Την ερχόμενη Δευτέρα 24 Ιουλίου λήγει η διορία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων. Κλείνει όμως ταυτόχρονα και το τελευταίο «παράθυρο» διορθώσεων χωρίς πρόστιμο για όσους έχουν ήδη υποβάλει δήλωση, αλλά διατηρούν αμφιβολίες για εισοδήματα, τεκμήρια, κωδικούς ή στοιχεία περιουσίας που μπορεί να έχουν καταχωριστεί λανθασμένα.
Από την επόμενη κιόλας ημέρα, ξεκινούν οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις της ΑΑΔΕ για αδήλωτα εισοδήματα, ανακρίβειες και αποκλίσεις ανάμεσα στα στοιχεία που δηλώνουν οι φορολογούμενοι και στα δεδομένα που διαθέτει ο φοροελεγκτικός μηχανισμός.
Για όποιον εντοπιστεί μετά τον έλεγχο, τα πρόστιμα για ανακριβή δήλωση εισοδήματος φτάνουν έως και το 50% του πρόσθετου φόρου που θα προκύψει, ενώ προστίθενται τόκοι εκπρόθεσμης καταβολής με επιτόκιο 0,73% για κάθε μήνα καθυστέρησης.
Με άλλα λόγια, ένα λάθος που σήμερα μοιάζει μικρό μπορεί, μετά από έναν έλεγχο, να εξελιχθεί σε πολλαπλή επιβάρυνση: κύριος φόρος, πρόστιμο και τόκοι.
Πώς υπολογίζονται οι «καμπάνες»
Για ανακριβείς δηλώσεις φόρου εισοδήματος, το πρόστιμο υπολογίζεται κλιμακωτά πάνω στη διαφορά του κύριου φόρου που προκύπτει από τον έλεγχο:
- Πρόστιμο 10% επιβάλλεται όταν η διαφορά φόρου κυμαίνεται από 5% έως 20% του φόρου που είχε αρχικά δηλωθεί.
- Πρόστιμο 25% επιβάλλεται όταν η διαφορά υπερβαίνει το 20% και φτάνει έως το 50% του αρχικού φόρου.
- Πρόστιμο 50% επιβάλλεται όταν ο πρόσθετος φόρος υπερβαίνει το 50% του ποσού που είχε δηλωθεί αρχικά.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι το πρόστιμο δεν υπολογίζεται επί του συνολικού εισοδήματος, αλλά επί της διαφοράς φόρου που καταλογίζεται μετά τον έλεγχο. Αυτό όμως δεν μειώνει ουσιαστικά την επιβάρυνση, ειδικά όταν έχουν παραλειφθεί εισοδήματα, ενοίκια, τόκοι, αμοιβές ή άλλα ποσά που επηρεάζουν σημαντικά τον τελικό φόρο.
Πρόστιμα και χωρίς φόρο
Δεν είναι όμως μόνο οι δηλώσεις από τις οποίες προκύπτει χρεωστικό ποσό που κρύβουν κίνδυνο. Για εκπρόθεσμες ή ελλιπείς δηλώσεις, ακόμη και αν είναι μηδενικές ή πιστωτικές, επιβάλλονται πρόστιμα από 100 έως 500 ευρώ.
Το ύψος της επιβάρυνσης εξαρτάται από την ιδιότητα του φορολογουμένου και, για τις επιχειρήσεις, από το εάν τηρούνται απλογραφικά ή διπλογραφικά βιβλία. Έτσι, η λογική «δεν προκύπτει φόρος, άρα δεν υπάρχει πρόβλημα» μπορεί να αποδειχθεί ακριβή.
Τελευταία ευκαιρία
Όσοι έχουν ήδη υποβάλει τη δήλωσή τους και διαπιστώνουν λάθη έχουν ακόμη τη δυνατότητα να τα διορθώσουν με τροποποιητική δήλωση. Το ίδιο ισχύει και για όσους δεν έχουν ακόμη οριστικοποιήσει το Ε1 τους, καθώς εκκρεμούν περίπου 500.000 δηλώσεις μέχρι να προσεγγιστεί ο περυσινός αριθμός των 6,9 εκατομμυρίων δηλώσεων.
Η διόρθωση πριν από την εκπνοή της προθεσμίας είναι κρίσιμη. Ειδικά σε περιπτώσεις στις οποίες από την τροποποιητική προκύπτει πρόσθετος φόρος, η έγκαιρη κίνηση μπορεί να αποτρέψει το σενάριο ενός μεταγενέστερου ελέγχου με πρόστιμα και τόκους.
Η «δεύτερη ματιά» στους κωδικούς του Ε1 αφορά κυρίως εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, ενοίκια, επιχειρηματική δραστηριότητα, τόκους, μερίσματα, τεκμήρια διαβίωσης, αλλά και περιουσιακά στοιχεία που μπορεί να αλλάζουν την τελική εικόνα της δήλωσης.
Τα συνηθέστερα
Στην πράξη, τα πιο συχνά και «επικίνδυνα» λάθη στο Ε1 δεν είναι μόνο τα προφανή, αλλά και πιο σύνθετες παραλείψεις που περνούν εύκολα απαρατήρητες: από λανθασμένη καταχώριση εισοδημάτων από τόκους, μερίσματα ή μισθώματα, μέχρι αστοχίες σε φιλοξενούμενους, προστατευόμενα μέλη, τεκμήρια διαβίωσης και μεταφορές ποσών μεταξύ λογαριασμών που δεν δικαιολογούνται επαρκώς. Ακόμη πιο συχνά, φορολογούμενοι αφήνουν κενά σε στοιχεία για κατοικία, Ε9, επαγγελματική δραστηριότητα ή εισοδήματα αλλοδαπής, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται αποκλίσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε πρόσθετο φόρο, προσαυξήσεις και πρόστιμα, ακόμη κι αν το λάθος έγινε από αμέλεια.
