Δωδεκάνησα, Κυκλάδες και Κρήτη αποτελούν ένα «μικρό θαύμα» καθώς κατάφεραν το ακατόρθωτο: να αντιστρέψουν το αρνητικό ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων που διέπει το σύνολο σχεδόν της χώρας και να εμφανίσουν θετικές δημογραφικές επιδόσεις.
Οι Περιφέρειες αυτές δεν γνωρίζουν τον όρο υπογεννητικότητα, καθώς ο τουρισμός και οι θέσεις εργασίας που δημιουργεί κρατά τους νέους στον τόπο καταγωγής τους. Μπορεί οι ντόπιοι να φεύγουν για ένα διάστημα προκειμένου εκτός για να σπουδάσουν ή να δραστηριοποιηθούν επαγγελματικά, όμως φαίνεται πως επιστρέφουν στον τόπο τους για να κάνουν οικογένεια.
Την μεγαλύτερη πληθυσμιακή ανάπτυξη επέδειξε η Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου, που μέσα σε μια δεκαετία κατάφερε να αυξήσει τους κατοίκους τους από 309.015 σε 327. 820. Ακολουθεί η Περιφέρεια Κρήτης που από 623.065 κατοίκους βελτίωσε τις πληθυσμιακές της επιδόσεις σε 624.410.
Μάλιστα το Νότιο Αιγαίο πέτυχε ανάπτυξη 16,7%, την μεγαλύτερη στην ΕΕ, με τη δεύτερη υψηλότερη επίδοση να καταγράφει η Νότια Περιφέρεια της Ιρλανδίας (16,3%) και να ακολουθεί η Περιφέρεια της Κροατίας Jadranska Hrvatska (16%).
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ (γ' τετράμηνο 2025) 14 νησιά των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων και του ΒΑ Αιγαίου κάνουν την ανατροπή, επιτυγχάνοντας πληθυσμιακή αύξηση αντί για συρρίκνωση.
Από τα μεγαλύτερα πληθυσμιακά «διαμάντια» της 10ετίας 2011-2021 είναι η Κως (+11,1%), η Κάλυμνος (+9,7%), η Νάξος (+8,9%), η Ρόδος (+8,3%), η Μήλος (+6,5%), η Πάρος (+5,9%), η Μύκονος (+5,6%), η Κάρπαθος (+5,5%), η Ικαρία (+5%) και η Τήνος (+3,5%). Ακολουθούν η Ζάκυνθος (+1%), η Λέρος (+0,9%), η Κεφαλονιά (+0,7%) και η Κρήτη (+0,2%).
Ερήμωση τη ελληνικής επαρχίας
Σε αντίθεση με τη νησιωτική Ελλάδα, η ηπειρωτική χώρα βιώνει συνθήκες πληθυσμιακής ερήμωσης.
Αγροτικές περιοχές από την Θράκη μέχρι και την Πελοπόννησο και μικροί δήμοι της επαρχίας χάνουν τους νέους τους και μένουν μόνο με τους ηλικιωμένους. Υπάρχουν δήμοι στους οποίους ένας στους τρεις ντόπιους έχει φύγει για κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο.
Ενδεικτικά αναφέρεται πως το 2025 καταγράφηκαν σε ολόκληρη την Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας - Θράκης μόλις 3.154 γεννήσεις, έναντι 4.950 το 2015. Μέσα σε μία μόνο δεκαετία, η Περιφέρεια φαίνεται να έχασε πάνω από το 36% των γεννήσεών της.
Ειδικά η Ροδόπη κατέγραψε μόλις 380 γεννήσεις το 2025, πολύ χαμηλότερο αριθμό από τις 870 το 2015. Μια μείωση δηλαδή της τάξης του 56,3%, έναντι 41% της Δράμας, 33,6% της Ξάνθης, 30,6% του Έβρου και 26,5% της Καβάλας.
Η μείωση του μαθητών σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία, επιβεβαιώνει την γήρανση του ελληνικού πληθυσμού, την υπογεννητικότητα, τη φυγή των νέων προς τα αστικά κέντρα και τη φθίνουσα δυναμική της επαρχίας.
Ο δείκτης γονιμότητας παραμένει σταθερά κάτω από το 1,4 παιδιά ανά γυναίκα, πολύ μακριά από το 2,1 που απαιτείται για τη διατήρηση του πληθυσμού σταθερού. Σχεδόν το 22% των Ελλήνων είναι άνω των 65 ετών και οι προβλέψεις δείχνουν ότι το ποσοστό αυτό θα αυξηθεί στο 30% μέχρι το 2050.
