Χρυσός και ασήμι «σπάνε όλα τα κοντέρ», συνεχίζοντας ένα αδιανόητο ράλι που φαίνεται πλέον να ξεφεύγει από τα θεμελιώδη της αγοράς, την πραγματική ζήτηση και προσφορά. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες ανόδους στην ιστορία των πολύτιμων μετάλλων που δημιουργεί ωστόσο και ανησυχίες για τα όρια των «αντοχών» και την προοπτική μιας απότομης και παρατεταμένης διόρθωσης.
Ο χρυσός συνέχισε την αμείλικτη ανοδική του πορεία και σήμερα Πέμπτη, ξεπερνώντας τις πρωινές ώρες τα 5.600 δολάρια ανά ουγγιά. Με αυτό το νέο ρεκόρ ξεπέρασε ήδη τον αναβαθμισμένο πριν από μόλις λίγες ημέρες το στόχο της Goldman Sachs, που έβλεπε τον χρυσό στα 5.400 δολάρια η ουγγιά έως τα τέλη του έτους, ενώ η JPMorgan κάνει λόγο για ένα επίπεδο ακόμη και 8.500 δολαρίων. Το πολύτιμο μέταλλο αναμένεται να καταγράψει τον Ιανουάριο τα μεγαλύτερα μηνιαία κέρδη σε διάρκεια 50 ετών. Αντίστοιχα, η τιμή του αργύρου στην αγορά spot ενισχύθηκε ενδοσυνεδριακά πάνω από τα 120 δολάρια ανά ουγγιά, με ένα ράλι περίπου 60% από τις αρχές του έτους, αφού κατέγραψε άνοδο άνω του 145% μέσα στο 2025, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.
Τα κέρδη αυτά έχουν παρασύρει ανοδικά ολόκληρο το σύμπλεγμα των πολύτιμων μετάλλων, από την πλατίνα έως το παλλάδιο, αλλά και τα βασικά μέταλλα. Ο χρυσός ξεπέρασε ενδοσυνεδριακά σήμερα και το επίπεδο των 14.500 δολαρίων ο τόνος, με ώθηση από την Κίνα, η οποία μπαίνει και αυτή με κερδοσκοπικό χρήμα στο «παιχνίδι» συσσώρευσης πολύτιμων μετάλλων. «Η άνοδος της τιμής του χρυσού έχει παρασύρει τα πάντα στον κόσμο των πολύτιμων και βασικών μετάλλων», δήλωσε στο CNBC ο Έντ Γιαρντένι, πρόεδρος της Yardeni Research.
«Θα χαρακτήριζα τις αγορές πολύτιμων μετάλλων σπασμένες, δεδομένης της πρωτοφανούς μεταβλητότητας», δήλωσε επίσης στο CNBC η Νίκι Σιλντς, αναλύτρια της MKS PAMP.
Οι αναλυτές αποδίδουν τη ζήτηση σε επενδυτές που αναζητούν προστασία από έναν συνδυασμό γεωπολιτικών εντάσεων, διογκούμενου κρατικού χρέους και αβεβαιότητας σχετικά με τις προοπτικές των επιτοκίων και των νομισμάτων. Οι επίμονες αγορές από κεντρικές τράπεζες έχουν στηρίξει τον χρυσό, ενώ οι προσδοκίες για μελλοντική νομισματική χαλάρωση ενισχύουν επίσης την ελκυστικότητα των περιουσιακών στοιχείων χωρίς απόδοση, σε σύγκριση με τα ασφαλή κρατικά ομόλογα των ΗΠΑ.
Εκτίναξη αργύρου
Το ασήμι έχει ενισχύσει ακόμη περισσότερο την άνοδο, υποστηριζόμενο από τον ρόλο του ως βιομηχανικό μέταλλο, με τη ζήτηση να συνδέεται με την ηλιακή ενέργεια, τα ηλεκτρονικά και την ηλεκτροκίνηση, προσθέτοντας ανοδική ορμή σε μια ήδη περιορισμένη από πλευράς προσφοράς αγορά.
Αναλυτές που μίλησαν στο CNBC προειδοποιούν ωστόσο ότι οι τιμές καθοδηγούνται λιγότερο από τη φυσική προσφορά και ζήτηση και περισσότερο από ασταθείς ροές ρευστότητας, προκαλώντας ακραίες διακυμάνσεις και επαναλαμβανόμενες αποσυνδέσεις από τα θεμελιώδη μεγέθη.
Η ταχεία άνοδος του αργύρου ακολουθήθηκε από ακόμη πιο γρήγορη υποχώρηση αυτόν τον μήνα. «Τα πολύτιμα μέταλλα έχουν εκτοξευθεί τους τελευταίους δύο μήνες και, σε τακτική βάση, είναι υπεραγορασμένα», πρόσθεσε η Σιλντς.
Ο Μαξιμίλιαν Τομέι, διευθύνων σύμβουλος και συνδιαχειριστής χαρτοφυλακίου της Galena Asset Management, συμφώνησε ότι η πρόσφατη πορεία των τιμών έχει μικρότερη σχέση με τα θεμελιώδη μεγέθη. «Η κίνηση που βλέπετε σήμερα στα μέταλλα δεν αφορά απαραίτητα τη θεμελιώδη ζήτηση για το ίδιο το μέταλλο. Είναι μια κίνηση που καθοδηγείται από έναν αποδυναμωμένο παρονομαστή» είπε. «Αυτό είναι σημαντικό, γιατί ο χρυσός μοιάζει λίγο με νόμισμα. Αν ο παρονομαστής έναντι του οποίου τιμολογείται αποδυναμώνεται, τότε η τιμή του χρυσού ανεβαίνει».
Ο δείκτης δολαρίου, που μετρά την ισχύ του αμερικανικού νομίσματος έναντι ενός καλαθιού νομισμάτων, έχει υποχωρήσει σχεδόν 11% τους τελευταίους 12 μήνες. Ο Tομέι προειδοποίησε, ωστόσο, ότι παρότι κάποιος βαθμός θεμελιώδους ζήτησης για τα πολύτιμα μέταλλα έχει συμβάλει στα πρόσφατα κέρδη, αυτό από μόνο του δεν δικαιολογεί το μέγεθος της ανόδου. «Τα θεμελιώδη δεν εξηγούν ένα εμπόρευμα που ανεβαίνει 200%», εξήγησε. «Ο τρόπος με τον οποίο συμπεριφέρεται το ασήμι είναι υπερβολικός - πρόκειται για μια σειρά αποσυνδέσεων. Η αγορά είναι χαλασμένη».
Κερδοσκοπική ρευστότητα
Ο Tομέι πρόσθεσε ότι ένας ακόμη πιθανός παράγοντας για τα πολύτιμα μέταλλα είναι η υπερβάλλουσα ρευστότητα που «λιμνάζει» στις παγκόσμιες αγορές. Καθώς οι τιμές των περιουσιακών στοιχείων ανεβαίνουν, οι επενδυτές μπορούν να δανειστούν περισσότερα έναντι των χαρτοφυλακίων τους, μέσω δανείων με περιθώριο ασφάλισης και άλλων μορφών μόχλευσης που συχνά δεν είναι εύκολα ορατές, δημιουργώντας ουσιαστικά νέο χρήμα στο σύστημα. Όταν οι αποτιμήσεις στις μετοχές γίνονται υπερβολικά «τεντωμένες», μέρος αυτής της ρευστότητας αναζητά αλλού διέξοδο, εξήγησε. Κατά την άποψή του, μέταλλα όπως ο χρυσός και ο άργυρος λειτουργούν ολοένα και περισσότερο ως χώρος «στάθμευσης» αυτού του κεφαλαίου, όχι επειδή τα θεμελιώδη έχουν αλλάξει δραματικά, αλλά επειδή η ρευστότητα χρειάζεται έναν προορισμό.
Ορισμένοι αναλυτές επεσήμαναν επίσης ότι τα κρατικά ομόλογα έχουν χάσει μέρος της παραδοσιακής τους ελκυστικότητας ως ασφαλές καταφύγιο, εν μέσω διογκούμενων χρεών, όπως φάνηκε στις πρόσφατες παγκόσμιες πωλήσεις ομολόγων. Το λεγόμενο debasement trade ξεκίνησε από πέρυσι τον Απρίλιο, απομακρύνοντας τους επενδυτές από το αμερικανικό δολάριο και τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Αποκομμένα από την πραγματικότητα;
Το αποτέλεσμα είναι υπερβολικές κινήσεις τιμών, ιδιαίτερα στις μικρότερες αγορές πολύτιμων μετάλλων, όπου σχετικά περιορισμένες εισροές μπορούν να ωθήσουν τις τιμές απότομα υψηλότερα, κάνοντας το ράλι να μοιάζει αποκομμένο από τις παραδοσιακές δυναμικές προσφοράς και ζήτησης.
Αντίστοιχα, ο Γκάι Γουλφ, επικεφαλής παγκόσμιας ανάλυσης αγορών στην πλατφόρμα χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Marex, ανέφερε ότι η κίνηση των τιμών σε τμήματα του συμπλέγματος πολύτιμων μετάλλων έχει γίνει ολοένα και πιο παραμορφωμένη. Αγορές όπως ο άργυρος και η πλατίνα είναι κλάσμα του μεγέθους του χρυσού ή μεγάλων χρηματιστηριακών δεικτών όπως ο S&P 500, γεγονός που σημαίνει ότι η πρόσφατη εισροή κερδοσκοπικού κεφαλαίου έχει δυσανάλογα μεγάλη επίδραση στις τιμές.
Οι περιορισμοί στην παραγωγική ικανότητα σημαίνουν ότι η φυσική προσφορά μετάλλων δεν μπορεί να αυξηθεί αρκετά γρήγορα ώστε να καλύψει την εκρηκτική ζήτηση, με αποτέλεσμα τιμές που έχουν γίνει «εντελώς αποκομμένες από το σημείο όπου η φυσική ζήτηση είναι ισχυρή», όπως είπε - μια δυναμική που θα μπορούσε να αντιστραφεί εξίσου απότομα όταν οι κερδοσκοπικοί επενδυτές αρχίσουν να κατοχυρώνουν κέρδη και η ρευστότητα στερέψει.
Ωστόσο, δεν συμφωνούν όλοι ότι η διαδικασία ανακάλυψης τιμών - δηλαδή ο καθορισμός της τιμής στην οποία εξισορροπούνται προσφορά και ζήτηση - έχει καταρρεύσει πλήρως. Ο Γκόταμ Βάρμα, διευθύνων σύμβουλος στρατηγικών συμβουλών της V2 Ventures, απέφυγε να χαρακτηρίσει την αγορά πολύτιμων μετάλλων «χαλασμένη», αλλά σημείωσε ότι η άνοδος αντανακλά την αυξανόμενη επιρροή του κερδοσκοπικού κεφαλαίου. «Αυτό που βλέπουμε είναι ότι πολύ περισσότερο κερδοσκοπικό κεφάλαιο έχει εισέλθει στο παιχνίδι, και αυτό το κεφάλαιο μπορεί να βρίσκεται εκεί για λόγους διαφορετικούς από τη θεμελιώδη προσφορά και ζήτηση».
