Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) ανακοίνωσε τις νέες συστάσεις για τη σύνθεση των εμβολίων κατά της γρίπης για τον ερχόμενο χειμώνα (2026-2027) του βορείου ημισφαιρίου. Η ανακοίνωση έγινε μετά από τετραήμερη διαβούλευση που εξέτασε τα δεδομένα παγκόσμιας επιτήρησης της γρίπης. Η σύνθεση του εμβολίου κατά της γρίπης πρέπει να ενημερώνεται τακτικά, επειδή οι ιοί της γρίπης αλλάζουν συνεχώς.
Οι συστάσεις του ΠΟΥ χρησιμοποιούνται από τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές εμβολίων και τις φαρμακευτικές εταιρείες σε όλο τον κόσμο για την ανάπτυξη, την παραγωγή και την αδειοδότηση εμβολίων γρίπης για την επόμενη περίοδο γρίπης. Αυτό διασφαλίζει ότι τα εμβόλια ταιριάζουν απόλυτα με τους ιούς που αναμένεται να κυκλοφορήσουν, προσφέροντας την καλύτερη δυνατή προστασία από σοβαρή ασθένεια και θάνατο.
Έως 5 εκατ. κρούσματα σοβαρής νόσησης και μέχρι 650.000 θάνατοι από γρίπη ετησίως
Σημειώνεται ότι η εποχική γρίπη είναι μια οξεία αναπνευστική λοίμωξη που προκαλείται από τους ιούς της γρίπης. Είναι συχνή σε όλα τα μέρη του κόσμου και καταγράφονται ένα δισεκατομμύριο κρούσματα εποχικής γρίπης ετησίως, συμπεριλαμβανομένων 3-5 εκατομμυρίων κρουσμάτων σοβαρής νόσησης. Η γρίπη προκαλεί περίπου 290.000 έως 650.000 θανάτους από αναπνευστικά νοσήματα ετησίως.
Η παγκόσμια επιτήρηση της γρίπης διεξάγεται μέσω του Παγκόσμιου Συστήματος Επιτήρησης και Αντίδρασης στη Γρίπη (GISRS) του ΠΟΥ από το 1952, καθιστώντας το την παλαιότερη παγκόσμια πλατφόρμα για συστηματική επιτήρηση ασθενειών. Οι διαβουλεύσεις του ΠΟΥ, που πραγματοποιούνται δύο φορές το χρόνο, μία φορά για το βόρειο και το νότιο ημισφαίριο, φέρνουν σε επαφή εμπειρογνώμονες από τα Συνεργαζόμενα Κέντρα και τα Βασικά Ρυθμιστικά Εργαστήρια του ΠΟΥ του Παγκόσμιου Συστήματος Επιτήρησης και Αντιμετώπισης της Γρίπης (GISRS) του ΠΟΥ, για να εξετάσουν και να αναλύσουν δεδομένα που παράγονται από το Παγκόσμιο Σύστημα Επιτήρησης και Αντίδρασης της Γρίπης (GISRS) και τους συνεργάτες του.
«Οι κοινοί κίνδυνοι απαιτούν κοινή δράση. Οι συστάσεις του ΠΟΥ για τη σύνθεση του εμβολίου κατά της γρίπης βασίζονται στην επιμελή, ετήσια εργασία του Παγκόσμιου Συστήματος Επιτήρησης και Αντίδρασης της Γρίπης (GISRS) και των συνεργατών του. Χάρη στο GISRS, τα εμβόλια της επόμενης σεζόν έχουν ενημερωθεί για να αντιμετωπίζουν τα νεότερα στελέχη των ιών της γρίπης, προστατεύοντας με τη σειρά τους καλύτερα τις κοινότητες», δήλωσε ο Δρ. Τέντρος Αντάνομ Γκεμπρεγέσους, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ.
Το αποτύπωμα του υποκλάδου Κ
Τον Αύγουστο του 2025, εμφανίστηκε μια αξιοσημείωτα διαφορετική παραλλαγή του ιού A(H3N2) (ταξινομημένη ως J.2.4.1, γνωστή και ως «υποκλάδος K») και εξαπλώθηκε ραγδαία σε όλο τον κόσμο. Αυτό συνέβαλε στην πρόωρη έναρξη της περιόδου γρίπης σε πολλές χώρες, με αρκετές να αναφέρουν υψηλότερα από τα συνηθισμένα επίπεδα δραστηριότητας. Ο «υποκλάδος K» ευθύνεται για την πλειονότητα των ιών γρίπης που αναφέρθηκαν σε όλες τις περιοχές.
Συνολικά, οι ιοί της γρίπης Α ήταν κυρίαρχοι, ενώ καταγράφηκαν και άλλες παραλλαγές των ιών A(H3N2) και A(H1N1). Εντοπίστηκαν χαμηλά επίπεδα ιών της γρίπης Β (γενεαλογία B/Victoria), ενώ δεν καταγράφηκαν κρούσματα ιών της γενεαλογίας B/Yamagata από τον Μάρτιο του 2020.
25 μολύνσεις από ζωονόσο γρίπη, συμπεριλαμβανομένης της «γρίπης των πτηνών»
Στο πλαίσιο της ανασκόπησης, οι ειδικοί εξέτασαν επίσης τους ιούς της γρίπης που κυκλοφορούν στα ζώα, ιδίως εκείνους που έχουν προκαλέσει λοιμώξεις στους ανθρώπους. Αυτοί οι ιοί της γρίπης που οφείλονται σε ζώα ή σε ζωονόσους εξακολουθούν να αποτελούν σημαντική ανησυχία λόγω της δυνατότητάς τους να προκαλέσουν πανδημίες.
Από τις 23 Σεπτεμβρίου 2025, μετά την τελευταία διαβούλευση, αναφέρθηκαν στον ΠΟΥ 25 ανθρώπινες μολύνσεις με ζωονόσο γρίπη από 6 χώρες. Η πλειονότητα αυτών των κρουσμάτων είχε εκτεθεί σε μολυσμένα ζώα ή σε περιβάλλοντα μολυσμένα με ιούς γρίπης. Δεν αναφέρθηκε μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Αυτές οι εξαμηνιαίες συναντήσεις περιλαμβάνουν μια λεπτομερή αξιολόγηση αυτών των ιών και την επιλογή νέων υποψήφιων ιών για εμβόλια (CVV), οι οποίοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν γρήγορα για την παρασκευή εμβολίων σε περίπτωση απειλής πανδημίας. Σε αυτή τη συνάντηση, οι ειδικοί συνέστησαν την ανάπτυξη ενός νέου CVV για τον ιό A(H9N2).
Για εμβόλια που θα χρησιμοποιηθούν κατά την περίοδο γρίπης του βόρειου ημισφαιρίου 2026-2027, ο ΠΟΥ συνιστά τα εξής:
Εμβόλια με βάση το αυγό
- ένας ιός τύπου A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09
- έναν ιό τύπου A/Darwin/1454/2025 (H3N2)
- ένας ιός παρόμοιος με τον B/Tokyo/EIS13-175/2025 (γενεαλογία B/Victoria)
Εμβόλια με βάση την κυτταροκαλλιέργεια, την ανασυνδυασμένη πρωτεΐνη ή το νουκλεϊκό οξύ
- ένας ιός τύπου A/Missouri/11/2025 (H1N1)pdm09
- έναν ιό τύπου A/Darwin/1415/2025 (H3N2)
- ένας ιός παρόμοιος με τον B/Pennsylvania/14/2025 (γενεαλογία B/Victoria)
