Το «112» για τις τράπεζες από τον Σεπτέμβριο

Η είδηση έχει γραφτεί και δεν είναι πλέον «νέο».

Η ΕΚΤ εξετάζει το ενδεχόμενο να εισάγει μία εβδομαδιαία «ματιά» των επιπέδων ρευστότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών.

Δεν πρόκειται απλά για ενα ενημερωτικό report – που έτσι κι αλλιώς είναι πρωτοφανές αφού αφορά εβδομαδιαίο έλεγχο - αλλά για την εγκατάσταση ενός συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης, όσο αφορά το ενδεχόμενο ξαφνικής ανεπάρκειας ρευστότητας από τα ευρωπαϊκά τραπεζικά ιδρύματα.

Με άλλα λόγια ενός συστήματος «έγκαιρης προειδοποίησης» σαν τις πυρκαγιές, μπροστά στον κίνδυνο μία ή περισσότερες τράπεζες να βρίσκονται «ξαφνικά» σε αδυναμία να καλύψουν τις τρέχουσες ανάγκες λειτουργίας τους και ... καταλήξουν, είτε σαν τις αμερικάνικες τράπεζες που τον περασμένο Μάρτη κατέρρευσαν – κάποιες συνεχίζουν να έχουν το ίδιο πρόβλημα – ή ακόμα χειρότερα σαν την «γειτονική» Credit Suisse...

Αν βρισκόμαστε στον χώρο του αθλητισμού θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί «καμπάνια αντι-ντόπιγκ»... Και μάλιστα από εκείνον που μέχρι πρότινος «φόρτωνε/ντοπάριζε» τις ευρωπαϊκές τράπεζες μέσω των προγραμμάτων TLTROs με άφθονη επιδοτούμενη ρευστότητα. Η οποία όμως τώρα αποσύρεται.

Αποσύρεται με την επιβολή επιστροφής των εκατοντάδων δισ ευρώ των TLTROs, αποσύρεται με την διακοπή του APP, την σταδιακή απόσυρση του PEPP, αποσύρεται με την συνεχιζόμενη αύξηση των επιτοκίων.

Με άλλα λόγια αποσύρεται από την ΕΚΤ, δηλαδή από την «πηγή» που μέχρι πρόσφατα την παρείχε σε αφθονία.

Αυτός ο βδομαδιάτικος έλεγχος επάρκειας ρευστότητας από τον Σεπτέμβριο, είναι κάτι διαφορετικό από αυτό που ήδη γίνεται με τα περιβόητα stress tests από τα οποία στο τέλος αυτής της εβδομάδας αναμένεται να ανακοινωθούν αποτελέσματα.

Ο κ. Ανδρέα Ενρία επικεφαλής της Εποπτείας από την πλευρά της ΕΚΤ, το δήλωσε ξεκάθαρα σε πρόσφατες συνεντεύξεις του, ότι η νέα αυτή «καμπάνια» της ΕΚΤ από τον Σεπτέμβριο αφορά στις νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στο ευρωσύστημα και οι οποίες έχουν να κάνουν με την νομισματική σύσφιξη στην περιοχή του Ευρώ. Σύσφιξη σε δύο σκέλη, ενα η αύξηση στο κόστος του χρήματος με το επιτόκιο να αυξάνεται και αυτή την εβδομάδα και το δεύτερο η συρρίκνωση της διαθέσιμης ρευστότητας στο σύστημα.

Μια μέγγενη που σφίγγει και από τις δύο πλευρές.

Εξ' ου και η ανησυχία στην Φρανκφούρτη (ΕΚΤ), γιατί η άλλη πηγή ρευστότητας, η ανάπτυξη της οικονομίας επίσης έχει εισέλθει σε «σύσφιξη» με τις βασικές οικονομικές μηχανές της Ευρωζώνης, την Γερμανία, την Ιταλία και την Γαλλία να «διολισθαίνουν» επικίνδυνα με σαφή τάση προς την ύφεση.

Ο κ. Ενρία «παραδέχθηκε», μάλλον το έκανε σκόπιμα, ότι μέσα σ' αυτές τις συνθήκες «Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα αυξηθούν», αλλά όπως πρόσθεσε καθησυχαστικά «δεν θα επιστρέψουν στα προηγούμενα επίπεδα....». Αυτό μας έλειπε.

Μια δεύτερη επισήμανση στο σημείο αυτό είναι αναγκαία.

Στις ΗΠΑ η Fed έχοντας υποβάλλει το τραπεζικό σύστημα σε ανάλογη νομισματική σύσφιξη, έχει ανοίξει παράλληλα ενα κανάλι έκτακτης χρηματοδότησης στις τράπεζες που βρίσκονται σε κατάσταση ασφυξίας. Ήδη το κανάλι αυτό έχει «ρίξει» μερικές εκατοντάδες δις δολ. στις τράπεζες, τα οποία εκατοντάδες συνεχώς αυξάνονται... Και κάπως έτσι φρενάρισε η κατρακύλα των μικρομεσαίων τραπεζών, προς το παρόν.

Στην Ευρωζώνη όμως το περιβάλλον κινείται ανάποδα.

Μέσα στον Ιούνη οι τράπεζες υποχρεώθηκαν να αποπληρώσουν περί τα 480 δις ευρω στην ΕΚΤ από τα προγράμματα TLTROs και όσα δεν κατάφεραν να επιστρέψουν και μένουν στα χαρτοφυλάκιά τους τους κοστίζουν ακριβά. Συνολικά οι δείκτες ρευστότητας από πλευράς ΕΚΤ, όπως έδειξαν τα στοιχεία του τελευταίου Δελτίου της ΕΚΤ, συρρικνώνονται καταγράφοντας τις αυξανόμενες πιέσεις στις εμπορικές τράπεζες της Ευρωζώνης.

Κρίσιμη η «στιγμή» αυτή.

Για το εγχώριο τραπεζικό σύστημα η «στιγμή» αυτή είναι αρκετά ιδιαίτερη, καθώς από την μία συμπίπτει με την δραστική μείωση των Npls και Npes στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών και από την άλλη συμπίπτει με την εκκίνηση «εξόδου» του «σταθεροποιητή» μεγαλομετόχου ΤΧΣ από το μετοχολόγιο των τραπεζών...

Αν το ευρωπαϊκό περιβάλλον ήταν ομαλό και δεν χρειαζόταν έκτακτα μέτρα όπως αυτό που ετοιμάζεται να εισάγει η ΕΚΤ λόγω αβεβαιότητας για την επάρκεια ρευστότητας στο σύστημα, η «στιγμή» που βρίσκεται το εγχώριο τραπεζικό σύστημα θα ήταν πολλαπλασιαστικά «θετική». Τώρα η «έξοδος» από το ΤΧΣ είναι μεν μια ένδειξη βεβαιότητας των εγχώριων τραπεζών για την επόμενη ημέρα. Αλλά η ευρωπαϊκή επόμενη ημέρα δεν μοιάζει ιδιαίτερα ασφαλής αν κρίνουμε από τις κινήσεις της ΕΚΤ.

Ενδιαφέρον όμως παρουσιάζει και ενα δεύτερο σημείο των επισημάνσεων του κ. Ενρία. Όπως είπε «Χρειαζόμαστε περισσότερα κρατικά ομόλογα στην αγοραία αξία...».

Τι σημαίνει αυτό σε απλή «μετάφραση»; Σημαίνει χρειαζόμαστε περισσότερο πραγματικές αποδόσεις στα ευρω-ομόλογα, χωρίς τις στρεβλώσεις (δηλαδή τις μειώσεις που προκαλούνται) από τα προγράμματα στήριξης της ΕΚΤ.

Και αυτό σε ακόμα πιo ελεύθερη «μετάφραση» σημαίνει μεγαλύτερες (πραγματικές) αποδόσεις... Και αυτό επηρεάζει σημαντικά την ενεργό διαχείριση της ρευστότητας των τραπεζών, ειδικά σε μία τόσο ειδική «στιγμή» όπως αυτή που βρίσκεται το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

Γ. Αγγέλης