Ξεκινά από 1η Ιουλίου η εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης μέσα στα νοσοκομεία, όπως ανακοίνωσε ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης, μιλώντας στην 3η ετήσια εκδήλωση του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας «SFEE Summit», ενώ μέσα στο προσεχές διάστημα θα εφαρμοστεί ως πρόσθετο μέτρο και ο έλεγχος της καθημερινής ρουτίνας της νοσοκομειακής συνταγογράφησης, με ένα ΑΙ εργαλείο.
Με αυτά τα δύο νέα μέτρα, και την υλοποίηση των φίλτρων συνταγογράφησης SPC (για την αποφυγή της συγχορήγησης των φαρμάκων που δεν πρέπει να δίνονται μαζί), ο υπουργός Υγείας εκτιμά ότι θα ελεγχθεί καλύτερα η νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη, η οποία φουσκώνει διαρκώς από τη συνεχιζόμενη αύξηση του κόστους των καινοτόμων θεραπειών.
Ο στόχος είναι να βρεθεί μια λύση στη δύσκολη εξίσωση που περιλαμβάνει αφενός την ανεμπόδιστη πρόσβαση των ασθενών στην καινοτομία-η οποία διακυβεύεται εξαιτίας του πολύ υψηλού clawback (των επιστροφών που καταβάλλει η φαρμακοβιομηχανία στο κράτος) -και αφετέρου την κάλυψη των αναγκών των ασθενών σε κρίσιμα φάρμακα (φθηνότερα, off patent και γενόσημα), τα οποία αντιστοιχούν στη μερίδα του λέοντος των φαρμάκων που χορηγούνται στα νοσοκομεία. Σημειώνεται ότι τα φίλτρα συνταγογράφησης SPC ήδη εφαρμόζονται στην κατηγορία Λ και επεκτείνονται.
Μη βιώσιμη η αέναη αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης
Ο υπουργός Υγείας δήλωσε επίσης διαθέσιμος να συζητήσει το ενδεχόμενο μιας μικρής αύξησης της δημόσιας δαπάνης για το φάρμακο, μπροστά στις πιέσεις που δέχεται από τον Σύνδεσμο Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας, τονίζοντας ωστόσο πως η αέναη αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης δεν αποτελεί βιώσιμη λύση, ειδικά όταν μέσα στην τελευταία 2ετία το κόστος των καινοτόμων νοσοκομειακών ογκολογικών φαρμάκων έχει αυξηθεί κατά 40% (από το 2024 στο 2026). Στην προηγούμενη διετία η αντίστοιχη αύξηση ήταν 21%, άρα η αύξηση του κόστους στις καινοτόμες ογκολογικές θεραπείες βαίνει εκθετικά.
Ο Α. Γεωργιάδης τόνισε μάλιστα πως η δημόσια δαπάνη για φάρμακα έχει αυξηθεί κατά 700 εκατ. ευρώ σε διάστημα 7 ετών, ποσό που αντιστοιχεί στα έσοδα του κράτους από τον ΕΝΦΙΑ και δεν είναι καθόλου ευκαταφρόνητο. (Σημειώνεται πως η εξοικονόμηση των 700 εκατ. ευρώ επιτεύχθηκε μέσα από την Επιτροπή Διαπραγμάτευσης των Τιμών των Φαρμάκων). Όσο αυξάνεται η φαρμακευτική δαπάνη, τόσο αυξάνεται και το clawback, με τον έλεγχο της δαπάνης κυρίως στα νοσοκομεία να αποτελεί ζωτικό παράγοντα για την μείωση των επιστροφών.
Όπως υπογράμμισε ο Άδωνις Γεωργιάδης, το 25% με 30% των νοσηλευόμενων ασθενών χρειάζονται τα τελευταίας γενιάς καινοτόμα φάρμακα, αλλά το υπόλοιπο 70% των ασθενών στα νοσοκομεία έχουν ανάγκη από τα πιο φθηνά φάρμακα off patent και γενόσημα φάρμακα, οπότε πρέπει να κρατηθεί μία ισορροπία. Γι αυτό άλλωστε δόθηκε στην εγχώρια φαρμακοβιομηχανία (που παράγει πρωτίστως off patent και γενόσημα σκευάσματα) ένα σταθερό αναπτυξιακό πλαίσιο, μέσω του εργαλείου του επενδυτικού clawback ώστε να μπορέσει να αναπτυχθεί και να καλύψει με την παραγωγή της τις ζωτικές ανάγκες των ασθενών σε κρίσιμα φάρμακα, κάνοντας ταυτόχρονα και εξαγωγές σε όλο τον κόσμο.
Η αύξηση του κόστους της καινοτομίας ασκεί πιέσεις και στα πιο εύπορα κράτη
«Η καινοτομία διαρκώς ακριβαίνει, ασκώντας πιέσεις στους προϋπολογισμούς όλων των κρατών. Δεν συμβαίνει αυτό μόνο στην Ελλάδα, πολλά ευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν ή πρόκειται να αντιμετωπίσουν το ίδιο πρόβλημα» επεσήμανε ο υπουργός Υγείας, προσθέτοντας πως στην προηγούμενη θητεία του έλαβαν νέα έγκριση (από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων) 4-5 νέες καινοτόμες θεραπείες, όταν σήμερα λαμβάνει έγκριση σχεδόν ο ίδιος αριθμός θεραπειών το μήνα!
Από την μεριά της φαρμακοβιομηχανίας, ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου απάντησε ότι οι εταιρίες έλαβαν αναδρομικά σημειώματα με clawback που άγγιζε το 80,7% στα νοσοκομειακά φάρμακα και μεσοσταθμικά διαμορφώθηκε στο 60%, με την αμέσως επόμενη ευρωπαϊκή χώρα με τις υψηλότερες επιστροφές να φτάνει στο 49%.
Εξαιτίας αυτών των υπέρογκων επιστροφών, η πιο πρόσφατη μελέτη δείχνει πως μέσα στην επόμενη 3ετία, τα τρία στα πέντε νέα καινοτόμα φάρμακα δεν θα έρχονται στην Ελλάδα, με τον πρόεδρο του ΣΦΕΕ να ζητά από το κράτος μία ρήτρα συνυπευθυνότητας, που θα την συν-υπογράψουν η Πολιτεία μαζί με την φαρμακοβιομηχανία.
Ο υπουργός υγείας αρνήθηκε πως η Ελλάδα υποχρηματοδοτεί το φάρμακο, καθώς σύμφωνα με την Eurostat η πατρίδα μας δίνει σαν ποσοστό του ΑΕΠ το 1% -πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο- ενώ η συνολική φαρμακευτική δαπάνη αντιστοιχεί περίπου στο 4% του ΑΕΠ.
Πάντως ο Υπουργός Υγείας με τον πρόεδρο του ΣΦΕΕ συμφώνησαν πως πρώτα πρέπει να διασφαλιστούν τα κρίσιμα φάρμακα για το 70% των ασθενών που τα χρειάζονται στα νοσοκομεία και μετά να εξασφαλιστεί η καινοτομία, μέσω μιας προσέγγισης που θα μπορούσε να διατυπωθεί με την πρόταση «αγοράζοντας όση καινοτομία μπορούμε».
