Σημάδια ότι το καράβι θέλει να γυρίσει - Το «28ο Καθεστώς» για τις επιχειρήσεις

Αυτήν την εβδομάδα θα τα λέμε από τις Βρυξέλλες. Όχι γιατί αισιοδοξούμε ότι κάτι άμεσα εφαρμόσιμο θα προκύψει στα σημαντικά ζητήματα που αφορούν στην εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς και την ανάγκη βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας. Αλλά γιατί οι επόμενες ημέρες ίσως δείξουν κάτι βασικό: Ως πού μπορούμε να φτάσουμε και πότε.

Στην επικαιρότητα, προφανώς, θα κυριαρχήσει η Σύνοδος Κορυφής (retreat) της Πέμπτης η οποία ως είθισται μια φορά το χρόνο δεν θα διεξαχθεί στις Βρυξέλλες αλλά σε ένα κάστρο κοντά στη Λιέγη. Υπάρχουν ταυτόχρονα δύο ενδιαφέροντα θέματα τα οποία ήδη είδαν το φως της δημοσιότητας μέσα στην τελευταία εβδομάδα. Δεν είμαστε καθόλου σίγουροι για το επιτυχές της κατάληξής τους, ωστόσο αξίζει να καταγράψουμε ορισμένα δεδομένα.

Μπορεί μία πρόταση της Επιτροπής προς το Eurogoup να αλλάζει τα δεδομένα;

Το Reuters αναφέρθηκε σε ένα έγγραφο-πρόταση της Επιτροπής προς τους Υπουργούς Οικονομικών της Ευρωζώνης ενόψει της συνεδρίασης της 16ης Φεβρουαρίου, το οποίο επιχειρεί να προωθήσει μία σειρά από μεταρρυθμίσεις που οδηγούν στην ουσιαστική εμβάθυνση της ενιαίας αγοράς. Καλοδεχούμενο ως ακόμα μία πίεση προς την κατεύθυνση αυτή, ωστόσο η προώθηση έκδοσης ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων σε ευρώ, η έκδοση κοινής χρηματοδότησης για έργα κοινού οφέλους καθώς και η ενσωμάτωση του ESM -διακυβερνητικού θεσμού με τη συνθήκη του να μην επικυρώνεται εδώ και χρόνια- δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση ζητήματα που ανοίγουν τώρα.

Με δεδομένες ωστόσο τις ευρύτερες γεωπολιτικές συνθήκες, έχει έρθει η ώρα -και ο κλήρος έπεσε στην προεδρία Πιερρακάκη- να ξεκαθαρίσει το τοπίο: Ποιες μεταρρυθμίσεις μπορούν να προχωρήσουν και ποιες όχι. Ποιοι -κυρίως μεγάλοι- θα βάλουν νερό το κρασί τους και πόσο εποικοδομητικός π.χ. μπορεί να είναι ο ρόλος της πρωτοβουλίας του E6 group προς αυτήν την κατεύθυνση.

28ο Καθεστώς (28th regime) ή EU Inc.

Στο ίδιο έγγραφο το οποίο βάζει η Κομισιόν στην ατζέντα του Eurogroup περιλαμβάνεται σαφής αναφορά στην ανάγκη για ένα ενιαίο νομικό, φορολογικό και εργατικό Δίκαιο για της εταιρείες που δραστηριοποιούνται διακοινοτικά. Ουσιαστικά, η Επιτροπή υποστηρίζει την πολυαναμενόμενη δική της πρόταση για τη θέσπιση του «28ου καθεστώτος» (28th regime) ή αλλιώς «EU Inc.» η προώθηση της οποίας όσο απολύτως αναγκαία είναι άλλο τόσο δύσκολη έχει αποδειχθεί.

Στις 18 Μαρτίου, η Επιτροπή θα παρουσιάσει το σχέδιό της για μία κοινή νομική βάση σε επίπεδο ΕΕ, που σχεδιάστηκε για να επιτρέπει σε καινοτόμες επιχειρήσεις (start-ups / scale-ups) να λειτουργούν με ενιαίους κανόνες (εταιρικό, φορολογικό, εργατικό Δίκαιο) και στα 27 κράτη-μέλη.

Πρακτικά, αν θέλουμε να υποστηρίξουμε αποτελεσματικά την καινοτομία στην ΕΕ, η προώθηση ενός τέτοιου σχεδίου είναι επιβεβλημένη. Υπό προϋποθέσεις βέβαια, γνωστές μέσα από τις χρόνιες παθογένειές μας. Οι καινοτόμες εταιρείες αναπόφευκτα π.χ. θα καταλήξουν στα χέρια μεγαλύτερων εταιρειών ή και «κολοσσών». Συχνά, όταν αυτό συμβαίνει οι «κολοσσοί» φροντίζουν περισσότερο να τις περιορίσουν παρά να τις αντιμετωπίσουν ως «εκκολαπτόμενους κολοσσούς». Βασική διάφορά μας στην ΕΕ σε σχέση με τις ΗΠΑ…

Επίσης, η (όποια) συμμετοχή των εθνικών δημόσιων διοικήσεων στην αδειοδότηση των καινοτόμων επιχειρήσεων επίσης αποτελεί πρόκληση. Και τέλος, η παραχώρηση «πολιτικών» αλλά και εργασιακών δικαιωμάτων από τα κράτη-μέλη προς την ΕΕ σε κεντρικό επίπεδο συνήθως προκαλούν την άρνηση των κυβερνήσεων να προωθήσουν τέτοιες πρωτοβουλίες.

Αποτελεί λοιπόν βασικό ζήτημα αν η -συμπληρωματική στους αντίστοιχους εθνικούς νόμους- EU Inc. θα αποτελέσει νομοθετική πρωτοβουλία της ΕΕ ή οδηγία προς εθελοντική ενσωμάτωση στις εθνικές νομοθεσίες. Η πρώτη εκδοχή είναι πρακτικά αποτελεσματικότερη, η δεύτερη… πιθανότερη. Και πέραν από τα εθνικά-κυβερνητικά συμφέροντα, πώς θα αντιμετωπιστεί από τα πολιτικά συμφέροντα εντός Ευρωκοινοβουλίου και από τα εθνικά και ευρωπαϊκά συνδικάτα εργαζομένων;

Το «28ο Καθεστώς» μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική εξέλιξη για την ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και σημαντική ευκαιρία για το μέλλον κυρίως μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων που σίγουρα δεν αφορούν μόνο «τους ισχυρούς της ΕΕ». Απαιτείται ταχύτητα εφαρμογής και δικλείδες ασφαλείας. Χωρίς όμως να αλληλοεξουδετερώνονται.