Η έννοια της αποδοχής αποτελεί θεμέλιο για μια βιώσιμη κοινωνία. Πώς μπορούμε να διαμορφώσουμε ανθρώπους που σέβονται τη διαφορετικότητα και συμβάλλουν ενεργά στη δημιουργία ενός συμπεριληπτικού περιβάλλοντος; Αυτό ήταν το θέμα συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.
«Η τέχνη προηγείται της κοινωνίας κυρίως στην αποδοχή. Η τέχνη είναι εξ ορισμού συμπεριληπτική, παρά το γεγονός ότι δεν είναι συνειδητή, αλλά ενστικτώδης. Είναι ένα μηχάνημα πιο γρήγορο και αποτελεσματικό από την πολιτική», είπε ο κ. Μιχάλης Μαρμαρινός, Καλλιτεχνικός Διευθυντής Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου στην εισαγωγική του τοποθέτηση.
Όπως εξήγησε η τέχνη προάγει μία κοινωνικότητα εξαιρετικά ισόνομη και ισότιμη, φροντίζει την ιδιαιτερότητα, το μη οικείο. «Η αποδοχή της συμπερίληψης ενώ μοιάζει ευάγωγη δεν είναι τόσο εύκολη, ούτε τόσο εύλογη, είναι μία διαλλακτική συνθήκη που κάθε φορά δοκιμάζει τα προσωπικά μας όρια ως θεατές ή δημιουργούς (καλλιτέχνες)», ενώ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει το «εγώ» χωρίς τον συνάνθρωπο.
«Ακόμη και σήμερα στην ελληνική κοινωνία παρατηρούνται υψηλά επίπεδα αναγκαστικών εγκλεισμών, ενώ η διαφορετικότητα σπάνια εκπροσωπείται σε ανώτατες θέσεις, όπως στον στρατό ή την κυβέρνηση, γεγονός που διατηρεί μια στενή αντίληψη «κανονικότητας». Η αποδοχή της συμπερίληψης παραμένει μια αργή και απαιτητική διαδικασία, με την ψυχική υγεία να αποτελεί χαρακτηριστικό πεδίο στιγματισμού», είπε ο κ. Στέλιος Στυλιανίδης, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικής Ψυχιατρικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, Ιδρυτής και Επίτιμος Πρόεδρος, ΕΠΑΨΥ.
Το στίγμα της διαφορετικότητας, όπως εξήγησε, εξακολουθεί να υφίσταται, και η μετάβαση από τη θεωρητική αποδοχή στην πραγματική ένταξη απαιτεί ουσιαστικές παρεμβάσεις. «Για να οικοδομηθεί μια συνεκτική κοινωνία, είναι απαραίτητο να ενισχυθούν οι δομές σύνδεσης —μέσω δημόσιων υπηρεσιών, διοίκησης και κοινότητας— ώστε τα άτομα με ψυχικές δυσκολίες να μπορούν να επανενταχθούν ουσιαστικά, πέρα από απλές διακηρύξεις.
«Στο διάστημα γίνεται σαφές ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιτύχει μόνη της όσα μπορούν να καταφέρουν όλες μαζί, καθώς η επιστημονική πρόοδος και τα κρίσιμα πειράματα βασίζονται στη συνεργασία διαφορετικών χωρών, κουλτουρών και ειδικοτήτων. Το «ενωμένοι στη διαφορετικότητα» αποκτά έτσι ουσιαστικό περιεχόμενο, αφού άνθρωποι με διαφορετικά επαγγελματικά υπόβαθρα και ταυτότητες καλούνται να συνυπάρξουν και να συνεργαστούν για έναν κοινό στόχο», είπε στην δική του τοποθέτηση ο κ. Αδριανός Γολέμης, Επικεφαλής Ιατρός Αστροναυτών στο Ινστιτούτο MEDES και στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), αστροναύτης υπό εκπαίδευση (ESA).
Όπως εξήγησε, σε ακραίες συνθήκες, όπως αυτές του διαστήματος, αναδεικνύεται τόσο η αναπόφευκτη τριβή όσο και η βαθιά αλληλεξάρτηση μεταξύ των ανθρώπων, δείχνοντας ότι η σύνθεση και η συνεργασία οδηγούν στα καλύτερα αποτελέσματα. «Η συμπερίληψη, δεν είναι μόνο αξία αλλά και πρακτική ευφυΐα, που απαιτεί περισσότερη εφαρμογή τόσο σε θεσμικό όσο και σε προσωπικό επίπεδο» είπε χαρακτηριστικά.
Τη συζήτηση συντόνισε ο κ. Γιάννης Πανταζόπουλος, Διευθυντής Σύνταξης, LiFO.
