Σε τροχιά μείωσης βαίνουν οι απώλειες του δικτύου διανομής με την πρόοδο να προκύπτει τόσο σε συνέχεια περιορισμού των τεχνικών απωλειών όσο και των μη τεχνικών απωλειών (ρευματοκλοπές), αποφέροντας ένα εύλογο όφελος στον τελικό καταναλωτή. Τα παραπάνω υπογράμμισαν ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος και ο Διευθύνων Σύμβουλος του ΔΕΔΔΗΕ Αναστάσιος Μάνος σε δημοσιογράφους, με ειδική έμφαση να δίνεται στο κομμάτι των ρευματοκλοπών λόγω των εξελίξεων που έχουν μεσολαβήσει τους τελευταίους μήνες με την αύξηση των ελέγχων και των προστίμων.
Ειδικότερα, οι μη τεχνικές απώλειες αυξήθηκαν από 1,1% την περίοδο 2012-2013 σε 3,9% το 2017 σε συνέχεια της οικονομικής κρίσης με ανάλογες «συμπεριφορές» να ανακύπτουν την περίοδο της πανδημίας Covid-19 2020-2021, όπου το νούμερο έφτασε σε 4,5% και 4,9% αντίστοιχα, καθώς και τα χρόνια 2022-2023 με την ενεργειακή κρίση και τον πόλεμο να πυροδοτούν περαιτέρω μεγέθυνση του προβλήματος στο 5,3% το 2022 και 5,6% το 2023.
Έκτοτε, όπως προκύπτει από τα σχετικά στοιχεία του ΔΕΔΔΗΕ, η κατάσταση βαίνει βελτιούμενη με τις μη τεχνικές απώλειες του δικτύου (ρευματοκλοπές) να μειώνονται στο 5,1% το 2024 επί συνολικών απωλειών από 10,8% ενώ ανάλογη τάση αποτυπώνεται στις εκτιμήσεις για το 2025 με το σύνολο των απωλειών να υποχωρεί στο 10,4%, όπως και το 2026.
Σε κάθε περίπτωση, η πρόθεση τόσο του Υπουργείου όσο και της Διοίκησης του ΔΕΔΔΗΕ, όπως υπογραμμίστηκε σχετικά, είναι να μετρηθούν στέρεα βήματα στον περιορισμό του προβλήματος τα αμέσως επόμενα χρόνια, φτάνοντας το 2031 σχεδόν στον μηδενισμό των ρευματοκλοπών με τον στόχο να μπαίνει στο 0,2%, όπως ορίζει πρόσφατη απόφαση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων αναφορικά με το επιτρεπόμενο έσοδο του ΔΕΔΔΗΕ για την περίοδο 2025-2028.
Το κόστος για τους καταναλωτές
Σύμφωνα με υπολογισμούς του ΔΕΔΔΗΕ, το κόστος των μη τεχνικών απωλειών ανέρχεται σε περίπου 450 εκατομμύρια ευρώ ετησίως με την «νύφη» να πληρώνουν οι συνεπείς καταναλωτές με μια πρόσθετη επιβάρυνση στον λογαριασμό ρεύματος της τάξης των 60 ευρώ ετησίως.
Το εν λόγω ποσό, όπως επισημαίνεται σχετικά, έχει μειωθεί στα 50 ευρώ σε συνέχεια των παρεμβάσεων και των ενεργειών που έχει κάνει ο ΔΕΔΔΗΕ τα τελευταία δύο χρόνια για τον περιορισμό των ρευματοκλοπών, με το συνολικό όφελος για τους συνεπείς καταναλωτές την περίοδο 2024-2025 να εκτιμάται σε 150-200 εκατ. ευρώ, προερχόμενο τόσο από την μόνιμη μείωση των απωλειών όσο και από την αξιοποίηση των εισπράξεων προστίμων μέσω του ρυθμιστικού μηχανισμού.
Εξετάζονται πιο αυστηρό πλαίσιο
Μάλιστα, σε αυτή την κατεύθυνση, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας εξετάζει να ενισχύσει περαιτέρω το «ποινολόγιο» σε μια προσπάθεια να καταστεί περαιτέρω «αποτρεπτικό» για τους υποψήφιους παραβάτες.
Ως γνωστόν, αυτή την στιγμή, η διαπίστωση ρευματοκλοπής επισύρει επιπτώσεις τόσο για τον ιδιοκτήτη του μετρητή με διακοπή του ρεύματος και πρόστιμο όσο και για τον τεχνικό ηλεκτρολόγο που συνέβαλε στην παραποίηση της ορθής λειτουργίας του μετρητή με αφαίρεση της επαγγελματικής του άδειας, με την όλη πράξη να θεωρείται ποινικό αδίκημα.
Cost-benefit analysis
Οι νέες παρεμβάσεις αναμένεται να εστιάσουν από την μία στις λεπτομέρειες της διαδικασίας (φόρμουλα διακανονισμών, διαθέσιμος χρόνος αποπληρωμής κλπ) και από την άλλη στην επαύξηση των ελέγχων πράγμα που ωστόσο εξετάζεται στη βάση μιας «cost-benefit» ανάλυσης ώστε το τελικό αποτέλεσμα να αποβαίνει σε όφελος του συστήματος.
Υπενθυμίζεται, όπως τονίστηκε σχετικά τόσο από τον Υφυπουργό όσο και από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο του ΔΕΔΔΗΕ, ότι ο Διαχειριστής προβαίνει σε ελέγχους με ίδια έξοδα, με τα ποσά που προκύπτουν από τα πρόστιμα να καταλήγουν σε ένα ειδικό λογαριασμό για την μείωση των χρεώσεων χρήσης δικτύου.
Κατά συνέπεια, η όλη διαδικασία, όπως υπογράμμισαν, διαχείρισης των ρευματοκλοπών, από την επιτόπια έρευνα και τον εντοπισμό της παράβασης μέχρι την όποια δικαστική διαμάχη, συνιστά «παθητικό» για τον Διαχειριστή με τον τελευταίο να θέλει να επιτύχει την βέλτιστη δυνατή ισορροπία, αποφεύγοντας να «εγγράφει» υψηλά κόστη για κάτι που δεν αποφέρει άμεσο όφελος στον ισολογισμό του. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εν λόγω θέμα βρίσκεται υπό διαβούλευση ανάμεσα στον ΔΕΔΔΗΕ και την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων με το Υπουργείο να μετέχει ενεργά στη σχετική συζήτηση.
Μόλις 1,5% οι λάθος διαπιστώσεις ρευματοκλοπών
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το θέμα των καταγγελιών ως προς τις «ψευδείς» ρευματοκλοπές, η Διοίκηση του ΔΕΔΔΗΕ υπογράμμισε ότι το ποσοστό λάθους στους ελέγχους που πραγματοποίησε ο ΔΕΔΔΗΕ ήταν 1,5% με την πλειοψηφία των περιπτώσεων, παρά τις όποιες παραλείψεις μπορεί να συνέβησαν κατά την διαδικασία του ελέγχου, να καταλήγουν να βεβαιώνονται ως ρευματοκλοπές.
Ενδεικτικά, όπως αναφέρθηκε, τα 2/3 των παραπόνων στη ΡΑΑΕΥ είναι καθαρή ρευματοκλοπή με το γεγονός αυτό βέβαια να μην αναιρεί την ανάγκη ο Διαχειριστής να τηρεί απαρέγκλιτα το ισχύον πλαίσιο για την διαπίστωση ρευματοκλοπής, αποφεύγοντας να αποδίδει αβάσιμες κατηγορίες σε καταναλωτές.
Ως γνωστόν, το θέμα απασχόλησε έντονα την δημόσια συζήτηση το προηγούμενο διάστημα με την Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων να προχωρά στην επιβολή προστίμου στον Διαχειριστή και συστάσεων για τήρηση της διαδικασίας, ενώ την ίδια στιγμή, προχώρησε στην τροποποίηση του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου Διανομής, ώστε να αποσαφηνίσει περαιτέρω το σχετικό πλαίσιο, ενισχύοντας μερικώς τις προβλέψεις για την προστασία του καταναλωτή, ώστε να διασφαλίσει ότι η όποια διαπίστωση να διατυπώνεται με τον πλέον σίγουρο τρόπο.
Οι τεχνικές απώλειες
Τέλος, το κομμάτι των απωλειών δεν αφορά μονάχα τις ρευματοκλοπές αλλά και την διάσταση των τεχνικών απωλειών με τα σχετικά ποσοστά να έχουν αυξηθεί στην πάροδο του χρόνου, φτάνοντας το 2024 στο 5,8% από 5,4% την περίοδο 2012-2013. Από την πλευρά του ο Διαχειριστής, μετά από μακρά περίοδο αποεπένδυσης με ιστορικό χαμηλό τα 144 εκατ. ευρώ το 2014, βαίνει πλέον σε αναπτυξιακή τροχιά, όπως υπογραμμίστηκε, με τις επενδύσεις της περιόδου 2020-2025 να φτάνουν τα 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι 174 εκατ. ευρώ το 2020, 222 εκατ. ευρώ το 2021, 311 εκατ. ευρώ το 2022, 531 εκατ. ευρώ το 2023, 807 εκατ. ευρώ το 2024 και 780 εκατ. ευρώ το 2025.
Ο εκσυγχρονισμός του δικτύου διανομής σε συνδυασμό με την προώθηση και ενσωμάτωση της ψηφιοποίησης στη λειτουργία του αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στον περιορισμό των απωλειών (τεχνικών και μη τεχνικών) με τον Διαχειριστή, βάσει του σχετικού ρυθμιστικού πλαισίου, να απειλείται με πρόστιμο (bonus malus) σε περίπτωση μη επίτευξης των στόχων που έχουν τεθεί από την Ρυθμιστική Αρχή.
