H παγκόσμια αγορά μη αδειοδοτημένου online gambling διακίνησε το 2025 συνολική στοιχηματική αξία 5,9 τρισ. δολαρίων, μέγεθος που υπερβαίνει το ΑΕΠ σχεδόν κάθε οικονομίας του πλανήτη, με εξαίρεση τις ΗΠΑ και την Κίνα, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Gaming Compliance International (GCI).
Ωστόσο, πίσω από τον εντυπωσιακό αριθμό υπάρχει μία κρίσιμη διευκρίνιση: τα 5,9 τρισ. δολάρια δεν αποτελούν καθαρά έσοδα των παράνομων πλατφορμών αλλά τον συνολικό κύκλο στοιχηματισμού (global wagering value), δηλαδή το σύνολο των χρημάτων που τοποθετούνται και επανατοποθετούνται σε στοιχήματα. Παρότι το πραγματικό οικονομικό αποτύπωμα είναι χαμηλότερο, εξακολουθεί να αφορά μία αγορά εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων, η οποία λειτουργεί σε μεγάλο βαθμό εκτός κρατικής εποπτείας.
Το 78% της αγοράς εκτός ρύθμισης
Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο της μελέτης αφορά τη δομή της ίδιας της αγοράς. Η GCI εκτιμά ότι μόλις το 22% της παγκόσμιας online αγοράς τυχερών παιγνίων λειτουργεί μέσω αδειοδοτημένων παρόχων, ενώ το υπόλοιπο 78% κινείται εκτός οργανωμένου ρυθμιστικού πλαισίου, απορροφώντας τεράστιο μέρος της καταναλωτικής δαπάνης. Οι αναλυτές της αγοράς προειδοποιούν ότι πλέον δεν πρόκειται για ένα περιθωριακό πρόβλημα αλλά για μία κυρίαρχη πραγματικότητα που δημιουργεί απώλειες φορολογικών εσόδων, στρεβλώσεις ανταγωνισμού και αυξημένους κινδύνους για τους παίκτες.
Ταυτόχρονα, οι νόμιμες εταιρείες λειτουργούν με αυστηρό κανονιστικό πλαίσιο, φορολογικές υποχρεώσεις, κανόνες υπεύθυνου παιχνιδιού και συστήματα ταυτοποίησης χρηστών, την ώρα που σημαντικό τμήμα της αγοράς παραμένει εκτός αντίστοιχων υποχρεώσεων.
Η νέα γενιά του παράνομου online gambling
Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι η εικόνα του παράνομου τζόγου αλλάζει. Η GCI περιγράφει πλέον μία αγορά «τριών ταχυτήτων»: τη ρυθμιζόμενη αγορά, τη μη ρυθμιζόμενη αγορά και μία τρίτη κατηγορία που χαρακτηρίζεται ως «μη αναγνωρισμένη» (unacknowledged gambling). Σε αυτήν εντάσσονται social casinos, sweepstakes πλατφόρμες, skins trading, crypto gambling, διαγωνισμοί μέσω social media αλλά και τα λεγόμενα prediction markets, δηλαδή πλατφόρμες όπου οι χρήστες στοιχηματίζουν πάνω σε μελλοντικές εξελίξεις – από αθλητικά γεγονότα και εκλογές μέχρι οικονομικούς δείκτες και γεωπολιτικές εξελίξεις.
Η ταχύτητα ανάπτυξης αυτών των νέων μοντέλων έχει ήδη προκαλέσει αντιδράσεις εποπτικών αρχών διεθνώς. Σε ορισμένες αγορές, όπως η Νεβάδα στις ΗΠΑ, έχει ξεκινήσει ανοικτή σύγκρουση μεταξύ παραδοσιακών ρυθμιστών τυχερών παιγνίων και εταιρειών prediction markets, με βασικό ερώτημα εάν οι συγκεκριμένες πλατφόρμες αποτελούν χρηματοοικονομικά προϊόντα ή μορφή στοιχηματισμού.
Το «white noise marketplace»
Οι ειδικοί χρησιμοποιούν πλέον τον όρο «white noise marketplace» για να περιγράψουν το νέο περιβάλλον. Πρόκειται ουσιαστικά για μία αγορά όπου νόμιμες και παράνομες υπηρεσίες εμφανίζονται στον τελικό χρήστη σχεδόν αδιαχώριστες. Social media, influencers, livestreams, affiliates, bonus εγγραφής, προσωποποιημένες διαφημίσεις και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης δημιουργούν ένα ενιαίο ψηφιακό οικοσύστημα μέσα στο οποίο ο καταναλωτής δυσκολεύεται ολοένα και περισσότερο να διακρίνει ποιος λειτουργεί με άδεια και ποιος όχι.
Η τεχνολογία λειτουργεί ταυτόχρονα ως ευκαιρία και ως απειλή: από τη μία διευκολύνει τους ελέγχους και τα συστήματα προστασίας παικτών, από την άλλη δίνει στους παράνομους παρόχους νέα εργαλεία προσέγγισης χρηστών και μεταφοράς χρημάτων.
Η ελληνική διάσταση και οι φόβοι για μετατόπιση προς την παρανομία
Στην Ελλάδα, η παράνομη αγορά τυχερών παιγνίων εκτιμάται ότι διακινεί ποσά που ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ οι απώλειες για το Δημόσιο από διαφυγόντες φόρους και έσοδα υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Παράλληλα, περισσότεροι από 11.000 παράνομοι ιστότοποι έχουν μπλοκαριστεί τα τελευταία χρόνια από τις αρμόδιες αρχές, χωρίς ωστόσο το φαινόμενο να ανακόπτεται ουσιαστικά.
Την ίδια στιγμή, παράγοντες της νόμιμης αγοράς εκφράζουν προβληματισμό ότι η αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης στα online παίγνια ενδέχεται να λειτουργήσει ως πρόσθετος παράγοντας ενίσχυσης του παράνομου στοιχηματισμού, σε μια περίοδο κατά την οποία οι μη αδειοδοτημένες πλατφόρμες προσελκύουν χρήστες προβάλλοντας υψηλότερες αποδόσεις, μεγαλύτερα bonus και απουσία φορολόγησης.
Η νέα φορολογική κλίμακα στα online casino games προβλέπει ότι τα κέρδη έως 100 ευρώ παραμένουν αφορολόγητα, για ποσά από 100,01 έως 500 ευρώ ο συντελεστής διαμορφώνεται στο 20%, ενώ για μεγαλύτερα ποσά φθάνει στο 30%. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι κάθε αλλαγή στο φορολογικό πλαίσιο απαιτεί προσεκτική ισορροπία, ώστε να μην ενισχυθούν ακούσια κίνητρα μετακίνησης παικτών προς μη αδειοδοτημένα περιβάλλοντα.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η προσέγγιση χρηστών γίνεται πλέον κυρίως μέσω social media, Telegram ομάδων, streamers, influencers και affiliates, δημιουργώντας ένα ψηφιακό οικοσύστημα στο οποίο ο τελικός χρήστης συχνά δυσκολεύεται να διακρίνει το νόμιμο από το παράνομο περιβάλλον.
