Τι είναι η Black Friday και η Cyber Monday

Η Black Friday, η τελευταία Παρασκευή του Νοεμβρίου και επομένη του Thanksgiving στις ΗΠΑ που στο άκουσμα της φέρνει στο μυαλό εικόνες με ουρές καταναλωτών να στοιβάζονται έξω από μαγαζιά για να αποκτήσουν προϊόντα με προνομιακές εκπτώσεις αποτελεί κάθε χρόνο σημείο αναφοράς για το λιανεμπόριο.

• Black Friday: 5 βήματα για να εντοπίσετε μια απάτη

Αρχικά επρόκειτο για ένα αμερικάνικο φαινόμενο, το οποίο όμως εδώ και κάποιες δεκαετίες έχουν υιοθετήσει και ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ τους και η Ελλάδα. Μία ακόμη μετεξέλιξη που έφερε ο χρόνος είναι η επέκταση της «ημέρας» της Black Friday με εκπτώσεις που κρατούν περίπου μία εβδομάδα. Η προέλευση της έννοιας όμως συνδέεται με άλλου είδους αγορές.

Συγκεκριμένα, η πρώτη καταγεγραμμένη αναφορά της Black Friday, ήταν στις 24 Σεπτεμβρίου 1869 για να περιγράψει την κατάρρευση της αγοράς χρυσού στις ΗΠΑ, όταν δύο κερδοσκόποι ο Τζέι Γκουλντ και ο Τζέιμς Φισκ, ιδιοκτήτες της σιδηροδρομικής γραμμής Errie προσπάθησαν να αγοράσουν όσο περισσότερο χρυσό μπορούσαν για να ανέβει η τιμή του και μετά να το πουλήσουν σε αστρονομικό ποσό, οδηγώντας την αγορά να χρεοκοπήσει. Εκείνη την Παρασκευή, η συνωμοσία αποκαλύφθηκε με αποτέλεσμα η τιμή του χρυσού να πέσει πάνω από 30 μονάδες δίνοντας ένα τεράστιο πλήγμα στην οικονομία και καταστρέφοντας την περιουσία χιλιάδων επενδυτών.

Κατά την δεκαετία του '50 η αστυνομία στη Φιλαδέλφεια χρησιμοποιούσε τον όρο για να περιγράψει την τεράστια εισροή αγοραστών στην πόλη την επομένη της Ημέρας των Ευχαριστιών, που ανάγκασε τις αρχές να δουλέψουν υπερωρίες και να μην μπορούν να πάρουν ρεπό τη συγκεκριμένη μέρα καθώς θα έπρεπε να ελέγχει το πλήθος.

Για να αποσυνδέσουν την Black Friday από αρνητικούς συνειρμούς την δεκαετία του 1980, οι λιανοπωλητές βρήκαν τον τρόπο να την μετατρέψουν σε κάτι που αντανακλά θετικά στους πελάτες τους σηματοδοτώντας την περίοδο όπου τα κέρδη μία επιχείρησης πηγαίνουν «από το κόκκινο, στο μαύρο». Δηλαδή, οι επιχειρήσεις μπαίνουν σε περίοδο κερδοφορίας, μετά από μία περίοδο στασιμότητας όπου βρίσκονταν «στο κόκκινο».

Έτσι, η Black Friday χαράχθηκε στη συνείδηση και πολύ γρήγορα εξελίχθηκε σε ένα τετραήμερο γεγονός, καθώς πάντα έπεται Σαββατοκύριακο, ενώ γέννησε άλλες «γιορτές της λιανικής», όπως το Small Business Saturday/Sunday και η Cyber Monday.

Η Cyber Monday

Η ημέρα της Cyber Monday έχει επίσης συνδεθεί με την γιορτή του Thanksgiving και λαμβάνει χώρα την επόμενη Δευτέρα. Αποτελεί μία πρωτοβουλία των λιανοπωλητών που ξεκίνησε το 2005 για να ενισχυθούν οι πωλήσεις μέσω διαδικτύου.

Από τότε, έχει γίνει το διαδικτυακό ισοδύναμο της Black Friday και προσφέρει μια ευκαιρία σε μικρότερους διαδικτυακούς λιανοπωλητές να ανταγωνιστούν τις μεγαλύτερες αλυσίδες, ενώ έχει καταστεί και διεθνής όρος του μάρκετινγκ.