Ανώτατοι αξιωματούχοι του αμερικανικού στρατού έχουν ενημερώσει την ηγεσία χώρας βασικού συμμάχου των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα μπορούσε να εγκρίνει μια αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν αυτό το Σαββατοκύριακο, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές που επιβεβαίωσαν την πληροφορία σε αμερικανικά Μέσα. Οι επιδρομές θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ήδη από την Κυριακή, όπως ενημερώθηκε ο σύμμαχος, εάν οι ΗΠΑ αποφασίσουν να προχωρήσουν.
«Αυτό δεν έχει να κάνει με τα πυρηνικά ή το πρόγραμμα πυραύλων. Πρόκειται για αλλαγή καθεστώτος», δήλωσε ένας πρώην ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, ο οποίος συμβουλεύει αραβικές κυβερνήσεις και είναι άτυπος σύμβουλος της κυβέρνησης Τραμπ για την πολιτική στη Μέση Ανατολή. Ανέφερε ότι οι Αμερικανοί στρατιωτικοί σχεδιάζουν επιθέσεις που θα στοχεύουν πυρηνικές, βαλλιστικές και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε όλο το Ιράν, αλλά θα επιδιώκουν επίσης τον αποκεφαλισμό της ιρανικής κυβέρνησης και, ειδικότερα, της ηγεσίας και των δυνατοτήτων του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC). Το IRGC είναι κλάδος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων που δημιουργήθηκε μετά την επανάσταση του 1979 και του οποίου η ηγεσία σήμερα διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πολιτική και την οικονομία της χώρας.
Η σκέψη στην κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με την πηγή, είναι ότι ένα επιτυχημένο πλήγμα κατά της ιρανικής ηγεσίας θα ακολουθηθεί από την επιστροφή των Ιρανών στους δρόμους για διαμαρτυρίες, οδηγώντας στην ανατροπή της κυβέρνησης. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου «ελπίζει σε μια επίθεση», είπε ο πρώην ανώτερος αξιωματούχος των υπηρεσιών πληροφοριών, «και διαβεβαιώνει τον Τραμπ ότι το Ισραήλ μπορεί να βοηθήσει στην εγκαθίδρυση μιας νέας κυβέρνησης φιλικής προς τη Δύση».
Δύο ανώτεροι Άραβες αξιωματούχοι των υπηρεσιών πληροφοριών δήλωσαν ότι έλαβαν ενημέρωση πως μια αμερικανική επίθεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί «άμεσα».
Η ενημέρωση των ΗΠΑ προς τον βασικό αραβικό σύμμαχο έρχεται τη στιγμή που οι χώρες της περιοχής εμπλέκονται πυρετωδώς σε ύστατες προσπάθειες διαμεσολάβησης για συνομιλίες μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, με στόχο την αποτροπή πολέμου. Την Παρασκευή, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν συναντήθηκε με Τούρκους ηγέτες για να προωθήσει μια πιθανή διπλωματική λύση. Χώρες της περιοχής έχουν εμπλακεί σε προσπάθειες να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο παρασκηνιακών συνομιλιών, συμπεριλαμβανομένης μιας τριμερούς συνάντησης με τη συμμετοχή Ιρανών, Αμερικανών και Τούρκων αξιωματούχων, με στόχο να αποτραπεί μια αναμενόμενη επίθεση.
Η Σαουδική Αραβία, σύμφωνα με το σαουδαραβικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων SPA, απέκλεισε την Τρίτη τη χρήση του εναέριου χώρου της για μια ενδεχόμενη αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν, σε τηλεφωνική συνομιλία μεταξύ του Σαουδάραβα πρίγκιπα διαδόχου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και του Ιρανού προέδρου Μασούντ Πεζεσκίαν. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα δήλωσαν επίσης τη Δευτέρα ότι δεν θα επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου ή των χωρικών τους υδάτων για οποιαδήποτε στρατιωτική ενέργεια κατά του Ιράν.
Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε στις δηλώσεις του Τραμπ την Παρασκευή στο Οβάλ Γραφείο, όπου είπε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν «έναν μεγάλο στόλο, αρμάδα, πείτε το όπως θέλετε, που κατευθύνεται προς το Ιράν αυτή τη στιγμή», αποφεύγοντας ωστόσο να επιβεβαιώσει αν το Ιράν είχε λάβει προθεσμία για να καταλήξει σε συμφωνία ώστε να αποφευχθεί ο πόλεμος.
«Αν γίνει ένας τέτοιος λανθασμένος υπολογισμός από τους Αμερικανούς, σίγουρα δεν θα εξελιχθεί όπως το φαντάζεται ο πρόεδρος Τραμπ - να πραγματοποιήσει μια γρήγορη επιχείρηση και μετά, δύο ώρες αργότερα, να τουιτάρει ότι η επιχείρηση τελείωσε», δήλωσε ο ταξίαρχος Μοχάμαντ Ακραμίνια, εκπρόσωπος των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, σε συνέντευξή του στην ιρανική τηλεόραση την Πέμπτη. «Η έκταση του πολέμου σίγουρα θα επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή», πρόσθεσε. «Από το σιωνιστικό καθεστώς έως τις χώρες που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις, όλοι θα βρίσκονται εντός εμβέλειας των πυραύλων και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών μας».
Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι, αν οι ΗΠΑ επιτεθούν στο Ιράν - ιδίως αν στοχεύσουν στη δολοφονία της ηγεσίας της χώρας - θα απαντήσουν με πρωτοφανή αντίποινα κατά αμερικανικών στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενεργειακών υποδομών στην περιοχή και του Ισραήλ. Σε ακρόαση της Επιτροπής Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας αυτή την εβδομάδα, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν 30.000 – 40.000 στρατιώτες σε βάσεις στην περιοχή, οι οποίοι θα μπορούσαν να βρεθούν εντός εμβέλειας ιρανικών drones και βαλλιστικών πυραύλων μικρού βεληνεκούς σε περίπτωση πολέμου.
Από την έναρξη του πολέμου στη Γάζα τον Οκτώβριο του 2023, το Ιράν έχει σε μεγάλο βαθμό επιδείξει αυτοσυγκράτηση στην αντίδρασή του σε επιθέσεις που εξαπέλυσαν τόσο το Ισραήλ όσο και οι ΗΠΑ εναντίον προσωπικού και στρατιωτικών και πυρηνικών του εγκαταστάσεων, επιλέγοντας να προαναγγέλλει πολλές από τις επιθέσεις του για να περιορίσει την κλιμάκωση. Πριν από αντίποινα σε προηγούμενες ισραηλινές επιθέσεις - όπως η δολοφονία του πολιτικού ηγέτη της Χαμάς Ισμαήλ Χανίγια σε εγκατάσταση του IRGC τον Ιούλιο του 2024 - η Τεχεράνη επικοινώνησε μέσω παρασκηνιακών διαύλων με τις ΗΠΑ ότι θα εξαπέλυε ομοβροντίες πυραύλων και drones κατά του Ισραήλ, αποφεύγοντας έτσι μεγάλες απώλειες και κλιμάκωση των συγκρούσεων. Το ίδιο μοτίβο ακολουθήθηκε και ως απάντηση σε αμερικανικές επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου τον Ιούνιο του 2025, όταν το Ιράν αντεπιτέθηκε με μια προαναγγελθείσα επίθεση σε αμερικανική στρατιωτική βάση στο Κατάρ.
Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν τις τελευταίες εβδομάδες ότι δεν θα ακολουθήσουν την ίδια διαδικασία σε περίπτωση νέων επιθέσεων. Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο δρ Φουάντ Ιζαντί, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης, δήλωσε ότι στο παρελθόν «ορισμένοι ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι… είχαν λάβει την απόφαση να ενημερώνουν τις Ηνωμένες Πολιτείες όταν επρόκειτο να επιτεθούν σε αμερικανικές βάσεις».
«Η ιδέα ήταν ουσιαστικά να αντέξουν την κυβέρνηση Τραμπ, να μην τον αντιμετωπίσουν με σοβαρό τρόπο, να του απαντήσουν, αλλά με πολύ περιορισμένο τρόπο ώστε να μη ξεκινήσει ένας μεγάλος πόλεμος με τις Ηνωμένες Πολιτείες», είπε. «Αυτή ήταν η απόφασή τους. Και σκοτώθηκαν τον Ιούνιο», κατά τη διάρκεια της 12ήμερης εκστρατείας βομβαρδισμών που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ κατά του Ιράν.
Ο Ιζαντί δήλωσε ότι η νέα ηγεσία των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η προηγούμενη πολιτική απέτυχε να αποτρέψει την αμερικανική και ισραηλινή επιθετικότητα. «Ο αριθμός που ακούω είναι ότι ο στόχος είναι να σκοτωθούν τουλάχιστον 500 Αμερικανοί στρατιώτες. Οι απώλειες που θα πρέπει να έχουν αν το Ιράν δεχθεί ξανά επίθεση είναι τουλάχιστον 500», είπε ο Ιζαντί. «Νομίζω ότι η ιρανική κυβέρνηση, ο ιρανικός στρατός, έχει αποφασίσει να απαντήσει πολύ σκληρά αυτή τη φορά, γιατί δεν μπορείς να έχεις μια χώρα που απειλείται με στρατιωτική επίθεση κάθε δεύτερη εβδομάδα».
Η αποκάλυψη ότι οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει την ηγεσία ενός περιφερειακού συμμάχου πως πλήγματα κατά του Ιράν θα μπορούσαν να ξεκινήσουν άμεσα έρχεται εν μέσω συνεχιζόμενων προσπαθειών για τη διαμεσολάβηση μιας ύστατης διεξόδου ώστε να αποφευχθεί ο πόλεμος.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν Αμπάς Αραγτσί, μιλώντας στην Κωνσταντινούπολη την Παρασκευή σε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν, δήλωσε ότι το Ιράν είναι έτοιμο να επαναλάβει συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες για ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό του πρόγραμμα, αλλά όχι υπό την απειλή χρήσης βίας. Ο Αραγτσί είπε επίσης ότι δεν έχουν προγραμματιστεί απευθείας συνομιλίες με Αμερικανούς αξιωματούχους και ότι το Ιράν έχει προετοιμαστεί για πόλεμο σε περίπτωση επίθεσης, προειδοποιώντας ότι μια τέτοια σύγκρουση θα μπορούσε να επεκταθεί πέρα από τα ιρανικά σύνορα σε ολόκληρη την περιοχή.
«Πρέπει επίσης να δηλώσω κατηγορηματικά ότι οι αμυντικές και πυραυλικές δυνατότητες του Ιράν - και οι ιρανικοί πύραυλοι - δεν θα αποτελέσουν ποτέ αντικείμενο οποιασδήποτε διαπραγμάτευσης», πρόσθεσε ο Αραγτσί, απαντώντας στις αμερικανικές απαιτήσεις να περιοριστεί η κλίμακα και το βεληνεκές του βαλλιστικού πυραυλικού προγράμματος της χώρας. «Θα διατηρήσουμε και θα επεκτείνουμε τις αμυντικές μας δυνατότητες στον βαθμό που είναι αναγκαίος για την υπεράσπιση της χώρας».
Ο Αραγτσί επανέλαβε επίσης την προθυμία του Ιράν να βρεθεί μια διπλωματική λύση, προσθέτοντας ότι το Ιράν είναι προετοιμασμένο για έναν πιθανό πόλεμο αλλά και για «δίκαιες και ισότιμες διαπραγματεύσεις».
Φωτογραφία @AP
