Εντύπωση προκάλεσε σε ολόκληρη την αγροτική Ευρώπη, ότι από τη σύνθεση της νέας Κυβέρνησης συνασπισμού της Δανίας υπό την κ. Μέτε Φρεντέρικσεν, απουσιάζει το Υπουργείο Γεωργίας. Καταργήθηκε με την δομή που το ξέραμε, με την παλαιά του διοικητική δομή και υπό την ονομασία Υπουργείο της Φύσης και της Ευζωίας των Ζώων να διατηρεί τις περισσότερες αρμοδιότητες, με άλλες όμως ιδιαίτερα κρίσιμες να διαμοιράζονται σε 4 Υπουργεία. Ο έλεγχος τροφίμων περνάει στο Υπουργείο Ανάπτυξης, η Αλιεία στο Περιβάλλοντος, ενώ άλλες δραστηριότητες στα Υπουργεία Δικαιοσύνης και Μεταφορών.
Η απόφαση αυτή, εμφανίζεται ενάντια σε πολλά από αυτά που ξέρουμε, τόσο για την αγροτική οικονομία, όσο και για την δομή και λειτουργία μεγάλων οργανισμών διοίκησης. Όταν οι πάντες σήμερα συγκεντρώνουν δυνάμεις για να αυξήσουν την αποτελεσματικότητα διοίκησης, βοηθούσης και της Τεχνητής νοημοσύνης, η Δανία επέλεξε το ακριβώς αντίθετο: να διαλύσει έναν υφιστάμενο οργανισμό, να δημιουργήσει έναν νέο με αρκετά διαφορετικό αντικείμενο και να «φορτώσει» αρμοδιότητες σε άλλα, λιγότερο σχετικά Υπουργεία.
Εμείς εδώ, που κάποτε επιθυμούσαμε να γίνουμε η Δανία του Νότου, το πρώτο πράγμα που θα σκεφτόμασταν ήταν ότι τώρα που η ΚΑΠ χάνει την αυτονομία της και τα χρήματά της μειώνονται, μειώθηκε και το ενδιαφέρον για τον πρωτογενή τομέα. Φαίνεται όμως ότι τα πράγματα δεν είναι έτσι, ή μάλλον η Δανία έχει την πολυτέλεια να τα μην τα βλέπει έτσι, μόνο σε ταμειακή βάση. Η αγροτική της οικονομία, δεν εξαρτάται από τις άμεσες επιδοτήσεις τύπου ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά τιμά δεόντως χρήματα που αφορούν τον εκσυγχρονισμό των αγροτικών εκμεταλλεύσεων. Δύο τεράστιοι και με διεθνείς δραστηριότητες συνεταιρισμοί, χωρίς υπερβολή, κρατούν στα χέρια τους της οικονομία της χώρας.
Κολοσσιαίες συνεταιριστικές οργανώσεις, βάση της Δανέζικης αγροτικής οικονομίας
Η γνωστή εταιρεία Danish Crown, o μεγαλύτερος εξαγωγέας χοιρινών του κόσμου, είναι συνεταιρισμός με 4500 μέλη κτηνοτρόφους και κύκλο εργασιών περίπου 900 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει, ότι κάθε χρόνο τα προς διανομή κέρδη και άλλες ενισχύσεις προς αυτούς, να κατευθύνονται στις τσέπες αγροτών, κι εν συνεχεία στα τοπικά μπακάλικα και μανάβικα, στους οργανισμούς ΟΤΑ, στις βιομηχανίες αγροτικών μηχανημάτων και υπηρεσιών. Ως συνεταιρισμός, δεν δημιουργεί τεράστια κέρδη κάθε χρόνο, όπως έχουμε συνηθίσει από τις μεγάλες εταιρείες. Φροντίζει όμως με διάφορους τρόπους να ανταμείβει τους κτηνοτρόφους μέλη της και τους 23.000 εργαζόμενους της. Για παράδειγμα, την χρήση 2024/25 έδωσε στους παραγωγούς μέλη της από μισό έως ένα ευρώ παραπάνω στην τιμή αγοράς του κρέατός τους. Τεράστια οικονομική και συναισθηματική αξία για τους κτηνοτρόφους της δανέζικης υπαίθρου!
Οι εξαγωγές ζώντων αλλά και κρέατος χοίρων, αντιπροσωπεύουν τις μισές αγροτικές εξαγωγές της χώρας και το 5% των συνολικών της χώρας.
Αντίστοιχα μεγέθη και έργα για τον άλλο συνεταιριστικό κολοσσό την γνωστή μας Arla...
Ο Τραμπ απειλεί την Γροιλανδία και οι Δανοί ασχολούνται με την ευζωία των χοίρων
Το ερώτημα που προκύπτει στα μάτια ενός τρίτου, είναι με ποιό σκεπτικό και κυρίως με ποιό πολιτικό θάρρος καταργεί μια πολυκομματική κυβέρνηση, το εποπτεύων θα λέγαμε εμείς Υπουργείο δραστηριοτήτων, όπως της Danish Crown και της Arla;
Το άλλο εντυπωσιακό στοιχείο, είναι ότι κατά την πρόσφατη προεκλογική περίοδο, το θέμα της διαβίωσης και ευζωίας των ζώων, ήταν κεντρικό θέμα, με πρωτοβουλία της μη Κυβερνητικής οργάνωσης Animal Wealfare Denmark ( Ευημερία των ζώων στη Δανία). Εκπρόσωπος των Εναλλακτικών, επεσήμαναν ότι κάθε ημέρα πεθαίνουν 25.000 χοίροι κι αυτό δεν είναι αποδεκτό. Με το κόμμα των Συντηρητικών να προσθέτει «Σκεφθείτε αυτά να ήταν σκυλάκια». Οι Πράσινοι, χαιρέτισαν το γεγονός, επισημαίνοντας οτι η αγροτική παραγωγή είναι τώρα (μετά την ίδρυση του νέου Υπουργείου) συνδεδεμένη με το περιβάλλον και την κοινωνία μας, όπως όλοι οι άλλοι παραγωγικοί κλάδοι. Εξέφρασε έτσι την αντίθεσή τους στο σύγχρονο τρόπο παραγωγής τροφής.
Προκαλεί μεγάλη εντύπωση, πως μια τόσο ανεπτυγμένη χώρα όπως η Δανία, εξακολουθεί να δίνει τόσο μεγάλη βαρύτητα και σημασία σε θέματα που έχουν τις ρίζες τους στον πρωτογενή τομέα, ξεχασμένο και παραμελειμένο σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες!!!
Και όλα αυτά την ώρα που οι ΗΠΑ, επιβουλεύονται μέρος της επικράτειάς της στην παγωμένη Ανταρκτική.
Κρύβει μηνύματα για και από το μέλλον η κίνηση αυτή;
Πρόκειται άραγε για come back της σημασίας της αγροτικής οικονομίας, κι εμείς εδώ στις Νότιες εσχατιές της ΕΕ δεν το έχουμε ακόμη αντιληφθεί; Υπάρχει ανάγκη αλλαγής πλεύσης και νέων στόχων; Εχει τόσο πολύ ενισχυθεί και εξειδικευθεί η φιλοπεριβαλλοντική παράμετρος στον δημόσιο διάλογο, κι εμείς ασχολούμαστε με το πως θα τιθασεύσουμε τα αδέσποτα σκυλιά που καταδυναστεύουν τα Ελληνικά χωριά; Να σημειωθεί ότι ο πληθυσμός των εκτρεφόμενων χοίρων είναι 5/πλάσιος του πληθυσμού της χώρας.
Θα μπορούσε να πει κάποιος ότι όλα τα παραπάνω είναι εκτός τόπου και χρόνου και ότι η κατάργηση του Υπουργείου Γεωργίας είναι απλά ένα μέσο να στηθεί μια κυβέρνηση με τόσο διαφορετικές αντιλήψεις. Η απάντηση σε αυτό, θα ήταν ότι δεν θα είναι καθόλου εύκολο να σταθεί μια κυβέρνηση με ατζέντα αντίθετη με τις λαϊκές προτεραιότητες. Και κανείς δεν θέλει να διοικήσει με...γκολ από τα αποδυτήρια.
Κι αυτό αναζητούμε, μήπως και βρούμε κι εμείς λύση στα δικά μας αγροτικά αδιέξοδα. Εμείς δεν έχουμε συνεταιριστικούς κολοσσούς με χιλιάδες εργαζόμενους και κατά συνέπεια ψηφοφόρους σε δύο μόνο σημεία. Και παρόλα αυτά επιθυμούμε να κρατάμε τις παλαιές δομές διοίκησης, οι οποίες κατά γενική ομολογία φέρουνε μεγάλη ευθύνη για τα σημερινά αγροτικά αδιέξοδα.
Οι σκέψεις αυτές, γίνονται πρώτον υπό τον εντυπωσιασμό της είδησης και δεύτερον διότι έχουμε πια εισέλθει σε προεκλογική τροχιά. Μήπως λοιπόν, αντί να προσπαθούμε εμείς εδώ να βρούμε την άκρη του νήματος, θα ήταν χρήσιμο να τοποθετηθούν τα κόμματα. Μπορεί η κίνηση αυτή να είναι καταστροφική, μπορεί όμως να κρύβει λύσεις για το αύριο της πρωτογενούς παραγωγής και της περιφερειακής ανάπτυξης στην Ελλάδα, τα βαλκάνια την Ευρώπη.
Ας μην αφήσουμε το γεγονός αυτό να περάσει χωρίς προβληματισμό, υπάρχει τεράστια ανάγκη για αλλαγές και εισαγωγή καινοτομιών στον χώρο της αγροτικής μας οικονομίας, η οποία για εμάς είναι στοιχείο της ταυτότητάς μας.
