Παλιά σπίτια: Πότε η ηλεκτρική εγκατάσταση μπορεί να γίνει επικίνδυνη

Η ηλικία ενός σπιτιού δεν αφορά μόνο την ενεργειακή του απόδοση ή την ανάγκη ανακαίνισης. Σε ένα παλαιότερο ακίνητο, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και η ηλεκτρική εγκατάσταση, καθώς μπορεί να έχει σχεδιαστεί για εντελώς διαφορετικές ανάγκες από εκείνες που καλείται να εξυπηρετήσει σήμερα.

Το ζήτημα αφορά μεγάλο μέρος των ελληνικών κατοικιών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ), το 85,7% των κατοικιών στη χώρα έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, ενώ το 42,1% πριν από το 1970. Πρόκειται, επομένως, για ένα ιδιαίτερα γερασμένο κτιριακό απόθεμα, με ηλεκτρικές εγκαταστάσεις που σε πολλές περιπτώσεις μετρούν αρκετές δεκαετίες ζωής.

Παλιά δίκτυα, πολύ μεγαλύτερη κατανάλωση

Πολλές παλιές ηλεκτρικές εγκαταστάσεις κατασκευάστηκαν σε μια εποχή κατά την οποία οι απαιτήσεις ηλεκτρικής κατανάλωσης ενός νοικοκυριού ήταν πολύ μικρότερες. Σήμερα, όμως, καλούνται να εξυπηρετήσουν πολύ περισσότερες ηλεκτρικές συσκευές και αυξημένες ανάγκες.

Παράλληλα, μια εγκατάσταση δεκαετιών μπορεί στο πέρασμα του χρόνου να έχει καταπονηθεί ή να έχει υποστεί φθορές. Μπορεί επίσης να έχουν πραγματοποιηθεί προσθήκες, αλλαγές ή επισκευές χωρίς να έχει ακολουθήσει ένας συνολικός έλεγχος της κατάστασής της.

Το ΕΛΙΤΗΕ επισημαίνει ότι ακόμη και εγκαταστάσεις που φαίνεται να λειτουργούν χωρίς πρόβλημα μπορεί να εμφανίζουν υπερθέρμανση καλωδίων ή κακή λειτουργία ηλεκτρολογικών υλικών. Το ότι τα φώτα ανάβουν και οι συσκευές λειτουργούν κανονικά, επομένως, δεν αποτελεί από μόνο του ένδειξη ότι η εγκατάσταση είναι ασφαλής.

Το «αδύναμο σημείο» της γείωσης

Ένα από τα ζητήματα που εντοπίζονται σε παλαιότερα ακίνητα είναι η γείωση. Σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, ιδιαίτερα στην Αττική συναντώνται περιπτώσεις αναξιόπιστης γείωσης, οι οποίες συνδέονται και με παλαιότερες πρακτικές χρήσης των δικτύων ύδρευσης ως ηλεκτροδίου ή ακόμη και ως αγωγού γείωσης.

Στο πέρασμα των ετών μπορεί επίσης να έχουν γίνει αυτοσχέδιες επεμβάσεις στον ηλεκτρικό πίνακα. Το Ινστιτούτο αναφέρει ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ακόμη και τη χρήση αλουμινόχαρτου σε ασφάλειες τήξεως, μια πρακτική που μπορεί να ακυρώσει στην πράξη τον προστατευτικό ρόλο της ασφάλειας.

Ανακαινισμένο σπίτι, παλιά ηλεκτρική εγκατάσταση

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται και όταν ένα παλιό σπίτι ανακαινίζεται. Σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, τα προγράμματα ανακαίνισης μπορούν να χρηματοδοτούν ηλεκτρολογικές εργασίες εφόσον τις επιλέξει ο ιδιοκτήτης, χωρίς όμως να επιβάλλουν συστηματική αξιολόγηση της συνολικής ηλεκτρικής ασφάλειας του ακινήτου.

Έτσι, μια κατοικία μπορεί να αποκτήσει νέα κουφώματα, σύγχρονες συσκευές ή άλλες παρεμβάσεις και ταυτόχρονα να διατηρεί μια ηλεκτρική υποδομή πολλών δεκαετιών.

Ο επανέλεγχος ανά 10ετία και τι πρέπει να γνωρίζει ο ιδιοκτήτης

Για τις κατοικίες προβλέπεται τακτικός επανέλεγχος της ηλεκτρικής εγκατάστασης τουλάχιστον κάθε 10 χρόνια. Για ένα παλιό ακίνητο, όμως, κρίσιμο είναι και το ιστορικό του: εάν και πότε έχει ελεγχθεί, ποιες αλλαγές έχουν πραγματοποιηθεί και εάν η εγκατάσταση έχει προσαρμοστεί στις σημερινές ανάγκες.

Το θέμα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όσο προχωρά η ανακαίνιση του γερασμένου κτιριακού αποθέματος. Η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να μειώνει την κατανάλωση ενός σπιτιού, δεν απαντά όμως από μόνη της στο ερώτημα εάν η ηλεκτρική εγκατάσταση που βρίσκεται πίσω από τους τοίχους εξακολουθεί να ανταποκρίνεται με ασφάλεια στις ανάγκες του σημερινού νοικοκυριού.