Τα άτομα που εμφανίζουν χαρακτηριστικά του συνδρόμου Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (γνωστό με το ακρωνύμιο ΔΕΠΥ) στην ηλικία των 10 ετών είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν σοβαρές ασθένειες και να εκδηλώσουν κάποια αναπηρία η οποία σχετίζεται με την επιδείνωση της σωματικής υγείας στην ηλικία των 46 ετών (κατά μέσο όρο), σύμφωνα με μελέτη δύο βρετανικών πανεπιστημίων.
Οι ερευνητές του πανεπιστημίου University College London και του πανεπιστημίου του Λίβερπουλ που διεξήγαγαν την έρευνα υποστηρίζουν ότι τα ευρήματα πιθανότατα αντικατοπτρίζουν την επίδραση ενός ευρέος φάσματος παραγόντων κινδύνου για επιδεινούμενη υγεία που συνδέονται με τη διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) και την αντίδραση της κοινωνίας στα άτομα με ΔΕΠΥ κατά την ενήλικη ζωή.
Υποδιαγνωσμένη η ΔΕΠΥ, ειδικά στους ενήλικες
Η νέα δημοσίευση στην επιστημονική επιθεώρηση JAMA Network έχει μεγάλο ειδικό βάρος καθώς αφορά μια από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί ποτέ, με τα περισσότερα χρόνια παρακολούθησης, η οποία εξετάζει τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία και τα μετέπειτα αποτελέσματα στην υγεία. Ο επικεφαλής συγγραφέας, καθηγητής Joshua Stott (Τζόσουα Στοτ) από το Κέντρο Ψυχολογίας και Γλωσσικών Επιστημών του UCL επισημαίνει: «Τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν χειρότερη υγεία από τον μέσο όρο των πολιτών καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής τους. Μπορούν να ευδοκιμήσουν με την κατάλληλη υποστήριξη, αλλά αυτή συχνά απουσιάζει, τόσο λόγω της έλλειψης εξατομικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης όσο και επειδή η ΔΕΠΥ παραμένει υποδιαγνωσμένη, ιδιαίτερα στα άτομα μέσης ηλικίας και μεγαλύτερης ηλικίας, που δεν βρίσκονται πλέον σε σχολικό περιβάλλον, οπότε οι εξειδικευμένες ανάγκες τους δεν αντιμετωπίζονται».
Τα άτομα με ΔΕΠΥ βιώνουν διαφορές στον τρόπο που εστιάζουν την προσοχή τους ή/και αυξημένη υπερκινητικότητα και παρορμητικότητα. Συχνά μπορεί να έχουν συσσωρευμένη ενέργεια και την ικανότητα να επικεντρώνονται έντονα σε ό,τι τους ενδιαφέρει, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύονται να επικεντρωθούν σε καθημερινές εργασίες. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε παρορμητικότητα, ανησυχία και διαφορές στον προγραμματισμό και τη διαχείριση του χρόνου, γεγονός που μπορεί να δυσκολέψει την απόδοση στο σχολείο και την εργασία, δημιουργώντας μακροπρόθεσμα προκλήσεις.
Η ΔΕΠΥ δεν εξαφανίζεται σαν παιδική ασθένεια, αλλά ακολουθεί τον ασθενή
Η ΔΕΠΥ ξεκινά στην παιδική ηλικία και ενώ αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ότι επιμένει στους ενήλικες και δεν …εξαφανίζεται σαν παιδική ασθένεια, στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν αντιμετωπίζεται επαρκώς σε σύγκριση με άλλες χώρες υψηλού εισοδήματος. Σαν αποτέλεσμα, η υποστήριξη των ατόμων αυτών παραμένει ανεπαρκής.
Για τη μελέτη, η οποία υποστηρίχθηκε από το Ίδρυμα Ιατρικών Ερευνών, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 10.930 συμμετέχοντες στη Βρετανική Μελέτη του 1970. Πρόκειται για μια μεγάλη διαχρονική έρευνα ατόμων που παρέμειναν σε στενή παρακολούθηση από τη γέννηση τους έως και τη μέση ηλικία. Τα χαρακτηριστικά της ΔΕΠΥ προσδιορίστηκαν με βάση ερωτηματολόγια συμπεριφοράς παιδιών που συμπλήρωσαν γονείς και εκπαιδευτικοί όταν οι συμμετέχοντες στη μελέτη ήταν 10 ετών, ανεξάρτητα από το αν είχαν ποτέ διαγνωστεί με ΔΕΠΥ ή όχι.
Αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο, ημικρανία επιληψία, οσφυαλγία και διαβήτη
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα με υψηλές βαθμολογίες στον δείκτη των χαρακτηριστικών ΔΕΠΥ στην ηλικία των 10 ετών ήταν πιο πιθανό να έχουν κι άλλα σοβαρά προβλήματα υγείας μέχρι την ηλικία των 46 ετών. Τα ευρήματα έδειξαν 14% υψηλότερη πιθανότητα για δύο ή περισσότερα προβλήματα σωματικής υγείας, όπως ημικρανία, οσφυαλγία, διάφορες μορφές καρκίνου, επιληψία ή σακχαρώδη διαβήτη. Μεταξύ εκείνων με υψηλά χαρακτηριστικά ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία, το 42% είχε δύο ή περισσότερα προβλήματα υγείας στη μέση ηλικία, σε σύγκριση με το 37% εκείνων χωρίς υψηλά χαρακτηριστικά ΔΕΠΥ. Τα άτομα με υψηλά χαρακτηριστικά ΔΕΠΥ στην ηλικία των 10 ετών ήταν επίσης πιο πιθανό να εμφανίσουν σωματική αναπηρία που σχετίζεται με την υγεία, στην ηλικία των 46 ετών.
Η ανάλυσή των δεδομένων υποδηλώνει ότι η επιδείνωση της υγείας εξηγείται εν μέρει από τα αυξημένα προβλήματα ψυχικής υγείας, τον υψηλότερο Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) και τα υψηλότερα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των ατόμων με ΔΕΠΥ. Άλλες μελέτες έχουν διαπιστώσει ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ είναι επίσης πιο πιθανό να βιώσουν άγχος και κοινωνικό αποκλεισμό και είναι λιγότερο πιθανό να έχουν έγκαιρη πρόσβαση σε προληπτικό έλεγχο και ιατρική περίθαλψη. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η σύνδεση μεταξύ των χαρακτηριστικών της ΔΕΠΥ στην παιδική ηλικία και της σωματικής αναπηρίας που σχετίζεται με την υγεία φάνηκε να είναι ισχυρότερη στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.
Ο καθηγητής Στοτ υπογραμμίζει: «Όλοι αυτοί οι πιθανοί επεξηγηματικοί παράγοντες ευθυγραμμίζονται με το γεγονός ότι η ΔΕΠΥ καθιστά τον έλεγχο των παρορμήσεων πιο δύσκολο, την ανάγκη για άμεση ικανοποίηση πιο έντονη και σχετίζεται επίσης με χειρότερη ψυχική υγεία –κυρίως λόγω της κοινωνικής περιθωριοποίησης. Να τονίσουμε στο σημείο αυτό πως μια μελέτη που δημοσιεύθηκε πέρυσι από την ίδια ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου UCL του Λονδίνου διαπίστωσε μια εμφανή μείωση του προσδόκιμου ζωής για ενήλικες με διαγνωσμένη ΔΕΠΥ.
Η επικεφαλής συγγραφέας Δρ. Άμπερ Τζον, η οποία ξεκίνησε την έρευνα στο UCL πριν μετακομίσει στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ, προσθέτει: «Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα άτομα με ΔΕΠΥ αποτελούν μια ποικιλόμορφη ομάδα και τα περισσότερα θα ζήσουν μια μακρά και υγιή ζωή. Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι με ΔΕΠΥ αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην έγκαιρη διάγνωση και την κατάλληλη υποστήριξη. Η κάλυψη των αναγκών τους βοηθά στη βελτίωση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας. Επιπλέον, οι στρατηγικές δημόσιας υγείας θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες των ατόμων με ΔΕΠΥ».
