Με την νέα πρόωρη αποπληρωμή χρέους ύψους 6,94 δισ. ευρώ από τα δάνεια του πρώτου μνημονίου μηδενίζεται το περίφημο «μαξιλάρι» διαθεσίμων των 15 δις ευρώ. Ο λόγος για το cash buffer το οποίο είχε δημιουργηθεί τα μνημονιακά χρόνια με δάνεια από το 3ο πρόγραμμα. Πλέον, το υπόλοιπο των οφειλών δανείων από τον Ελληνικό Μηχανισμό Διάσωσης (GLF) υποχωρεί κάτω από τα 20 δισ. ευρώ. Και τα εν λόγω ακριβά δανεικά του 1ου μνημονίου σχεδιάζεται να αποπληρωθούν 10 χρόνια νωρίτερα (έως το 2031).
Τα μηνύματα που εκπέμπονται από τη νέα αυτή κίνηση είναι πολλά. Ενισχύονται από την τεράστια επιτυχία που είχε η έξοδος της χώρας στις αγορές εν μέσω παγκόσμιας τρικυμίας, αλλά και από το νέο σχέδιο για πρόωρη αποπληρωμή μέσα στο 2026, πιθανότατα ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ αυτή τη φορά δανείου του 2ου μνημονίου (από τον EFSF).
Το πιο προφανές όφελος είναι πως το (υψηλό) ελληνικό χρέος μπορεί - με όλες αυτές τις κινήσεις - να συνεχίσει να μειώνεται ταχύτατα και σε πραγματικές τιμές, αλλά και ως δείκτης χρέους προς ΑΕΠ (το υψηλό ονομαστικό ΑΕΠ που περιλαμβάνει και τον πληθωρισμό δεν βοηθά καθόλου στην πραγματική οικονομία, αλλά συνδράμει προς αυτή την κατεύθυνση).
Επίσης ενδεχομένως από φέτος η Ελλάδα θα πάψει να είναι το κράτος με το πιο υψηλό χρέος στην ΕΕ, αφού θα «πέσει» κάτω από την Ιταλία. Με την αποκλιμάκωση της αναλογίας χρέους προς ΑΕΠ, η Ελλάδα αναμένεται να χάσει φέτος την αρνητική πρωτιά που διατηρεί εδώ και χρόνια, με το χρέος να υποχωρεί στο 136,8% του ΑΕΠ το 2026 (το χρέος της Ιταλίας προβλέπεται στο 138,6% του ΑΕΠ). Εφόσον ο σχεδιασμός προχωρήσει όπως έχει τεθεί, το δημόσιο χρέος θα μπορούσε να πέσει κάτω από το 120% του ΑΕΠ έως το 2029 και κοντά στο 115% στο τέλος της δεκαετίας.
Αλλά και το κόστος αποπληρωμής του χρέους θα περιορίζεται και η «καμπύλη» θα εξομαλύνεται. Οι πρόωρες εξοφλήσεις δημιουργούν άμεση δημοσιονομική εξοικονόμηση, με την πρόωρη αποπληρωμή του 2025 να μειώνει τις ετήσιες δαπάνες τόκων κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ για μια περίοδο 12 ετών.
Επίσης ήδη η τελευταία έκδοση έγινε με κόστος δανεισμού χαμηλότερο κατά περίπου 5 μονάδες βάσης σε σχέση με την Ιταλία. Όχι τυχαία, η διαφορά αυτή αποτυπωνόταν και στη δευτερογενή αγορά, όπου ο τίτλος της Ελλάδας κινήθηκε την Παρασκευή στο 3,67%, έναντι 3,73% της Ιταλίας και 3,75% της Γαλλίας.
Πέρα όμως από τα καθαρά δημοσιονομικά οφέλη, το οικονομικό επιτελείο εκτιμά ότι η κίνηση αυτή στέλνει και ένα ισχυρό μήνυμα στις αγορές και στους οίκους αξιολόγησης: ότι το ελληνικό Δημόσιο μειώνει έγκαιρα τις μελλοντικές χρηματοδοτικές του ανάγκες και ενισχύει περαιτέρω την αξιοπιστία του σε μία δύσκολη περίοδο.
Η 5η κίνηση
Σε αντίθεση με ό,τι ίσχυε άλλες χρονιές, η πρόωρη αποπληρωμή φέτος γίνεται Ιούνιο και όχι τον Δεκέμβριο. Η φετινή είναι η 5η πρόωρη αποπληρωμή του GLF. Γίνεται κάθε χρόνο από το 2022 έως σήμερα: αποπληρώθηκαν 2,64 δισ. ευρώ το 2022, 5,29 δισ. ευρώ το 2023, 7,93 δισ. ευρώ το 2024 και 5,28 δισ. ευρώ το 2025.
Φέτος, θα αποπληρωθούν οφειλές που κανονικά θα έληγαν στα έτη 2029-2035. Συγκεκριμένα, όπως εγκαίρως είχε μεταδώσει το insider.gr, η αποπληρωμή του GLF θα «σπάσει» σε τέσσερις χρονικές φάσεις ώστε να «βοηθήσει» την καμπύλη χρέους: πληρωμές για το μισό 2029, ολόκληρο το 2033 και 2034 και το πρώτο μισό του 2035. Στόχος του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη είναι τα δάνεια του GLF να έχουν εξοφληθεί πλήρως έως το 2031, δηλαδή δέκα χρόνια πριν από την κανονική λήξη τους το 2041.
Η νέα κίνηση
Πλέον ξεκινά και η νέα διαδικασία πρόωρης αποπληρωμής η οποία θα ξεδιπλωθεί το φθινόπωρο. Στο επίκεντρο σύμφωνα με πληροφορίες είναι το ακριβό δάνειο των 110 δισ. ευρώ του EFSF (προκάτοχο ESM), που συνδέεται με το 2ο Μνημόνιο.
Μετά την εξάντληση του «μαξιλαριού» (Cash buffer), θα χρησιμοποιηθούν τα τρέχοντα ταμειακά διαθέσιμα Γενικής Κυβέρνησης. Μέρος αυτών των διαθεσίμων (περίπου 3-4 δισ. ευρώ) αφορά και τα υπόλοιπα διαθέσιμα του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, τα οποία βάσει των σχετικών συμβάσεων προορίζονται αποκλειστικά για αποπληρωμή προς τον EFSF. Αυτά τα διαθέσιμα φαίνεται λοιπόν πως παίρνουν σειρά μετά το «μαξιλάρι» και δεν αποκλείεται να χρησιμοποιηθούν εξ ολοκλήρου εφέτος.
Ο ΟΔΔΗΧ επιχειρεί να βελτιστοποιήσει την αξιοποίηση των ταμειακών διαθεσίμων της Γενικής Κυβέρνησης, τα οποία με βάση τα τελευταία επίσημα στοιχεία στο τέλος Μαρτίου 2026 έφταναν τα 38,9 δισ. ευρώ. Το ποσό ξεπέρασε τα 40 δισ. ευρώ με τα 3 δισ. από την πρόσφατη επανέκδοση του 10ετούς ομολόγου. Μάλιστα η πολύ υψηλή ζήτηση που καταγράφηκε (με υπερκάλυψη 12 φορές) από ποιοτικούς "real money" επενδυτές θα επέτρεπε ακόμη και άντληση 5 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα ήταν ο ΟΔΔΗΧ να έχει καλύψει ήδη πριν τα μισά του έτους περίπου το 95% του δανειακού προγράμματος για το 2026.
