Θετικές παραμένουν οι προοπτικές για τον τουρισμό, παρά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει ο Διοικητής της ΤτΕ, Γιάννης Στουρνάρας στην έκθεση που δημοσιοποιήθηκε χθες, κάτι που επιβεβαιώνεται και από τις μέχρι τώρα επιδόσεις του κλάδου. Την άποψη αυτή συμμερίζονται και παράγοντες του κλάδου, επισημαίνοντας ωστόσο ως καθοριστικό παράγοντα την διάρκεια της σύγκρουσης και τονίζοντας ότι ο βασικός αστερίσκος που θέτει η εμπόλεμη κατάσταση δεν αφορά τόσο τις αφίξεις, όσο τα έσοδα. Σε κάθε περίπτωση όπως επισημαίνει και ο κεντρικός τραπεζίτης της χώρας, υπό το πρίσμα των νέων τάσεων που αναδύονται, καθίσταται κρίσιμη η προσαρμογή της χώρας στα νέα δεδομένα μέσω διαρθρωτικών αλλαγών.
Οι πρώτες ενδείξεις και οι εκτιμήσεις για το 2026
Ειδικότερα, κατά το πρώτο δίμηνο του 2026, οι διεθνείς τουριστικές αφίξεις στον Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών ήταν αυξημένες κατά 11,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ σύμφωνα με στοιχεία της Fraport Greece, οι διεθνείς τουριστικές αφίξεις στα περιφερειακά αεροδρόμια της χώρας κατέγραψαν αύξηση 5,7% σε ετήσια βάση.
Ακόμα και τον Μάρτιο μάλιστα, μήνα κατά τον οποίο ήταν σε εξέλιξη ο πόλεμος, η επιβατική κίνηση του αεροδρομίου της Αθήνας ανήλθε σε 2,31 εκατ., αυξημένη κατά 3,8% σε σύγκριση με το 2025. Παρότι σημειώθηκε επιβράδυνση σε σχέση με τους δύο προηγούμενους μήνες, το ευμετάβλητο γεωπολιτικό περιβάλλον δεν κατάφερε να στερήσει το θετικό πρόσημο με το αριθμό των συνολικών επισκεπτών να παραμένει πάνω από τα επίπεδα του 2025 κατά 4,8% στην εγχώρια επιβατική κίνηση και κατά 3,4% στην κίνηση προς/από το εξωτερικό. Σε επίπεδο τριμήνου δε η κίνηση του αεροδρομίου έφθασε τους 6,28 εκ. επιβάτες, σημειώνοντας άνοδο της τάξης του 8,1%. Η επιβατική κίνηση, τόσο του εσωτερικού, όσο και του εξωτερικού παρουσίασε αύξηση της τάξης των 7,1% και 8,5% αντίστοιχα.
Ενθαρρυντικό σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα είναι ότι η δυναμική αυτή δεν παρουσιάζει ενδείξεις εξάντλησης, καθώς ο προγραμματισμός αεροπορικών θέσεων για το α΄ τρίμηνο του 2026 διαμορφώνεται κατά 9,1% υψηλότερα σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Θετικό βηματισμό, διαβλέπουν και οι φορείς του κλάδου, σημειώνοντας ωστόσο ότι η ταχύτητα θα εξαρτηθεί από την διάρκεια της σύγκρουσης. «Ανησυχία είναι λογικό να υπάρχει, ήταν άλλωστε έκδηλη και στο παρελθόν, όταν ξέσπασε ο πόλεμος στη Ουκρανία. Και τότε όμως, παρότι ο πόλεμος ήταν στην περιοχή της Ευρώπης, σοβαρές επιπτώσεις για τον ελληνικό τουρισμό, δεν υπήρξαν» ανέφερε χαρακτηριστικά παράγοντας του κλάδου που μίλησε στο Insider. Σύμφωνα με τον ίδιο αν υπάρξει συνθηκολόγηση τις επόμενες δύο με τρεις εβδομάδες, τότε οι επιπτώσεις θα είναι αμελητέες. Αν όμως η κρίση παραταθεί οι συνέπειες δεν θα αφορούν την μείωση του τουριστικού ρεύματος αλλά την πτώση των εσόδων, καθώς η ενεργειακή κρίση και λοιπές ανατιμήσεις στο κόστος διαβίωσης θα περιορίσουν το διαθέσιμο εισόδημα των διακοπών.
Οι αστερίσκοι πέραν του πολέμου
Ακόμα κι αν επικρατήσει το καλό σενάριο βέβαια, το περιβάλλον δεν στερείται προκλήσεων, γεγονός που απαιτεί την προσαρμογή της δραστηριότητας στα νέα δεδομένα, μέσω διαρθρωτικών αλλαγών, όπως τονίζει η έκθεση.
Η θετική πορεία του ελληνικού τουρισμού σε μια ανταγωνιστική τουριστική γειτονιά και υπό το πρίσμα των νέων τάσεων που αναδύονται, καθιστά για παράδειγμα αναγκαία την ανάδειξη «κρυμμένων θησαυρών», δηλαδή εναλλακτικών προορισμών και δραστηριοτήτων (πολιτισμός, αθλητισμός, γαστρονομία), ώστε να επιτευχθεί η ομαλότερη χωρική και χρονική κατανομή των αφίξεων.
Επιπλέον, η στρατηγική προώθησης του τουριστικού προϊόντος θα πρέπει να συνοδευθεί από επενδύσεις σε βασικές υποδομές ώστε να υποστηριχθεί η αναπτυξιακή δυναμική. Εν προκειμένω, ιδιαίτερη σημασία έχει τόσο η στήριξη επενδύσεων για τον εκσυγχρονισμό των τουριστικών καταλυμάτων και την αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών, όσο και η βελτίωση βασικών υποδομών (ενέργεια, ύδρευση, μεταφορές, οδικό δίκτυο κ.ά.).
Ιδιαίτερα μέριμνα θα πρέπει να ληφθεί και το εργατικό δυναμικό, καθώς το ποσοστό των κενών θέσεων απασχόλησης παραμένει υψηλότερο σε σύγκριση με άλλες χώρες της ΕΕ. Να θυμίσουμε ότι το 2025 το ποσοστό των κενών θέσεων εργασίας στον κλάδο των καταλυμάτων και της εστίασης στην Ελλάδα διαμορφώθηκε σε 3,4%, ένα από τα υψηλότερα στην ΕΕ-27. Παράλληλα, σε άλλες μεσογειακές χώρες όπου ο τουρισμός συμβάλλει καθοριστικά στην οικονομική δραστηριότητα, τα αντίστοιχα ποσοστά των κενών θέσεων εργασίας στον κλάδο των καταλυμάτων και της εστίασης παρουσιάζουν μικτή εικόνα (Κύπρος: 4,8%, Γαλλία: 4,5%, Ιταλία: 2,9%, Κροατία: 2,2%, Πορτογαλία: 1,5% και Ισπανία: 0,6%. Με τα παραπάνω δεδομένα, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα θα πρέπει να προχωρήσει η εφαρμογή πολιτικών που διευκολύνουν την ένταξη μεταναστών στην αγορά εργασίας αλλά και η διαμόρφωση κινήτρων για την επιστροφή εξειδικευμένων εργαζομένων που μετανάστευσαν κατά την περίοδο της κρίσης.
Οι επιδόσεις ρεκόρ της τελευταίας τριετίας
Οι παραπάνω παρεμβάσεις κρίνονται επιτακτικές ώστε ο κλάδος να συνεχίσει το ανοδικό σερί της τελευταίας τριετίας. Να θυμίσουμε ότι το 2025 που αναδείχτηκε σε νέο έτος σταθμό για τον τουρισμό καθώς η αύξηση των αφίξεων μη κατοίκων και των αντίστοιχων εισπράξεων έναντι του 2024 ανήλθε σε 6,4% και 9,4% αντίστοιχα. Οι επιδόσεις ήταν γενικά θετικές στις κυριότερες τουριστικές αγορές, όπως του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γερμανίας, της Ιταλίας και των ΗΠΑ. Μάλιστα, αν και η σεισμική δραστηριότητα στη Σαντορίνη λειτούργησε συσταλτικά κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, η δυναμική του κλάδου κατά το δεύτερο εξάμηνο επιβεβαίωσε τη σταθερά ισχυρή του τάση.
Επιπλέον, η επιβατική κίνηση τόσο στο αεροδρόμιο της Αθήνας όσο και στα περιφερειακά αεροδρόμια παρέμεινε σε ανοδική τροχιά. Ειδικότερα, οι διεθνείς αφίξεις στο αεροδρόμιο της Αθήνας ανήλθαν σε 24,4 εκατομμύρια το 2025, σημειώνοντας αύξηση κατά 8,6% σε σύγκριση με το 2024. Στα περιφερειακά αεροδρόμια, ο αριθμός των διεθνών επιβατών αυξήθηκε κατά 3,6% σε ετήσια βάση.
Τα τελευταία χρόνια δε, ενισχύεται σταθερά και το μερίδιο των καταλυμάτων και των υπηρεσιών εστίασης στη συνολική ΑΠΑ, φθάνοντας στο 7,3% το 2024 ενώ σημαντική αποδεικνύεται και η συμβολή των εν λόγω κλάδων στη συνολική απασχόληση καθώς φτάνει στο 9,2% το 2025.
Η θέση της Ελλάδας
Κι όλα τα παραπάνω όταν ο παγκόσμιος τουρισμός, με βάση τις αφίξεις, το 2025 υπερέβη τα επίπεδα του 2024, εμφανίζοντας ωστόσο ασθενέστερο ρυθμό. Συγκεκριμένα καταγράφηκε άνοδος κατά 4% παγκοσμίως ενώ και στην περιοχή της Μεσογείου η αύξηση των διεθνών αφίξεων έφτασε το 3% , με το μερίδιο στον παγκόσμιο τουρισμό να διατηρείται, σύμφωνα με το World Tourism Barometer του Ιανουαρίου.
Στην παγκόσμια εικόνα, ο ρυθμός αύξησης των τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως το 2025 υπολείπεται εκείνου της προηγούμενης χρονιάς, καθώς η ανάκαμψη στην Ασία οδήγησε σε μερική αποκατάσταση του μεριδίου της περιοχής. Όσο για τις χώρες της Μεσογείου, τη μεγαλύτερη αύξηση εισερχόμενων ταξιδιωτών – σε σχέση με το 2024 – κατέγραψαν η Τουρκία, η Αίγυπτος και το Μαρόκο. Η Ελλάδα δε, διατηρεί την 4η θέση στη Μεσόγειο (πίσω από Ισπανία, Ιταλία και Τουρκία), παρουσιάζοντας ωστόσο τη μεγαλύτερη εποχικότητα στις αφίξεις, παρά τη σταδιακή επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου.
