Με πρόταση για τη δημιουργία δύο νέων αποταμιευτικών προϊόντων, του Αποταμιευτικού Επενδυτικού Λογαριασμού (ΑΠΕΛ) και του Παιδικού Αποταμιευτικού Επενδυτικού Λογαριασμού (ΠΑΠΕΛ), επανέρχεται το ΙΟΒΕ, προτείνοντας κίνητρα για την ενίσχυση της μακροχρόνιας αποταμίευσης, των επενδύσεων των νοικοκυριών και της οικονομικής παιδείας.
Όπως επισημαίνεται, αντίστοιχα εργαλεία εφαρμόζονται ήδη σε 11 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και φορολογικά κίνητρα, ενώ η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων της ΕΕ (Savings and Investments Union) βρίσκεται σε εξέλιξη. Η μελέτη επικαλείται επίσης την έκθεση Ντράγκι, η οποία δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της αποταμίευσης και των επενδύσεων.
Η πρόταση του ΙΟΒΕ προβλέπει τη δημιουργία ενός προαιρετικού Αποταμιευτικού Επενδυτικού Λογαριασμού (ΑΠΕΛ) για μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε πιστοποιημένα χαρτοφυλάκια κινητών αξιών. Οι ιδιώτες θα μπορούν να επιλέγουν μεταξύ πιστοποιημένων επενδυτικών τίτλων, ενώ θα παρέχεται έκπτωση φόρου συνδεδεμένη τόσο με το ύψος της αποταμίευσης όσο και με τον χρόνο διακράτησης της επένδυσης, έως πέντε έτη. Η πρόταση απευθύνεται κυρίως στα νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων, με ανώτατα όρια ώστε να περιορίζεται το δημοσιονομικό κόστος.
Παράλληλα προτείνεται ο Παιδικός Αποταμιευτικός Επενδυτικός Λογαριασμός (ΠΑΠΕΛ), ο οποίος θα ανοίγει με τη γέννηση κάθε παιδιού. Οι γονείς θα μπορούν να πραγματοποιούν προαιρετικές εισφορές, οι οποίες θα επενδύονται σε χαρτοφυλάκια αντίστοιχα με εκείνα του ΑΠΕΛ, ενώ το Δημόσιο θα συμμετέχει με μηχανισμό επιβράβευσης της αποταμίευσης έως συγκεκριμένα όρια. Οι πόροι θα μπορούν να αξιοποιούνται ελεύθερα από τον δικαιούχο με την ενηλικίωσή του.
Η μελέτη προτείνει διαφορετικά επίπεδα φορολογικών κινήτρων. Για τον ΑΠΕΛ εξετάζονται εκπτώσεις φόρου 10%, 20% και 30% επί της επιλέξιμης επένδυσης, ενώ για τον ΠΑΠΕΛ προβλέπεται συμμετοχή του Δημοσίου στις μηνιαίες αποταμιεύσεις των γονέων, καθώς και εναλλακτικό σενάριο εφάπαξ ενίσχυσης 200 ευρώ με τη γέννηση κάθε παιδιού. Βασικός στόχος είναι η ενίσχυση της αποταμιευτικής κουλτούρας, η κατεύθυνση περισσότερων ιδιωτικών κεφαλαίων σε μακροπρόθεσμες επενδύσεις και η ενδυνάμωση της οικονομικής παιδείας.
Το ΙΟΒΕ προτείνει το πλαίσιο εφαρμογής των δύο προϊόντων να βασίζεται στην απλότητα, τη διαφάνεια, τη φορητότητα των λογαριασμών, την ευελιξία στην επιλογή διαχειριστή και επενδυτικών προϊόντων, καθώς και στη συμπληρωματική λειτουργία τους προς τη συνταξιοδοτική αποταμίευση.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της μελέτης, σε ένα μετριοπαθές σενάριο ταυτόχρονης εφαρμογής των κινήτρων για ΑΠΕΛ και ΠΑΠΕΛ, με ετήσιο δημοσιονομικό κόστος περίπου 140 εκατ. ευρώ, μπορούν να προκύψουν καθαρές νέες επενδύσεις άνω των 300 εκατ. ευρώ ετησίως, αύξηση του ΑΕΠ κατά περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα σε ορίζοντα πενταετίας, ενώ κάθε 1 ευρώ δημοσιονομικού κόστους εκτιμάται ότι μπορεί να αυξήσει το πραγματικό εθνικό εισόδημα κατά τουλάχιστον 2 ευρώ. Η μελέτη εκτιμά επίσης ότι η απασχόληση θα μπορούσε να ενισχυθεί κατά περίπου 3.000 θέσεις εργασίας υψηλής παραγωγικότητας κατά μέσο όρο την πρώτη δεκαετία.
