Ως έτος της μαζικότερης φυγής προς τη σύνταξη αναδεικνύεται το 2026, αφού ήδη κατά το πρώτο τρίμηνο (Ιανουάριος-Μάρτιος 2026) έχουν υποβληθεί 58.213 νέες αιτήσεις. Μάλιστα 7 στις 10 φετινές αιτήσεις υποβλήθηκαν από γυναίκες ασφαλισμένες, οι οποίες ήδη βρίσκονται σε δυσμενή θέση μετά την οριστική κατάργηση από το 2023 όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.
Σύμφωνα με τη «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για το «άνοιγμα» του 2026, προκύπτει ότι οι νέες αιτήσεις ανήλθαν σε 18.636 τον Ιανουάριο, 18.363 τον Φεβρουάριο και 21.214 τον Μάρτιο. Αθροιστικά στο τρίμηνο υποβλήθηκαν 58.213 αιτήσεις συνταξιοδότησης, όταν το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχαν υποβληθεί 48.041 και του 2024 περίπου 51.568 νέες αιτήσεις. Μάλιστα οι επιδόσεις του φετινού τριμήνου «έσπασαν τα κοντέρ», καθώς είναι οι υψηλότερες από συστάσεως ΕΦΚΑ (2017).
- Διαβάστε επίσης: Μπαράζ 1.356.146 συνταξιοδοτήσεων την τελευταία 6ετία - Μετά το 2030 η αύξηση ορίων ηλικίας
Το 2026 προμηνύεται πως θα αποτελέσει έτος - ρεκόρ στις συνταξιοδοτήσεις, όταν το 2024 υποβλήθηκαν συνολικά 197.228 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης και το 2025 περί τις 199.450. Οι αιτήσεις του πρώτου τριμήνου μαρτυρούν πως η αυξημένη ροή αποχωρήσεων προς τη σύνταξη θα συνεχιστεί έως το 2027-2028, όταν αναμένεται να έχει αποχωρήσει από την αγορά εργασίας η γενιά των baby boomers. Ήδη το κύμα «εξόδου» έχει ξεπεράσει τις μαζικές συνταξιοδοτήσεις της προηγούμενης δεκαετίας εξαιτίας της αύξησης των ορίων ηλικίας με το πρώτο μνημόνιο, αλλά και τις μεγάλες εθελούσιες εξόδους στον ΟΤΕ, στη ΔEΗ και τις τράπεζες.
Οι λόγοι της μαζικής φυγής προς τη σύνταξη
Σύμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ, πέντε είναι οι βασικοί λόγοι που οδηγούν ολοένα και περισσότερους εργαζόμενους στο να επιλέξουν -και φέτος- τη συνταξιοδότηση, από την παραμονή στην εργασία.
Πιο συγκεκριμένα:
- Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 ή από 1-1-2030.
Οι δυσμενείς επιπτώσεις του δημογραφικού επαναφέρουν στο τραπέζι το ενδεχόμενο αύξησης των γενικών ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης μετά το 2027, γεγονός που ωθεί όσους έχουν τη δυνατότητα να αποχωρήσουν προτού επιβαρυνθούν με επιπλέον χρόνο εργασίας.
Η αυτόματη σύνδεση της ηλικίας που θα συνταξιοδοτούνται οι ασφαλισμένοι με το προσδόκιμο ζωής των ηλικιωμένων άνω των 65 ετών, φέρνει το 2027 μια πιθανή αύξηση των ορίων, καθώς όταν ανεβαίνει το προσδόκιμο ζωής γίνεται και η ανάλογη προσαρμογή στις ηλικίες συνταξιοδότησης.
Πηγές του υπουργείου Εργασίας σπεύδουν να διαψεύσουν μια τέτοια αναπροσαρμογή τον επόμενο χρόνο, αφήνοντας ανοικτό το ενδεχόμενο η διαδικασία αυτή -που επαναλαμβάνεται κάθε τρία χρόνια- να μετατεθεί για τα τέλη του 2029, ώστε να αποφασιστεί εκ νέου η αύξηση στα όρια ηλικίας από 1/1/2030.
Οι πρώτες μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη οδηγούν στο συμπέρασμα ότι το προσδόκιμο ζωής δεν έχει ανακάμψει τόσο πολύ μετά την πανδημία, ώστε να συντρέχει λόγος να εξεταστούν αλλαγές στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από την 1/1/2027. Συνεπώς το πιθανότερο σενάριο κάνει λόγο για μετάθεση των «δύσκολων» αποφάσεων για την επόμενη τριετία.
Το σενάριο αυτό ενισχύει και πρόσφατη μελέτη της Εθνικής Αναλογιστικής Αρχής, η οποία αποτυπώνει αύξηση του προσδόκιμου ζωής από το 2030, πέραν των νομοθετημένων ορίων ηλικίας των 62 και 67 ετών σήμερα. Τα όρια μπορεί να αυξηθούν σταδιακά κατά 1,5 έτος, δηλαδή κατά 6 μήνες ανά έτος, ώστε να μην επιβαρυνθούν άμεσα οι ασφαλισμένοι.
Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, οι ασφαλισμένοι που θα θιγούν από τις αλλαγές είναι οι σημερινοί 50ρηδες και 55ρηδες, που βρίσκονται σε κοντινή απόσταση στο να αποκτήσουν δικαίωμα πλήρους ή μειωμένης σύνταξης, και δεν αποκλείεται να εγκλωβιστούν σε μια ή και δυο αυξήσεις ορίων ηλικίας. Έτσι όσοι κλείνουν το 62ο έτος της ηλικίας τους μετά το 2030, το πιθανότερο είναι ότι αν αυξηθούν τα όρια ηλικίας όπως δείχνουν οι μελέτες, θα συνταξιοδοτηθούν στα 63,6 μήνες.
- Ο φόβος για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου εξαγοράς πλασματικού χρόνου
Το θεσμικό πλαίσιο της εξαγοράς πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.) για ταχύτερη συνταξιοδότηση ή αύξηση της σύνταξης χρησιμοποιούν σήμερα 7 στους 10 ασφαλισμένους. Το ποσό εξαγοράς καθορίζεται στο 20% επί των μεικτών αποδοχών του μήνα που προηγείται της αίτησης.
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει τη δυνατότητα εξαγοράς 5 έως 7 ετών ασφάλισης, προκειμένου με την προσθήκη πλασματικού χρόνου να διαμορφωθούν ευνοϊκότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης από τον ΕΦΚΑ (εφόσον πρόκειται για παλαιούς, πριν από το 1993, ασφαλισμένους) ή να εξαγοραστούν έτη ώστε να συμπληρωθούν τα 12.000 ένσημα (40 χρόνια), λαμβάνοντας σύνταξη με τη συμπλήρωση του 62ου έτους της ηλικίας (νέοι ασφαλισμένοι μετά το 1993).
- Η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συνταξίμων αποδοχών από 1/1/2026
Οι συντάξιμες αποδοχές από την 1η Ιανουαρίου 2026 θα υπολογίζονται όχι με βάση τον μέσο πληθωρισμό έτους της ΕΛΣΤΑΤ (όπως ισχύει σήμερα) αλλά με βάση τον νέο δείκτη μεταβολής μισθών, βάσει του οποίου θα υπολογίζεται η ανταποδοτική σύνταξη.
- Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου
Οι συντάξεις των ασφαλισμένων που σκοπεύουν να συνταξιοδοτηθούν το 2026 θα είναι μεγαλύτερες σε σχέση με το 2025, ακόμη και αν αποχωρήσουν με τα ίδια χρόνια ασφάλισης που συνταξιοδοτήθηκαν οι ασφαλισμένοι το 2025.
- Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες προϋποθέσεις
Σήμερα περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ την εργασία τους, αξιοποιώντας το νέο καθεστώς. Ειδικότερα, οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι δεν υπόκεινται πλέον σε περικοπή της σύνταξης κατά 30%, αλλά επιβαρύνονται με ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος. Για τους μισθωτούς ο πόρος αυτός ανέρχεται στο 10% του μισθού τους, ενώ για τους ελεύθερους επαγγελματίες αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς σύνταξης.
