Τέλος στο «χρέος χωρίς όριο»: Πώς μπαίνει πλαφόν στα καταναλωτικά δάνεια

Την επιβολή πλαφόν βάσει ευρωπαϊκής οδηγίας προωθεί η κυβέρνηση στο συνολικό κόστος των καταναλωτικών δανείων, βάζοντας τέλος στη μέχρι σήμερα πρακτική της ανεξέλεγκτης διόγκωσης οφειλών σε περιπτώσεις καθυστέρησης. Με το υπό εξέταση όριο στο 30% έως 50%, η συνολική επιβάρυνση θα «κλειδώνει» εκ των προτέρων, αλλάζοντας ριζικά το πλαίσιο για δανειολήπτες και τράπεζες.

Στην πράξη, το μέτρο εισάγει ένα ανώτατο όριο στο συνολικό ποσό που μπορεί να κληθεί να αποπληρώσει ο δανειολήπτης, ανεξαρτήτως της διάρκειας καθυστέρησης ή των προσαυξήσεων που θα επιβληθούν. Αυτό σημαίνει ότι για ένα καταναλωτικό δάνειο ύψους 10.000 ευρώ, η τελική οφειλή δεν θα μπορεί να υπερβεί τα 13.000 έως 15.000 ευρώ, ανάλογα με το ποσοστό που θα οριστεί ως πλαφόν. Ουσιαστικά, περιορίζεται η μέχρι σήμερα δυνατότητα εκθετικής αύξησης του χρέους μέσω τόκων υπερημερίας, εξόδων και κεφαλαιοποιήσεων.

Μέχρι σήμερα, σε περιπτώσεις καθυστέρησης, η συνολική οφειλή μπορούσε να διογκωθεί πολλαπλάσια του αρχικού κεφαλαίου, ιδίως σε μακροχρόνια «κόκκινα» δάνεια. Το αποτέλεσμα ήταν δανειολήπτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με χρέη δυσανάλογα σε σχέση με το αρχικό ποσό που είχαν λάβει, χωρίς ουσιαστικό «ταβάνι» στην επιβάρυνση.

Για τους πολίτες, η βασική αλλαγή είναι ότι αποκτούν από την αρχή σαφή εικόνα της μέγιστης δυνατής επιβάρυνσης. Με άλλα λόγια, το ρίσκο γίνεται μετρήσιμο και προβλέψιμο. Παράλληλα, ενισχύεται η διαφάνεια ως προς το πραγματικό κόστος δανεισμού, καθώς το πλαφόν λειτουργεί συμπληρωματικά με δείκτες όπως το ΣΕΠΕ.

Σημαντικό είναι ότι το πλαφόν δεν θα έχει αναδρομική ισχύ και δεν αφορά τα ήδη υφιστάμενα δάνεια. Επίσης, δεν συνιστά μορφή «κουρέματος», αλλά προληπτικό μηχανισμό περιορισμού της μελλοντικής επιβάρυνσης.

Η παρέμβαση σηματοδοτεί μια μετατόπιση της ρυθμιστικής προσέγγισης, από τον έλεγχο των επιτοκίων στον έλεγχο του συνολικού κόστους. Πρόκειται για μοντέλο που ευθυγραμμίζεται περισσότερο με ευρωπαϊκές πρακτικές προστασίας καταναλωτών.