Κατά πόσο είναι αναστρέψιμη η δημογραφική γήρανση - Καταλυτικός ο ρόλος των μεταναστών

Αγγελική Μαρίνου
Μοιράσου το
Κατά πόσο είναι αναστρέψιμη η δημογραφική γήρανση - Καταλυτικός ο ρόλος των μεταναστών
Ο πληθυσμός της Ελλάδας προβλέπεται να υποχωρήσει στα 9,5 εκατομμύρια το 2050 και στα 8,1 εκατομμύρια το 2100.

Αντιμέτωπη με την απειλή της πληθυσμιακής συρρίκνωσης βρίσκεται η χώρα μας, καθώς οι Ελληνες γερνάμε, αργούμε να ανανεωθούμε και σταδιακά λιγοστεύουμε.

Η δημογραφική γήρανση είναι σε σημαντικό βαθμό αναπόφευκτη, καθώς ορισμένοι από τους παράγοντες που την τροφοδοτούν (όπως η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης ή η μείωση του μέσου αριθμού παιδιών ανά γυναίκα στις νεότερες γενιές) αντανακλούν τις επελθούσες τις τελευταίες δεκαετίες σημαντικές αλλαγές σε πλήθος πεδίων εκτός του «δημογραφικού».

Επίσης, ακόμη κι εάν επιτυγχάνονταν ποσοστά γονιμότητας πάνω από το ποσοστό γενεακής αναπλήρωσης, τα όποια οικονομικά οφέλη θα γίνονταν αντιληπτά σε ορίζοντα 20ετίας τουλάχιστον, όπως αναφέρει η σχετική μελέτη του ΙΟΒΕ με τίτλο «Δημογραφικό πρόβλημα στην Ελλάδα: Προκλήσεις και προτάσεις πολιτικής».

Πιο συγκεκριμένα, ο πληθυσμός της Ελλάδας σημείωσε αύξηση 34% την περίοδο 1960-2011, καταγράφοντας την υψηλότερη τιμή του στα 11.123.392 άτομα το 2011. Ωστόσο από το 2012 και μετά, ο πληθυσμός βρίσκεται σε φθίνουσα πορεία, η οποία αναμένεται να συνεχιστεί. Σύμφωνα με το βασικό σενάριο προβολών της EUROSTAT, έως το τέλος του 21ου αιώνα, ο μόνιμος πληθυσμός αναμένεται να επιστρέψει στα επίπεδα του 1960. Συγκεκριμένα, ο πληθυσμός της Ελλάδας προβλέπεται να υποχωρήσει στα 9,5 εκατομμύρια το 2050 και στα 8,1 εκατομμύρια το 2100.

Ο ρόλος της μετανάστευσης

Οπως επισημαίνει η μελέτη, παρά τις δυσκολίες, η αναχαίτιση ή ακόμη και η αντιστροφή του δημογραφικού προβλήματος θα πρέπει να παραμείνει στο στόχαστρο του σχεδιασμού πολιτικής σε εθνικό επίπεδο, ειδικά στο βαθμό που οι δημογραφικές τάσεις (και ειδικά τα χαμηλά ποσοστά γονιμότητας) δεν αντικατοπτρίζουν προτιμήσεις, αλλά περιορισμούς σε όρους οικονομικών δυνατοτήτων και ευημερίας των ατόμων και των νοικοκυριών.

Παρεμβάσεις στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο δημογραφικό και στην αύξηση του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της χώρας. Πέρα από την ανάγκη αναχαίτισης του κύματος εκροής νέων και ειδικότερα επιστημόνων και ειδικευμένου
προσωπικού (brain drain) και του επαναπατρισμού αυτών που έχουν ήδη φύγει από τη χώρα (brain regain), θα πρέπει να υπάρχει ανοιχτή συζήτηση γύρω από θέματα όχι μόνο προσέλκυσης αλλά και ουσιαστικής ενσωμάτωσης του κατάλληλου εργατικού δυναμικού από χώρες του εξωτερικού.

Οπως υποστήριξε κατά την χθεσινή του ομιλία ο Κυριάκος Μητσοτάκης «η ώριμη και κυρίως συνειδητή ένταξη αλλοδαπών στην ελληνική κοινωνία θα ανακουφίσει και την πληθυσμιακή μας υποχώρηση. Μια χώρα μεσήλικων που γεννά λίγα παιδιά, οφείλει να ανανεωθεί με νεότερους ανθρώπους. Εκείνους που ασπάζονται τις αξίες της και είναι πρόθυμοι να δημιουργήσουν οικογένειες τις οποίες θα μπορούν να συντηρήσουν».

Το περιθώριο διαφοροποίησης της πτωτικής πορείας του πληθυσμού τα επόμενα 30 χρόνια είναι μάλλον περιορισμένο και συνδέεται με την μετανάστευση σύμφωνα με τη Eurostat:

Στο πιο αισιόδοξο σενάριο (υψηλής μετανάστευσης), ο πληθυσμός της χώρας προβλέπεται να υποχωρήσει σε 9,6 εκατ. το 2050. Μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις μεταξύ των σεναρίων παρατηρούνται μετά το 2050 και βασίζονται κυρίως σε διαφορές στο μεταναστευτικό ισοζύγιο, δευτερευόντως σε διαφορές στη γονιμότητα και σε αρκετά μικρότερο βαθμό σε διαφορές στην εξέλιξη των πιθανοτήτων θανάτου στις μεγάλες ηλικίες

Συνολικά, η αναχαίτιση ή αντιστροφή του δημογραφικού προβλήματος μπορεί να επιτευχθεί μέσω ενός μακροχρόνιου και συντονισμένου σχεδιασμού πολιτικών σε κρίσιμους τομείς που, ενδεικτικά, περιλαμβάνουν την αγορά εργασίας, τη μεταναστευτική πολιτική, το σύστημα κοινωνικής προστασίας, τις συντάξεις, την υγεία, την ισότητα των φύλων, την εκπαίδευση και το φορολογικό σύστημα.

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.

Διαβάστε ακόμη

Δημογραφικό: Εως το 2100 η Ελλάδα θα υποστεί πληθυσμιακή μείωση 24% και απώλεια ετήσιου ΑΕΠ ύψους 95 δισ. ευρώ

Φ. Καραβίας: Θα συνεχίσουμε και θα διευρύνουμε την Πρωτοβουλία για το Δημογραφικό

Η συμβολή των αλλοδαπών στο Δημογραφικό της Ελλάδας

Όλες οι ειδήσεις

23:56

Ουκρανία: Ρωσικό πλοίο που μεταφέρει κλεμμένα ουκρανικά σιτηρά αγκυροβόλησε στη Συρία

23:41

ΕΟΔΥ: Πού θα κάνετε δωρεάν τεστ Covid-19 την Παρασκευή 19/8

23:37

ΠΟΥ: Συστήνεται η χρήση του εμβολίου της Valneva κατά της COVID-19

23:22

Ουκρανία: Εκρήξεις κοντά σε στρατιωτικό αεροδρόμιο στην Κριμαία

23:10

Μικρά κέρδη στην Wall Street, εν αναμονή των αυξήσεων στα επιτόκια των ΗΠΑ

22:55

Πέντε νεκροί, πολλοί τραυματίες από σφοδρή θύελλα στην Αυστρία

22:39

Ρωσία: Στις φλόγες παραδόθηκε αποθήκη πυρομαχικών κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία

22:21

ΕΛΒΑΛΧΑΛΚΟΡ: Ανασυγκροτήθηκε το Δ.Σ. - Η σύνθεση του

22:11

Ζελένσκι: Αρνείται ειρηνευτικές συζητήσεις μέχρι να αποχωρήσουν οι ρωσικές δυνάμεις από την Ουκρανια

22:03

Πετρέλαιο: Πάνω από τα 90 δολάρια το αμερικανικό αργό

21:51

Γερμανία: 7 στους 10 πολίτες έχουν μειώσει τη χρήση ενέργειας - 2 στα 3 νοικοκυριά περιορίζουν τις δαπάνες

21:34

Θεσσαλονίκη: Στο εδώλιο του ΜΟΔ οι 12 κατηγορούμενοι της δολοφονίας του 19χρονου Άλκη Καμπανού

21:31

Ιταλία - Δημοσκόπηση: Τα γκάλοπ προαναγγέλλουν σκληρή μάχη - «Φαβορί» η συντηρητική συμμαχία

21:22

Αλγερία: Στους 37 οι νεκροί από τις δασικές πυρκαγιές - Πάνω από 180 οι τραυματίες

21:13

Φινλανδία: Η πρωθυπουργός θα κάνει τεστ ανίχνευσης ναρκωτικών μετά το βίντεο από ένα πάρτυ

21:01

Νέες απώλειες για τον χρυσό - Σε χαμηλό 3 εβδομάδων

20:59

Βενετία: Πρόστιμα 1.500 ευρώ σε τουρίστες που σέρφαραν με μηχανοκίνητες σανίδες στο Μεγάλο Κανάλι

20:48

Μπούλαρντ (Fed): Πρώιμο να σκεφτόμαστε χαμηλότερα επιτόκια

20:39

Βουλγαρία: Εκτίμηση για αύξηση 50% των ξένων τουριστών φέτος το καλοκαίρι σε ετήσια βάση

20:26

ΗΠΑ: Πολίτες σημαδεύουν με λέιζερ πιλότους αεροπλάνων - Πάνω από 9.000 περιστατικά το 2021

20:16

Πυροσβεστική: Συνολικά 39 δασικές πυρκαγιές το τελευταίο 24ωρο

20:11

DW: Η Γερμανία αναζητά εργαζόμενους στον τουριστικό κλάδο

20:01

Οι θεσμοί επιστρέφουν στην Αθήνα το Φθινόπωρο για την εκτός Ενισχυμένης Εποπτείας αξιολόγηση – Τα ραντεβού και ο Προϋπολογισμός

19:47

ΗΠΑ: Προς συμφωνία με την Bavarian Nordic για εμβόλια κατά της ευλογιάς των πιθήκων

19:29

Γερμανία: Η Shell μειώνει την παραγωγή διυλιστηρίου λόγω της χαμηλής στάθμης του Ρήνου

19:15

Μπαράζ υπερπτήσεων τουρκικών F-16 πάνω από ελληνικά νησιά - Συνολικά 80 παραβιάσεις

19:08

Ουκρανία: Ο ΟΗΕ ζητά αποστρατικοποίηση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια

19:02

Μιχαηλίδου: Η ισότιμη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών στους νησιώτες μας είναι καθήκον και υποχρέωσή μας

18:52

ΟΛΘ: Επεκτείνει τις συνδυασμένες μεταφορές στη Νις της Σερβίας

18:51

Θετικά πρόσημα στις ευρωαγορές, στον απόηχο των ανακοινώσεων της Fed