Ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για τις αγορές, ωστόσο τα στοιχεία του Μαΐου αποκαλύπτουν μια πιο σύνθετη εικόνα από αυτή που υποδηλώνει ο τίτλος του 4,2%.
Ο γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή επιταχύνθηκε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών και πλέον ετών, ενώ σε μηνιαία βάση αυξήθηκε κατά 0,5%.
Την ίδια στιγμή, όμως, ο δομικός πληθωρισμός διαμορφώθηκε μόλις στο 0,2% μηνιαίως και στο 2,9% ετησίως, παραμένοντας αισθητά χαμηλότερα από τον γενικό δείκτη.
Η διαφορά μεταξύ των δύο μεγεθών είναι σήμερα ίσως το σημαντικότερο στοιχείο για τους επενδυτές. Το μεγαλύτερο μέρος της ανόδου προέρχεται από την ενέργεια και ειδικότερα από την εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και καυσίμων μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή και τη διαταραχή των μεταφορών μέσω του Στενού του Ορμούζ.
Επομένως, πρόκειται περισσότερο για ένα εξωτερικό σοκ προσφοράς παρά για μια οικονομία που υπερθερμαίνεται από την εσωτερική ζήτηση.
Αυτό ακριβώς εξηγεί γιατί η Fed βρίσκεται σε μια ιδιαίτερα δύσκολη θέση. Από τη μία πλευρά, ο γενικός πληθωρισμός κινείται αρκετά πάνω από τον στόχο του 2%˙ από την άλλη, οι πιο αξιόπιστοι δείκτες των υποκείμενων πληθωριστικών πιέσεων δεν υποδεικνύουν ακόμη μια ανεξέλεγκτη ανοδική τάση. Επίσης, η αγορά εργασίας παραμένει ανθεκτική, αλλά δεν εμφανίζει τα χαρακτηριστικά υπερθέρμανσης που θα δικαιολογούσαν μια άμεση επιθετική αντίδραση.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα υπό τη νέα ηγεσία της Fed. Ο Kevin Warsh θεωρείται περισσότερο προσανατολισμένος στην ανάλυση της ποιότητας των πληθωριστικών δεδομένων παρά στην αντίδραση σε κάθε βραχυπρόθεσμη διακύμανση του headline CPI.
Ιδιαίτερο βάρος δίνει σε δείκτες όπως το Trimmed Mean PCE, οι οποίοι φιλτράρουν τις ακραίες μεταβολές και προσπαθούν να αποτυπώσουν την πραγματική τάση του πληθωρισμού. Αυτό ενδέχεται να του επιτρέψει να αντιμετωπίσει με μεγαλύτερη ψυχραιμία ένα ενεργειακό σοκ, εφόσον δεν μεταδίδεται στην υπόλοιπη οικονομία.
Για τις αγορές, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν ο γενικός πληθωρισμός βρίσκεται σήμερα στο 4,2%, αλλά αν η άνοδος της ενέργειας θα αρχίσει να επηρεάζει ευρύτερες κατηγορίες αγαθών και υπηρεσιών. Αν το αυξημένο κόστος περάσει στις μεταφορές, στις αεροπορικές εταιρείες, στη βιομηχανία και τελικά στις τιμές υπηρεσιών, τότε ο δομικός πληθωρισμός θα αρχίσει να κινείται υψηλότερα και η Fed θα βρεθεί αντιμέτωπη με πολύ δυσκολότερες αποφάσεις.
Μέχρι στιγμής, αυτό δεν φαίνεται να συμβαίνει. Το spread μεταξύ γενικού και δομικού πληθωρισμού παραμένει ιδιαίτερα μεγάλο, περίπου στις 130 μονάδες βάσης, ένδειξη ότι η πληθωριστική πίεση παραμένει συγκεντρωμένη κυρίως στην ενέργεια. Όσο αυτό το χάσμα διατηρείται, η αγορά μπορεί να ελπίζει ότι πρόκειται για ένα προσωρινό φαινόμενο.
Το επόμενο διάστημα, το πετρέλαιο θα συνεχίσει να αποτελεί τον βασικό δείκτη που θα παρακολουθούν επενδυτές και κεντρικοί τραπεζίτες. Εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις αποκλιμακωθούν και οι τιμές της ενέργειας επιστρέψουν σε χαμηλότερα επίπεδα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποκλιμακωθεί σχετικά γρήγορα, επιτρέποντας στη Fed να διατηρήσει μια πιο ευέλικτη στάση.
Εάν όμως η κρίση παραταθεί και το πετρέλαιο παραμείνει σε υψηλά επίπεδα για πολλούς μήνες, τότε οι κίνδυνοι για τα ομόλογα, τις μετοχές ανάπτυξης και γενικότερα τα περιουσιακά στοιχεία που είναι ευαίσθητα στα επιτόκια θα αυξηθούν σημαντικά.
Για την ώρα, η Fed δεν μοιάζει έτοιμη να προχωρήσει άμεσα σε νέες αυξήσεις επιτοκίων, αλλά ούτε και να συζητήσει σοβαρά μειώσεις.
Η αγορά έχει μετακινηθεί από το σενάριο πολλαπλών μειώσεων σε ένα σενάριο παρατεταμένης αναμονής. Το αν αυτή η αναμονή θα μετατραπεί τελικά σε νέες αυξήσεις ή σε μελλοντικές μειώσεις θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από έναν παράγοντα: την πορεία της ενέργειας και το κατά πόσο το σημερινό σοκ θα παραμείνει προσωρινό ή θα εξελιχθεί σε ευρύτερο πληθωριστικό πρόβλημα.
