Το σοβαρό αντίκτυπο των πολιτικών και των μεταρρυθμίσεων λιτότητας που εφαρμόστηκαν προ δεκαετίας στην ευημερία των παιδιών, στη Μ. Βρετανία καταγράφει η νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και του University College London. Σύμφωνα με τα ευρήματα σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά που γεννήθηκαν μετά το 2013 βιώνουν μακροχρόνια φτώχεια (για τουλάχιστον το ήμισυ της παιδικής τους ηλικίας), γεγονός που αντικατοπτρίζει την απότομη αύξηση της παιδικής φτώχειας και ειδικότερα της μακροχρόνιας παιδικής φτώχειας που αποτελεί ισχυρό δείκτη των κοινωνικών ανισοτήτων.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Journal of Social Policy», παρέχει τα πρώτα ολοκληρωμένα στοιχεία σχετικά με τις τάσεις και τους παράγοντες που επηρεάζουν τη μακροχρόνια παιδική φτώχεια σε όλες τις κοινωνικές ομάδες στη Μ. Βρετανία. Παρακολουθώντας τα παιδιά που γεννήθηκαν στη Μ. Βρετανία μεταξύ 1991 και 2017, η νέα ανάλυση διαπίστωσε ότι το 25% των παιδιών που γεννήθηκαν στις αρχές της δεκαετίας του 1990 βίωσαν φτώχεια για τουλάχιστον το ήμισυ της παιδικής τους ηλικίας. Το ποσοστό αυτό μειώθηκε στο 13-14% μεταξύ των παιδιών που γεννήθηκαν κατά το 1998-1999, αμέσως μετά τις μεταρρυθμίσεις, που υλοποιήθηκαν στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας (1997).
Τα ποσοστά μακροχρόνιας παιδικής φτώχειας παρέμειναν σταθερά για τα παιδιά που γεννήθηκαν στη δεκαετία του 2000, παρά την οικονομική κρίση του 2008, η οποία, όπως σημείωσαν οι ερευνητές, οφειλόταν εν μέρει στην αυξημένη υποστήριξη του κράτους προς τις οικογένειες με χαμηλότερο εισόδημα μετά τις προαναφερθείσες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας του 1997.
Μια δεκαπενταετία αργότερα ακολούθησαν οι μεταρρυθμίσεις λιτότητας (μετά το 2013), οπότε το ποσοστό της μακροχρόνιας παιδικής φτώχειας αυξήθηκε απότομα, αγγίζοντας το 23% για την ομάδα των παιδιών που γεννήθηκαν κατά τα έτη 2016-2017. Εν κατακλείδι, τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, σχεδόν ένα στα έξι (17%) παιδιά στη Μ. Βρετανία έχουν βιώσει φτώχεια για τουλάχιστον το ήμισυ της παιδικής τους ηλικίας, ενώ το ποσοστό αυτό αυξήθηκε απότομα σε σχεδόν ένα στα τέσσερα παιδιά (περίπου 23%) για τους λιλιπούτειους που γεννήθηκαν μετά το 2013.
Συνολικές επιπτώσεις της παιδικής φτώχειας
Η φτώχεια κατά την παιδική ηλικία συνδέεται άμεσα με συνολικά χειρότερη έκβαση στη ζωή, συμπεριλαμβανομένων των επιδόσεων στην εκπαίδευση, των προοπτικών απασχόλησης, των εισοδημάτων και της κατάστασης υγείας. Επιπλέον, τα ευρήματα υποδεικνύουν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια έκθεσης συνδέεται με πιο καταστροφικές συνέπειες.
Η μελέτη είχε τίτλο « Μακροχρόνια παιδική φτώχεια στη Βρετανία: Τάσεις και παράγοντες που οδηγούν σε αύξηση για γεννήσεις κατά την περίοδο από το 1991 έως το 2017 » και συντονίστηκε από την Άννα Γιονγκ από το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών του UCL) και τον Δρ. Σελτσούκ Μπεντούκ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τα ανησυχητικά ευρήματα επανέφεραν την παιδική φτώχεια στο επίκεντρο της πολιτικής συζήτησης στη Μ. Βρετανία.
Τον Ιανουάριο του 2026, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δημοσίευσε τη Στρατηγική της για την Παιδική Φτώχεια, προσδιορίζοντας την αντιμετώπισή της ως «εθνική προτεραιότητα». Η εν λόγω στρατηγική υπογραμμίζει το υψηλό κοινωνικό αντίκτυπο της παιδικής φτώχειας στην εκπαίδευση, την απασχόληση, το συνολικό διαθέσιμο εισόδημα και την υγεία, αλλά δεν ασχολείται συγκεκριμένα με τη μακροπρόθεσμη παιδική φτώχεια.
Τι προτείνουν οι ειδικοί
Σχολιάζοντας τα ευρήματα, η Άννα Γιονγκ από το Ινστιτούτο Κοινωνικών Ερευνών του UCL δήλωσε: «Όσο περισσότερο χρόνο περνούν τα παιδιά σε κατάσταση φτώχειας, τόσο βαθύτερη είναι η αρνητική της επίδραση. Η μελέτη μας δείχνει ότι η μακροχρόνια φτώχεια δεν είναι αναπόφευκτη. Είναι αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών που μπορούν να αντιστραφούν. Η πρόσφατη κατάργηση του ορίου των δύο παιδιών για την χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων στους γονείς θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά η αποκατάσταση του ευρύτερου δικτύου ασφαλείας για τις πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες είναι εξίσου επείγουσα.»
Σημειώνεται ότι στη Μ. Βρετανία ισχύει το όριο απόκτησης έως και δύο παιδιών για τη χορήγηση επιδομάτων κοινωνικής πρόνοιας στους γονείς, ένα όριο που η Κυβέρνηση του Κιρ Στάρμερ προτίθεται να καταργήσει. Το κόστος της κατάργησης του ορίου των δύο παιδιών, το οποίο εμποδίζει τους περισσότερους γονείς (με 3 παιδιά ή περισσότερα) να ζητήσουν επιδόματα κοινωνικής πρόνοιας, θα ανέρχεται σε περίπου 3 δισεκατομμύρια στερλίνες (4,03 δισεκατομμύρια δολάρια) ετησίως, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Δημοσιονομικών Μελετών (IFS). Προηγούμενη έρευνα του Ινστιτούτου Δημοσιονομικών Μελετών είχε υποδείξει ότι η κατάργηση του ορίου αυτού θα μπορούσε να βοηθήσει 500.000 παιδιά στη Μ. Βρετανία να ξεφύγουν από την φτώχεια.
Από την δική του μεριά, ο Δρ. Σελτσούκ Μπεντούκ από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης πρόσθεσε: «Για σχεδόν το ένα τέταρτο των παιδιών στη Βρετανία σήμερα, η φτώχεια είναι μακροπρόθεσμη και καθορίζει μεγάλο μέρος της παιδικής τους ηλικίας. Η μελέτη μας δείχνει ότι η πολιτική έχει σημασία: Όταν η υποστήριξη για τις οικογένειες με χαμηλό εισόδημα είναι ισχυρότερη, η μακροπρόθεσμη παιδική φτώχεια μειώνεται. Όταν αυτή η υποστήριξη μειώνεται, περισσότερα παιδιά ωθούνται σε μακροχρόνια φτώχεια. Εάν η κυβέρνηση θέλει να μειώσει αυτά τα ποσοστά, πρέπει να αποκαταστήσει τα επιδόματα στην πραγματική τους αξία, όπως ήταν πριν τη λιτότητα».
Τα ευρήματα της έρευνας επιπλέον υποδηλώνουν ότι η αύξηση μόνο του κατώτατου μισθού, χωρίς επαρκή στήριξη των οικογενειών με πλαίσιο παροχών, δεν μπορεί να έχει σημαντική επίδραση στην αντιμετώπιση της μακροπρόθεσμης παιδικής φτώχειας. Ένα ακόμα αδύναμο σημείο της λειτουργίας του Βρετανικού κράτους αφορά τη λειτουργία του Universal Credit, δηλαδή του βασικού επιδόματος που χορηγείται στα νοικοκυριά με χαμηλό ή καθόλου εισόδημα, το οποίο θέσπισε στη Μ. Βρετανία η κυβέρνηση των Συντηρητικών το 2013. Σύμφωνα με τους ερευνητές, το Universal Credit πρέπει να αναβαθμιστεί, ορίζοντας ένα ελάχιστο «εγγυημένο» επίπεδο εισοδήματος, προκειμένου να αποκτήσει ουσιαστικό αντίκτυπο στη μείωση της παιδικής φτώχειας.
