Η Ελλάδα δεν έχει επενδύσει ποτέ άλλοτε τόσο πολύ στη στρατηγική της σχέση με το Ισραήλ όσο τα τελευταία χρόνια. Ενώ όμως για την Αθήνα αυτή η συνεργασία αποτελεί βασικό πυλώνα της πολιτικής της στην Ανατολική Μεσόγειο, το Ισραήλ μέσα στους επόμενους μήνες οδηγείται σε εκλογές που, σύμφωνα με αναλυτές, ενδέχεται θα ανοίξουν έναν νέο κύκλο πολιτικής αβεβαιότητας.
Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη γεωπολιτική συγκυρία, αποκτά ιδιαίτερη σημασία –και για την Ελλάδα– αν το Ισραήλ θα καταφέρει να αποκτήσει γρήγορα μια σταθερή κυβέρνηση με καθαρή πολιτική εντολή ή αν θα εισέλθει εκ νέου σε μια παρατεταμένη μεταβατική περίοδο.
Κρίσιμες κάλπες
Σε ανάλυσή του για το Chatham House ο καθηγητής Yossi Mekelberg χαρακτηρίζει τις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου ως τις πιο κρίσιμες των τελευταίων ετών για το Ισραήλ. Όπως επισημαίνει, οι σημερινοί πολιτικοί συσχετισμοί δεν εγγυώνται ότι θα προκύψει μια σταθερή κυβέρνηση, ενώ δεν αποκλείει ακόμη και το ενδεχόμενο νέου πολιτικού αδιεξόδου ή παρατεταμένων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβερνητικού συνασπισμού.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο Νετανιάχου θα εξακολουθήσει να ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακού πρωθυπουργού μέχρι να σχηματιστεί νέα κυβέρνηση, διατηρώντας τις εκτελεστικές του αρμοδιότητες. Αυτό όμως που κάνει τις εκλογές του Οκτωβρίου να ξεχωρίζουν είναι ότι θα διεξαχθούν ενώ η χώρα συνεχίζει να διαχειρίζεται ταυτόχρονα ανοιχτά μέτωπα στη Γάζα, στον Λίβανο και απέναντι στο Ιράν.
Το Ισραήλ έχει βρεθεί ξανά σε περίοδο παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας, την περίοδο 2019-2022. Παρά τις πέντε εκλογικές αναμετρήσεις μέσα σε τρία χρόνια, η αμυντική συνεργασία με την Αθήνα όχι μόνο συνεχίστηκε αλλά εμβαθύνθηκε, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη συμφωνία για το Διεθνές Εκπαιδευτικό Κέντρο Πτήσεων στην Καλαμάτα. Παράλληλα, συνεχίστηκαν οι πολιτικές επαφές υψηλού επιπέδου, οι κοινές στρατιωτικές ασκήσεις, αλλά και η τριμερής συνεργασία Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ.
Αν και οι διμερείς σχέσεις Αθήνας-Τελ Αβίβ έχουν αποκτήσει θεσμικό χαρακτήρα και δεν εξαρτώνται αποκλειστικά από τις πολιτικές ισορροπίες στο εσωτερικό του Ισραήλ, αυτό δεν σημαίνει ότι μια νέα περίοδος πολιτικής αβεβαιότητας δεν μπορεί να επηρεάσει τον ρυθμό με τον οποίο προωθούνται νέες πρωτοβουλίες.
Ελληνικό ενδιαφέρον
Η Ελλάδα έχει επομένως κάθε λόγο να παρακολουθεί τις πολιτικές εξελίξεις στο Ισραήλ. Οι γεωπολιτικές εξελίξεις «τρέχουν», Ανατολική Μεσόγειος και Μέση Ανατολή βρίσκονται σε μια φάση συνολικής αναδιάταξης, ενώ η αντιπαράθεση Ισραήλ-Ιράν εξακολουθεί να επηρεάζει καθοριστικά το περιφερειακό περιβάλλον ασφαλείας.
Την ίδια στιγμή η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να αναζητά ασφαλέστερες ενεργειακές διαδρομές και νέες μορφές συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και, από την πλευρά της, η Τουρκία επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τις στενότερες σχέσεις της με την Ουάσιγκτον υπό τον Ντόναλντ Τραμπ και να επανατοποθετηθεί στη νέα περιφερειακή πραγματικότητα.
Οι ισραηλινές εκλογές, ωστόσο, δεν θα είναι το μοναδικό πολιτικό γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις στην περιοχή.
Η αμερικανική παράμετρος
Μόλις μία εβδομάδα αργότερα, στις 3 Νοεμβρίου, οι ΗΠΑ θα οδηγηθούν στις ενδιάμεσες εκλογές, από τις οποίες θα κριθεί ο έλεγχος της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας.
Πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι οι κάλπες δίνουν στον Ντόναλντ Τραμπ ισχυρό κίνητρο για να επιδιώξει αποκλιμάκωση της έντασης με το Ιράν ή ακόμη και μια νέα συμφωνία, ώστε να περιορίσει το οικονομικό και πολιτικό κόστος μιας παρατεταμένης σύγκρουσης. Από την άλλη πλευρά, η Τεχεράνη αντιλαμβάνεται –και επιχειρεί να εκμεταλλευτεί– τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές ως σημείο πίεσης προς τον Λευκό Οίκο.
Για την Ελλάδα, που έχει επενδύσει στρατηγικά τόσο στη σχέση με το Ισραήλ όσο και στη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκείνο το επταήμερο αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Μέσα σε διάστημα μόλις μίας εβδομάδας θα διαμορφωθούν οι πολιτικοί συσχετισμοί στις δύο χώρες που επηρεάζουν καθοριστικά τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στη Μέση Ανατολή, δηλαδή σε περιοχές άμεσου γεωπολιτικού ενδιαφέροντος για την Αθήνα.
