Τα ανευρύσματα εγκεφάλου αποτελούν παθολογικές διατάσεις στο τοίχωμα των αρτηριών του εγκεφάλου, που μπορούμε να τις παρομοιάσουμε με μικρά μπαλόνια και έχουν ένα ευρύ φάσμα κλινικών εκδηλώσεων από την πλήρη απουσία προειδοποιητικών συμπτωμάτων, μέχρι απειλητικές καταστάσεις για τη ζωή. Ειδικότερα τα ραγέντα ανευρύσματα εγκεφάλου (αυτά δηλαδή που έχουν υποστεί ρήξη και συνεπώς είναι αιμορραγικά) αποτελούν μια επείγουσα ιατρική κατάσταση που πρέπει να αντιμετωπίζεται στο νοσοκομείο σε νευροχειρουργική κλινική.
Ευρύ είναι και το φάσμα των επιπλοκών που μπορεί να συνοδεύσουν ένα ανεύρυσμα εγκεφάλου, με τον καθηγητή Νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Δαμιανό Σακά του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, ο οποίος για σειρά ετών διετέλεσε Διευθυντής της Νευροχειρουργικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο νοσοκομείο «Ο Ευαγγελισμός» να επισημαίνει πως ένας ασθενής μπορεί να επανέλθει πλήρως μετά από ένα ανεύρυσμα εγκεφάλου και να μην έχει κανένα πρόβλημα. Μπορεί όμως το ανεύρυσμα να αφήσει κάποιες μικρού βαθμού υπολειπόμενες δυσκολίες ή μπορεί να αφήσει αναπηρίες (παραδείγματος χάριν περιορισμό στην κίνηση ενός χεριού ή ενός ποδιού) και μπορεί να απειλήσει ακόμα και τη ζωή του ασθενούς.
Η αρτηριακή υπέρταση ισχυρός προδιαθεσικός παράγοντας
Συχνά, τα μη ραγέντα ανευρύσματα εντοπίζονται στο πλαίσιο ενός τυχαίου ελέγχου για κάποιο άλλο πρόβλημα υγείας, με την διάγνωσή τους να γίνεται μετά από ειδικές απεικονιστικές εξετάσεις όπως είναι η μαγνητική τομογραφία –αγγειογραφία (MRA) και η τρισδιάστατη αξονική τομογραφία εγκεφάλου.
Το κατά πόσο ένας ασθενής ανήκει στους λιγότερο ή περισσότερο «τυχερούς» αναφορικά με την έκβαση του περιστατικού δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε εκ των προτέρων. Ωστόσο, ο καθηγητής Δαμιανός Σακάς υπογραμμίζει πως υπάρχει μια σειρά προδιαθεσικών παραγόντων για το ανεύρυσμα εγκεφάλου και ένας εξ αυτών αφορά την αρτηριακή υπέρταση.
Ο κίνδυνος συνάρτηση του μεγέθους
Επικίνδυνη εξέλιξη στα ανευρύσματα εγκεφάλου αποτελεί όπως ειπώθηκε η ρήξη τους, οπότε αιμορραγούν προκαλώντας συνήθως υπαραχνοειδή εγκεφαλική αιμορραγία. Ο κίνδυνος ρήξης είναι μεγαλύτερος, όσο μεγαλώνει το μέγεθος του ανευρύσματος εγκεφάλου, ακολουθώντας έναν άγραφο Νόμο της Ιατρικής που λέει πως όσο μεγαλύτερο είναι ένα πρόβλημα (π.χ. ένας όγκος), τόσο μεγαλύτερες και οι επιπλοκές που προκαλεί.
Τεχνικές αντιμετώπισης στα ραγέντα ανευρύσματα εγκεφάλου
Τα ραγέντα ανευρύσματα απαιτούν άμεση νευροχειρουργική αντιμετώπιση, μέσω ενδαγγειακών τεχνικών (όπως είναι ο εμβολισμός) ή μικροχειρουργική επέμβαση. Ο εμβολισμός πραγματοποιείται με καθετήρα που εισέρχεται μέσω της μηριαίας αρτηρίας και αφορά την διαδερμική εισαγωγή -με τον ειδικό καθετήρα- ενός σπειράματος μέσα στο ανεύρυσμα που ενισχύει εσωτερικά τα τοιχώματά του.
Η συγκεκριμένη τεχνική επιλέχθηκε και για την αντιμετώπιση του ραγέντος ανευρύσματος εγκεφάλου που υπέστη ο υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Γιώργος Μυλωνάκης, ο οποίος νοσηλεύεται σε σοβαρή αλλά ελεγχόμενη κατάσταση στο νοσοκομείο «Ο Ευαγγελισμός».
Εναλλακτικά, τα ραγέντα ανευρύσματα αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση, η οποία γίνεται με μία μικρή τομή και την χρήση ειδικών μικροεργαλείων. Η επέμβαση αποσκοπεί κυρίως στην απομόνωση των ραγέντων ανευρυσμάτων από την κυκλοφορία του αίματος.
Τα Πρωτόκολλα Αντιμετώπισης στις Επιστημονικές Εταιρίες
Οι ασθενείς με ρήξη ανευρύσματος εγκεφάλου πρέπει οπωσδήποτε να αντιμετωπιστούν νευροχειρουργικά, με εξαίρεση κάποιες σπάνιες περιπτώσεις όπως είναι οι πολύ ηλικιωμένοι ασθενείς ή οι ασθενείς που δεν επιδέχονται χειρουργικής επέμβασης.
Τα πρωτόκολλα αντιμετώπισης του ανευρύσματος εγκεφάλου είναι συγκεκριμένα και είναι αναρτημένα στις αντίστοιχες επιστημονικές εταιρίες, όπως είναι η Αμερικανική Εταιρία Νευροχειρουργών (American Association of Neurological Surgeons - AANS) η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη και παλαιότερη επιστημονική ένωση νευροχειρουργών στις ΗΠΑ και η Ευρωπαϊκή Νευροχειρουργική Εταιρία (European Association of Neurosurgical Societies).
Υπάρχουν προειδοποιητικά συμπτώματα;
Τα μη ραγέντα ανευρύσματα μπορεί να μην δώσουν συμπτώματα ή να δώσουν πιεστικές εκδηλώσεις, λόγω του μεγέθους τους. Τα «πιεστικά» συμπτώματα ενός μεγάλου ανευρύσματος περιλαμβάνουν πόνο πάνω και πίσω από το μάτι, διευρυμένη κόρη ματιού, θολή όραση, διπλωπία, μούδιασμα, αδυναμία ή παράλυση μιας πλευράς του προσώπου και πτώση βλεφάρου.
Αν το ανεύρυσμα εγκεφάλου υποστεί ρήξη, αυτή η επικίνδυνη εξέλιξη μπορεί να εκδηλωθεί με μια πληθώρα συμπτωμάτων που περιλαμβάνουν λιποθυμικό επεισόδιο, ξαφνικό, εξαιρετικά δυνατό πονοκέφαλο, ναυτία και έμετο, δυσκαμψία στον αυχένα, ευαισθησία στο φως, επιληπτικές κρίσεις, ενώ ο ασθενής μπορεί ακόμα και να πέσει σε κώμα- γι' αυτό άλλωστε απαιτείται η άμεση μετάβασή του στο νοσοκομείο, με κάθε δευτερόλεπτο να μετρά για την προστασία της ζωής του.
Τα ανευρύσματα εγκεφάλου αντιμετωπίζονται από Νευροχειρουργούς εξειδικευμένους στον εγκέφαλο, με χρήση μικροσκοπίου και ειδικών μικροεργαλείων.
