Άρθρο του Άκη Τσόλη

Ο Αθλητικός Τουρισμός ανήκει στις ειδικές μορφές τουρισμού, καθώς απευθύνεται σε ειδική κατηγορία τουριστών και αναφέρεται στην πραγματοποίηση και στην εμπειρία ενός ταξιδιού προκειμένου να συμμετέχει ενεργά ή να παρακολουθήσει δραστηριότητες που σχετίζονται με τον αθλητισμό.

Στην ελληνική επικράτεια επανήλθε στο προσκήνιο με τον Κλασσικό ή Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας και το έκανε μια ομάδα ανθρώπων με επικεφαλής τον Μάκη Ασημακόπουλο. Αυτό είναι τα τελευταία 15 χρόνια το νούμερο ένα sports tourism event της χώρας.

Από εκεί και πέρα η Costa Navarino και η Μεσσηνία, η Σαντορίνη, τα Ζαγοροχώρια, η Κρήτη, οι Σπέτσες, η Ρόδος, η Θεσσαλονίκη έχουν αναπτύξει τα τελευταία χρόνια τον αθλητικό τουρισμό με σημαντικές διοργανώσεις.

Ο αθλητικός τουρισμός αποτελούσε για πολλά χρόνια τον "κοιμώμενο γίγαντα" του τουρισμού και πλέον καλείται να διαδραματίσει καταλυτικό ρόλο, στην πυροδότηση μιας νέας παγκόσμιας επανάστασης του τουρισμού.

Κατέχει ήδη το 12,12% της παγκόσμιας τουριστικής αγοράς, ενώ στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες αντιστοιχεί στο 20% του τουρισμού.

Ο αθλητικός τουρισμός θα έχει ποσοστό ετήσιας ανάπτυξης (CAGR)  41,45%* μεταξύ του 2017 και 2021. Αν μη τι άλλο ένα εντυπωσιακό νούμερο αν σκεφτείτε ότι η Apple μέχρι το 2020, αν όλα πάνε καλά, θα έχει τον δείκτη CAGR στο 21,8%!  

Η τάση, φυσικά, μέσα στον αθλητικό τουρισμό, είναι οι διοργανώσεις (sports events). Αρχικά η αγάπη για τον αθλητισμό δημιουργεί διοργανώσεις (Ολυμπιακούς Αγώνες, FIFA WORLD CUP, SUPERBOWL, CRICKET WORLD CUP κτλ.) με μεγάλη τηλεθέαση. Μεγαλώνοντας, λοιπόν, το ενδιαφέρον και την αγάπη του κόσμου για τα σπορ, μεγαλώνουν και οι αριθμοί των ταξιδιωτών για τον αθλητισμό (sport travelers).

ΗΠΑ, Αγγλία, Γαλλία, Ισπανία, Γερμανία και Αυστραλία κυριαρχούν σε αυτή την εναλλακτική μορφή τουρισμού.

Ο Αθλητικός τουρισμός στην Ευρώπη συνεχίζει την άνοδο του και δείχνει ότι είναι μια τάση που θα έχει ισχυρό λόγο πλέον στην βιομηχανία του τουρισμού.

Από ορισμού, ο αθλητικός τουρισμός είναι η επιδίωξη δυο βασικών απολαύσεων για τους ανθρώπους των σπορ και της επιθυμίας μας για ταξίδια, για να γνωρίσουμε τον κόσμο.

Στην σύγχρονη εποχή όπου και τα σπορ είναι μια διέξοδος από την καθημερινότητα όλων των ανθρώπων αλλά και τα ταξίδια, η θεματική αυτή μορφή τουρισμού αυξάνεται χρόνο με το χρόνο και είναι λογικό να κερδίζει μερίδιο μέρα με την μέρα.

Η κομητεία Chesterfield County στην Βιρτζίνια με πληθυσμό 335.000 κατοίκους (ας πούμε κάτι σαν την Θεσσαλονίκη), είχε το 2016 έσοδα 37,7 εκατ. δολάρια μόνο από τον αθλητικό τουρισμό! Περίπου 10% των ταξιδιωτικών εισπράξεων ετησίως της Θεσσαλονίκης (δεν θέλετε να μάθετε τι ποσοστό έχει στην πόλη της Βόρειας Ελλάδας). Ενώ είχε έσοδα από φόρους που ξεπεράσανε τα 1,4 εκατ. τα οποία σύμφωνα με ανακοίνωση, θα διατεθούν σε πάρκα, βελτίωση εγκαταστάσεων στην περιοχή κτλ.  Σημείωση τα 15 από τα 51 events που έγιναν σε ένα χρόνο ήταν κολυμβητικού χαρακτήρα!

Στην Κίνα, ένα μόνο online ταξιδιωτικό γραφείο είχε αύξηση 150% το 2016 σε ταξιδιώτες που κλείσανε πακέτα αθλητικού τουρισμού. Την στιγμή που τα πακέτα αυτά αντιπροσωπεύουν μόνο το 5% του συνολικού τουρισμού στην τεράστια αυτή χώρα. Περίπου 133 εκατ. (το 2016) ταξιδεύουν εκτός Κίνας ετησίως, αλλά λιγότερο από 150.000 έρχονται στην Ελλάδα.

Το 2020 οι ταξιδιώτες αυτής της εναλλακτικής μορφής θα ξεπεράσουν το 1 δισ., μεγαλώνοντας την πίτα στο 15% σύμφωνα με Εθνικό Οργανισμό Τουρισμού της Κίνας, αλλά και την Γενική Διεύθυνση των Σπορ.

Στο Abu Dhabi δημιουργήθηκε  από το  αντίστοιχο υπ. Τουρισμού και το έτερο του Αθλητισμού, η εταιρεία “Sport in Abu Dhabi” για την προώθηση του αθλητικού τουρισμού. Εκτός από τα δυο ιδρυτικά μέλη που αναφέρθηκαν έχουμε κι άλλους μετόχους. Αυτές, φυσικά, είναι οι καλύτερες εταιρείες τουρισμού και sports marketing και τουρισμού στο Abu Dhabi. Η πρώτη τους μεγάλη διοργάνωση ορίστηκε 1 - 6 Μαρτίου του 2018.

Στην Αμερική πριν λίγες εβδομάδες  η ένωση των ομοσπονδιών όλων των αθλημάτων  (NASC), ανακοίνωσε την ίδρυση ενός νέου εκπαιδευτικού φορέα του Sports Tourism Learning Institute (STLI).

Σκοπός του, τι άλλο από την εκπαίδευση στελεχών σχετικά με τον Αθλητικό Τουρισμό.

Στην Κύπρο δε, το 2014 ο ΚΟΑ ακολουθώντας το πρόγραμμα διακυβέρνησης της τωρινής κυβέρνησης το οποίο έθετε ως προτεραιότητα την ανάπτυξη και εξέλιξη του αθλητικού τουρισμού, προχώρησε μεταξύ άλλων στην επανασύσταση της κοινής επιτροπής ΚΟΑ - ΚΟΤ, στη δημιουργία τμήματος αθλητικού τουρισμού και μετονόμασε την Επιτροπή Αθλητικών Εγκαταστάσεων σε Επιτροπή Αθλητικών Εγκαταστάσεων και Αθλητικού Τουρισμού.

Σε δηλώσεις του ο πρόεδρος Λεόντιος Τσέλεπος το 2016 είχε πει: «Η κοινή επιτροπή ΚΟΑ-ΚΟΤ αποτελεί μια πολύ καλή αρχή. Η επιτροπή έχει ως στόχο των συντονισμό ενεργειών στον τομέα του αθλητικού τουρισμού, την αμφίδρομη επικοινωνία των δύο οργανισμών και την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων οι οποίες θα συμβάλλουν και στον καταρτισμό ενός τριετούς πλάνου δράσης της επιτροπής, ο οποίος θα λαμβάνει υπόψη και την εθνική στρατηγική τουρισμού 2017-2030».

Κάτι που πέτυχε από την πρώτη στιγμή  και η πολυβραβευμένη διοργάνωση Navarino Challenge **, με την αρμονική συνεργασία τοπικής αυτοδιοικήσης στην Μεσσηνία, των τοπικών επιχειρήσεων, της Costa Navarino και των Active Media και FocusonSports ***.  

Τα πιο πάνω παραδείγματα είναι ενδεικτικά για το τι συμβαίνει με τον αθλητικό τουρισμό. Στην Ελλάδα έχουμε ένα νομοσχέδιο για χάρτη του Αθλητικού τουρισμού που δεν αφορά όμως ιδιώτες και εκπονήθηκε από την ΓΓΑ, πιθανολογώ χωρίς να γνωρίζω, χωρίς την συμμετοχή οποιουδήποτε φορέα τουρισμού.

Είναι ένα βήμα. Ένα βήμα που δεν έχει γίνει ξανά. Αναμένουμε να δούμε που θα καταλήξει…

Που ξοδεύονται, όμως, τα χρήματα στις διοργανώσεις αθλητικού τουρισμού;

Στον Καναδά  το 58% στους Παναμερικανικούς αγώνες (PanAm) το 2015, ξοδεύτηκε στη διαμονή των συμμετεχόντων (ξενοδοχεία), ενώ ένα 21% στο φαγητό τους (εστιατόρια).

Το προφίλ του ανθρώπου που κάνει αθλητικό τουρισμό είναι στην κλίμακα των κορυφαίων 10 τουριστών με υψηλές δαπάνες στον κόσμο. Είναι πιο τολμηροί, τους αρέσει να ταξιδεύουν, έχουν τη συνήθεια να έχουν την οικογένεια τους μαζί, καθώς ο αθλητισμός είναι οικογενειακή διασκέδαση και τείνουν επίσης να επιστρέφουν στον τόπο προορισμού που τους προσέφερε αξέχαστες εμπειρίες και δημιούργησε μοναδικές αναμνήσεις.

Σύμφωνα με έρευνες σημαντικό στοιχείο, είναι ο τόπος που επισκέπτονται να έχει ιστορία, μνημεία, άνετα καταλύματα, ένα -δηλαδή- πλήρες πακέτο ψυχαγωγίας. Με λίγα λόγια, μένουν περισσότερο σε διάρκεια από άλλους τύπους τουριστών, ενώ συνεισφέρουν και σε άλλες μορφές τουρισμού.

Η Ελλάδα που συνδυάζει όλες τις μορφές εναλλακτικού τουρισμού σε συνδυασμό με την εύκολη πρόσβαση μπορεί να πρωταγωνιστήσει όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και να ηγηθεί παγκοσμίως.

Μην ξεχνάμε ότι οι πρώτες διοργανώσεις αθλητικού τουρισμού ήταν οι Ολυμπιακοί Αγώνες και τότε με περιορισμένη την πρόσβαση κάτοικοι από πόλεις-κράτη ταξίδευαν για να δουν ή να συμμετέχουν στους Αγώνες. Μήπως είναι πάλι η σειρά μας;

*Key Vendors are BAC Sport, Great Atlantic Sports Travel, ITC Sports Travel & TUI - Research and Markets

**  Το Navarino Challenge είναι μια καινοτόμα διοργάνωση αθλητικού τουρισμού στην οποία το insider.gr είναι χορηγός επικοινωνίας.

*** O Άκης Τσόλης είναι σύμβουλος στην  “Active Media και FocusonSports”, δραστηριοποιείται στον χώρο των δημοσίων σχέσεων και της επικοινωνίας, του marketing και των χορηγιών, έχοντας αποκτήσει τεράστια ειδίκευση τα τελευταία χρόνια στο κομμάτι του αθλητικού τουρισμού. Ζαγοροχώρια, Κάλυμνος, Costa Navarino, Μεσσηνία, Σαντορίνη, Πάτμος μερικοί προορισμοί που έχει συνεργαστεί με αντικείμενο πάντα τον αθλητικό τουρισμό.