Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πέντε χώρες που στηρίζουν την ανάπτυξη των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών AI gigafactories, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε την Πέμπτη το επίσημο «πράσινο φως» για την έναρξη της διαδικασίας επιλογής επτά υπερσύγχρονων υπολογιστικών κέντρων, τα οποία θα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Μαζί με τη Γερμανία, την Ιταλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, η Ελλάδα υποστηρίζει κοινοπραξίες που διεκδικούν τη δημιουργία των τριών μεγαλύτερων εγκαταστάσεων. Για να συμμετάσχει μια πρόταση στη διαδικασία απαιτείται η στήριξη τουλάχιστον ενός κράτους-μέλους.
Η πρωτοβουλία υλοποιεί τη δέσμευση που είχε αναλάβει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με στόχο να ενισχυθεί η θέση της Ευρώπης στον παγκόσμιο ανταγωνισμό για την τεχνητή νοημοσύνη.
Τα λεγόμενα AI gigafactories θα αποτελέσουν εξειδικευμένα κέντρα δεδομένων υψηλής υπολογιστικής ισχύος, απαραίτητα για την εκπαίδευση των πιο προηγμένων μοντέλων AI. Η Επιτροπή σχεδιάζει να χρηματοδοτήσει τέσσερα μικρότερα κέντρα, εξοπλισμένα με 25.000 έως 75.000 εξειδικευμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και τρεις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις, οι οποίες θα διαθέτουν από 40.000 έως 100.000 τσιπ.
Η επιλογή των έργων αναμένεται να ολοκληρωθεί στις αρχές του επόμενου έτους, ενώ οι ανάδοχοι θα έχουν προθεσμία 18 μηνών για την κατασκευή τους.
Δημόσια χρηματοδότηση έως 2 δισ. ευρώ
Η δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει έως 1 δισ. ευρώ για τα μικρότερα έργα και έως 2 δισ. ευρώ για τα μεγαλύτερα. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η δημόσια συμμετοχή δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 35% του συνολικού κόστους, με στόχο η μόχλευση ιδιωτικών κεφαλαίων να οδηγήσει σε συνολικές επενδύσεις έως και 30 δισ. ευρώ.
Η Κομισιόν έχει ήδη δεσμεύσει 1 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπει επιπλέον 4 δισ. ευρώ μέσω του επόμενου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ, αν και το ποσό αυτό θα εξαρτηθεί από την έκβαση των διαπραγματεύσεων για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο.
Ερωτήματα για τη ζήτηση και την εξάρτηση από τις ΗΠΑ
Η πρωτοβουλία έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις σχετικά με το αν θα υπάρξει επαρκής ζήτηση από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης για τόσο μεγάλη υπολογιστική ισχύ, αλλά και για το κατά πόσο η Ευρώπη θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από αμερικανικές τεχνολογίες, καθώς τα πλέον προηγμένα τσιπ AI κατασκευάζονται σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ανώτατος αξιωματούχος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής απέρριψε τις ανησυχίες αυτές, υποστηρίζοντας ότι η υφιστάμενη υποδομή είναι ήδη «κορεσμένη από τη ζήτηση». Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι προμηθευτές όπως η Nvidia κυριαρχούν σήμερα στην αγορά, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι στο μέλλον θα αναπτυχθεί ευρύτερο οικοσύστημα προμηθευτών για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων.
Παράλληλα, η Επιτροπή ζητεί από όλες τις κοινοπραξίες να αποδείξουν ότι τα κέντρα δεδομένων θα λειτουργούν με βιώσιμο και ενεργειακά αποδοτικό τρόπο, καθώς η αυξημένη κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και νερού από τα data centers αποτελεί ήδη αντικείμενο έντονου προβληματισμού σε αρκετές ευρωπαϊκές περιοχές.
