Με τις τοποθετήσεις των εισηγητών και ειδικών αγορητών των κομμάτων άρχισε η συζήτηση του σχεδίου νόμου του υπουργείου Δικαιοσύνης «Μέτρα για την προστασία από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής του κοινού σύμφωνα με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 - Νέο πλαίσιο για τη συμμόρφωση της Διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις» στην Ολομέλεια.
Η εισηγήτρια της ΝΔ 'Αννα Μάνη- Παπαδημητρίου αναλύοντας και υπεραμυνόμενη των διατάξεων του νομοσχεδίου ζήτησε την υπερψήφιση του νομοσχεδίου, επισημαίνοντας ότι η πλειοψηφία των εκπροσώπων των φορέων τοποθετήθηκαν θετικά στις κατευθύνσεις του νομοσχεδίου, ενώ πολλά από τα σχόλια και τις προτάσεις που διατυπώθηκαν κατά την επεξεργασία του, υιοθετηθήκαν. Απευθυνόμενη στα κόμματα της αντιπολίτευσης αναρωτήθηκε «πώς μπορεί να αρνηθούν από την ενσωμάτωση της Οδηγίας για τις SLAPP’s αγωγές για να προστατευτούν οι εναγόμενοι με στόχο τον περιορισμό στη συμμετοχή του κοινού στο δημόσιο διάλογο, στον περιορισμό της ελευθερίας της έκφρασης και της δημοσιογραφικής ελευθερίας. Πώς μπορεί να μην υπερψηφίσουν την ενίσχυση του πλαισίου για τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις προς όφελος χιλιάδων συμπολιτών μας. Να μη στηρίζουν με τη θετική τους ψήφο την κοινωνική ρύθμιση για προσλήψεις πολυτέκνων σε θέσεις δικαστικών υπάλληλων. Τις ρυθμίσεις που δίνουν λύση με κτηματολογική διαμεσολάβηση για τα ακίνητα που φέρουν τον χαρακτηρισμό "αγνώστου ιδιοκτήτη", όπου οι πολίτες αποδεικνύουν κυριότητα με έκτακτη χρησικτησία και έτσι αποφεύγεται η χρονοβόρα και δαπανηρή δικαστική διαδικασία. Τις ρυθμίσεις που εκσυγχρονίζουν το πλαίσιο λειτουργίας για τους δικαστικούς επιμελητές δίνοντάς τους τη δυνατότητα για επικύρωση αντιγράφων και τήρησης ψηφιακών βιβλίων επιδόσεων».
Το νομοσχέδιο αυτό, είπε η εισηγήτρια της ΝΔ είναι η απάντηση στους φορείς και στους πολίτες που περιμένουν τις συγκεκριμένες λύσεις που δίνει το νομοσχέδιο. Πρόκειται, είπε για μια επιλογή να στηριχθεί ένα πλαίσιο ρυθμίσεων που ανταποκρίνεται σε υπαρκτά προβλήματα.
Η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Ευαγγελία Λιακούλη υποστήριξε ότι η κυβέρνηση αναγκάστηκε να ενσωματώσει την Ευρωπαϊκή Οδηγία για τις SLAPP αγωγές εξαιτίας του κοινοβουλευτικού ελέγχου που είχε ασκήσει τον Φεβρουάριο το ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ ζητώντας την άμεση ενσωμάτωση της Οδηγίας. Ανέφερε ότι το ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ θα ψηφίσει τις σχετικές διατάξεις αλλά επισήμανε πως το ζήτημα είναι ο τρόπος με τον οποίο ενσωματώνεται η Οδηγία και ιδίως η εισαγωγή μεταβατικών διατάξεων, η μέριμνα για μη επίρριψη του βάρους απόδειξης στο θύμα της αγωγής, η εισαγωγή ενός ενιαίου σημείου ενημέρωσης και υποστήριξης των θυμάτων. Για τις διατάξεις του Β’ Κεφαλαίου του νομοσχεδίου για τη συμμόρφωση της διοίκησης στις δικαστικές αποφάσεις, η κ. Λιακούλη είπε ότι το θεσμικό πλαίσιο είναι αναγκαίο να εκσυγχρονιστεί ιδίως μετά τις καταδίκες της χώρας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, υποστηρίζοντας όμως ότι «οι κυβερνητικές εξαγγελίες περί συμμόρφωσης ηχούν τουλάχιστον υποκριτικές, όταν η ίδια η κυβέρνηση, η ΕΥΠ της οποίας προΐσταται ο ίδιος ο πρωθυπουργός αρνείται επιδεικτικά και προκλητικά να συμμορφωθεί με την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας για την ενημέρωση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Νίκου Ανδρουλάκη, σχετικά με τους λόγους της παρακολούθησής του».
Η εισηγήτρια της μειοψηφίας διαφώνησε με το «χρηματικό φίλτρο» που τίθεται για τη δυνατότητα άσκησης αναίρεσης στον 'Αρειο Πάγο. Αναφορικά με τον επαναπροσδιορισμό των ανακοπών, η βουλευτής ότι η κυβέρνηση ενδιαφέρεται για την εκκαθάριση στα πινάκια, αδιαφορώντας για το ρίσκο που έχει κάτι τέτοιο και τις συνέπειες στις πλάτες των πολιτών και των δικηγόρων. Επέκρινε τη ρύθμιση με την οποία παρατείνονται οι θητείες των συμβουλίων διοίκησης των δικαστηρίων και των διευθυνόντων τις εισαγγελίες. Χαρακτήρισε φωτογραφική την διάταξη για τους συμβολαιογράφους αναφορικά με τη δημοσίευση διαθηκών με στόχο όπως είπε να καμφθούν οι συμβολαιογράφοι από την αποχή τους.
Άσκησε κριτική στις διατάξεις που αφορούν την κτηνιατροδικαστική υπηρεσία λέγοντας πώς θα γίνονται οι εκθέσεις αυτές όταν δεν υπάρχουν εργαστήρια, υποδομές και αρμόδια τμήματα.
Αναφορικά με την διάταξη της υπουργικής τροπολογίας για την αλλαγή των προϋποθέσεων υφ' όρων απόλυσης των καταδικασθέντων τόνισε ότι πρόκειται «για τροπολογία - φωτογραφία για τον Γιωτόπουλο ίσως και για τον Κουφοντίνα την οποία η Κυβέρνηση επέλεξε να φέρει μέσα στη νύχτα». Ανοίγετε, είπε, «ένα μεγάλο νομικό θέμα για το πώς ακριβώς θα εφαρμοστεί μια δυσμενέστερη διάταξη σε αναδρομική ποινή, ένα μείζον θέμα που θα έπρεπε να συζητηθεί στη Βουλή κι εσείς το φέρνετε χωρίς καμία διαβούλευση. Αυτός είναι ο τρόπος που νομοθετείτε και γι' αυτό είναι αναγκαία η δημοκρατική ανατροπή και πολιτική αλλαγή», τόνισε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή της.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, σε παρέμβασή του απέρριψε ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας για τις SLAPP΄s αγωγές ήρθε μετά την πίεση του κοινοβουλευτικού ελέγχου που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ τον Φεβρουάριο, καταθέτοντας στα Πρακτικά το ΦΕΚ σύστασης της σχετικής νομοτεχνικής επιτροπής για την επεξεργασία της για την εισαγωγή της στο εθνικό δίκαιο, με ημερομηνία τον Ιανουάριο 2026.
Η αγορήτρια του ΚΚΕ Μαρία Κομνηνάκα δήλωσε την καταψήφιση επί της αρχής του σχεδίου νόμου που το χαρακτήρισε «συνονθύλευμα». Υποστήριξε ότι προσχηματικά η κυβέρνηση παρουσιάζεται ευαίσθητη στο να προστατεύσει, όσους προσπαθούν να φέρουν στο φως υποθέσεις που έχουν δημόσιο ενδιαφέρον και βρίσκονται αντιμέτωποι με καταχρηστικές και εκδικητικές κατά βάση αγωγές από μεγάλα συνήθως από οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που επιχειρούν να τους φιμώσουν. Ανέφερε ότι η δικαιοσύνη μετατρέπεται σε θεματοφύλακας του άδικου αστικού συστήματος της εκμετάλλευσης. Για την Οδηγία είπε πως «δεν πήρε ο πόνος την ΕΕ των Lobbies, της διαφθοράς και των πολέμων να βάλει όρια στην καπιταλιστική ζούγκλα» λέγοντας πως «οι συγκεκριμένες διατάξεις του νομοσχεδίου συνιστούν μια επίφαση προστασίας, εντελώς ανεπαρκή». Για το Β' Μέρος του νομοσχέδιου για το πλέγμα ρυθμίσεων της Διοίκησης να εφαρμόζει τις δικαστικές αποφάσεις είπε ότι είναι «ένα χαρακτηριστικό δείγμα της επιλεκτικής ανικανότητας του αστικού κράτους» καθώς η συμμόρφωση της διοίκησης, δεν αφορά όλες τις υποθέσεις. Επίσης, χαρακτήρισε απαράδεκτο τον περιορισμό του δικαιώματος της αναίρεσης στις αποφάσεις που επιδικάζουν ποσό κατώτερο των 20.000 ευρώ καθώς κατατείνει στην μεγαλύτερη συρρίκνωση της πρόσβασης του λαού στη Δικαιοσύνη. Επίσης, είπε ότι είναι επικίνδυνη «εμβαλωματική» λύση της ανάθεσης κτηνιατροδικαστικών πράξεων στις ιατροδικαστικές υπηρεσίες.
Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργος Παπαηλιού υποστήριξε ότι το σχέδιο νόμου μπορεί να έχει έναν επικοινωνιακό «πιασάρικο» τίτλο αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα πολυνομοσχέδιο ετερόκλητων διατάξεων, που έρχονται να περάσουν χωρίς τον απαραίτητο διάλογο. Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ χαρακτήρισε αντισυνταγματική τη διάταξη για την παράταση από δύο σε τρία χρόνια της θητείας των Τριμερών Συμβουλίων Διοίκησης υποστηρίζοντας πως με αυτό τον τρόπο καταργείται το αυτοδιοίκητο των δικαστηρίων. Για την παράταση η έναρξη ισχύος του νέου δικαστικού χάρτη είπε πως αποδεικνύει την αποτυχία του.
Διαφώνησε με το φίλτρο του οικονομικού ύψους της απαίτησης που τίθεται για το δικαίωμα άσκησης αναίρεσης στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο καθώς θίγεται το δικαίωμα πρόσβασης στη δικαιοσύνη από όλους. Σχετικά με την Οδηγία για τις SLAPP’s αγωγές ο κ. Παπαηλιού είπε ότι η προστασία έναντι των καταχρηστικών αναγκών είναι αναγκαία. Δεν μπορεί η οικονομική ισχύς κάποιου να μετατρέπεται σε όπλο φίμωσης. Δεν μπορεί η απειλή μιας πολυετούς και δαπανηρής δικαστικής διαδικασίας να λειτουργεί ως μηχανισμός σιωπής. Και αυτό διότι σε αυτή την περίπτωση η τυπική ελευθερία έκφρασης παραμένει στα χαρτιά, ενώ στην πράξη περιορίζεται η προστασία από τις απαγωγές. Χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, διότι από τη μία πλευρά έχουμε την ανάγκη προστασίας της δημόσιας συμμετοχής, αλλά και από την άλλη την ανάγκη προστασίας της προσωπικότητας, της τιμής και της υπόληψης κάθε ανθρώπου.
Για τις διατάξεις που αφορούν τη συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις επισήμανε πως η υποχρέωση της διοίκησης δεν αποτελεί μία απλή διοικητική υποχρέωσή της, σημειώνοντας όμως ότι η αποτελεσματική συμμόρφωση της διοίκησης δεν επιτυγχάνεται μόνο με νέες διαδικαστικές ρυθμίσεις. Απαιτεί αλλαγή νοοτροπίας. Μια κυβέρνηση που να αντιλαμβάνεται ότι οι δικαστικές αποφάσεις δεν είναι εμπόδιο στη λειτουργία της, αλλά εγγύηση νομιμότητας. Απαιτεί μηχανισμούς ελέγχου, να εξασφαλίζονται τα μέσα για την υλοποίησή τους και όχι υποστελέχωση υπηρεσιών.
Ο αγορητής της Ελληνικής Λύσης Βασίλης Γραμμένος ανέφερε ότι θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο λέγοντας πως η χώρα χρειάζεται πραγματική μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης και όχι ακόμη ένα πολυνομοσχέδιο που συσσωρεύει προβλήματα αντί να τα επιλύει. Τόνισε ότι η προστασία της ελευθερίας της έκφρασης, της ιδιοκτησίας, της ασφάλειας δικαίου και των συνταγματικών δικαιωμάτων απαιτεί σοβαρότητα, συνέπεια και διαρκή θεσμικό σεβασμό. Αναγνωρίζουμε, είπε, ότι το ζήτημα των στρατηγικών αγωγών είναι υπαρκτό και σοβαρό αλλά οι διατάξεις του νομοσχεδίου δεν καταφέρουν να ισορροπήσουν τα δικαιώματα, ούτε επιλύει το θέμα των καθυστερήσεων εκδίκασης των υποθέσεων.
Ο βουλευτής της Ελληνικής Λύσης ανέφερε πως είναι θετική η προσπάθεια να ενισχυθεί η συμμόρφωση της Διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις, όμως και εδώ γεννώνται εύλογα ερωτήματα. Διαφώνησε με το φίλτρο που τίθεται για το δικαίωμα άσκησης αναίρεσης ενώπιον του Αρείου Πάγου με βάση το ύψος του οικονομικού αντικειμένου της διαφοράς λέγοντας πως η αξία μιας υπόθεσης δεν μετριέται μόνο σε ευρώ. Μετριέται και στη σημασία της για την ασφάλεια δικαίου. Ο κ. Γραμμένος είπε ότι οι το πρόβλημα με τους συμβολαιογράφους δεν λύνεται με νομοθετικές επιβολές. Για την επέκταση της θητείας των διοικήσεων των δικαστηρίων είπε πως αυτή δεν είναι μια αθώα οργανωτική μεταβολή. Για την παράταση ισχύος του νέο δικαστικού χάρτη είπε πως είναι η παραδοχή της μεταρρύθμισης που η κυβέρνηση σχεδίασε.
Ο αγορητής της «Νίκης» Γιώργος Ρούντας δήλωσε πως η κοινοβουλευτική τους ομάδα «θα καταψηφίσει επί της αρχής το νομοσχέδιο ενώ θα υπερψηφίσει τις διατάξεις εκείνες με τις οποίες συμφωνούμε». Ο κ. Ρούντας υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο τέθηκε σε προσχηματική διαβούλευση. Χαρακτήρισε τη δομή του ετερόκλητη και «αχταρμά» με τίτλο ψευδεπίγραφο. Για τις διατάξεις της Οδηγίας, είπε ότι περιγράφει θετικούς στόχους επί της αρχής που δεν μπορεί να τις απορρίψεις κανείς. Υποστήριξε ότι οι κυρώσεις δεν είναι αποτρεπτικές, όπως θέλει η Οδηγία αλλά «χάδι». Η προθεσμία των 30 ημερών για προσφυγή είναι ασφυκτική, δεν προβλέπεται το μαχητό. Εάν απορριφθεί η πρώιμη προσφυγή θα υπάρχει πλήρης γνώση της στρατηγικής του εναγόμενου. Δεν προβλέπονται δομές δωρεάν νομικής και ψυχολογικής υποστήριξης των θυμάτων τέτοιων αγωγών. Δεν υπάρχουν μεταβατικές διατάξεις για υποθέσεις που εκκρεμούν.
Για το πλαίσιο ρυθμίσεων σχετικά με τη συμμόρφωση της διοίκησης με δικαστικές αποφάσεις είπε ότι εισάγονται διατάξεις που είναι σε αντίθεση με συνταγματικές πρόνοιες, ενώ υπάρχουν και απαράδεκτες διατάξεις. Ο βουλευτής της «Νίκης», μεταξύ άλλων, για την παράταση των θητειών των δικαστηρίων είπε ότι είναι φωτογραφική και αυθαίρετη. Διαφώνησε με την προδημοσίευση των αποφάσεων για το ΣτΕ, καθώς και για τον τρόπο που τίθεται το φίλτρο για τις αναιρέσεις στον 'Αρειο Πάγο. Επέκρινε τις διατάξεις για τις ιατροδικαστικές εξετάσεις, τις αλλαγές στην απαρτία των συμβολαιογράφων και τη θέσπιση ηλεκτρονικού βιβλίου επιδόσεων τους δικαστικούς επιμελητές.
Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας Έλλη Ρούσσου, δήλωσε πως θα καταψηφίσει το νομοσχέδιο. Για τις διατάξεις του νομοσχεδίου που αφορά τις SLAPP’s αγωγές ανέφερε ότι είναι ατελές και προβληματικές στη βάση της αντίληψης της κυβέρνησης που μετέρχεται SLAPP’s πρακτικές κατά των πολιτικών της αντιπάλων όπως της προέδρου της Πλεύσης Ελευθερίας. Πρόσθεσε ότι η ενσωμάτωση της Οδηγίας είναι αυτονόητο αλλά το πλέγμα που δημιουργείται δεν φτιάχνει ένα πλέγμα διαδικασιών που ο πολίτης θα μπορεί γρήγορα και σύντομα να απαλλαγεί από τέτοιες μεθόδους εκφοβισμού του.
Δεν προβλέπει κυρώσεις ικανές να αποθαρρύνουν τέτοιες αγωγές και δεν εξουδετερώνει το βασικό χαρακτηριστικό των SLAPP’s. Θα έπρεπε, τόνισε, να υπάρχει ανάλογη προστασία και για τις ποινικές εγκλήσεις εκφοβισμού που ασκούνται. Κάτι που η Οδηγία μπορεί να μην το προβλέπει αλλά δεν αφαιρεί το δικαίωμα στον εθνικό νομοθέτη να τις συμπεριλάβει. Η αγορήτρια της Πλεύσης Ελευθερίας προχώρησε σε σειρά προτάσεων για την πραγματική προστασία από τις στρατηγικές καταχρηστικές αγωγές. Η κ. Ρούσσου, επίσης, διαφώνησε έντονα και με το οικονομικό φίλτρο για το δικαίωμα αναίρεσης στον 'Αρειο Πάγο λέγοντας πως είναι άκρως προβληματική από θεσμική και δικονομική άποψη.
