Ένα από τα καλοκαιρινά tips, που λέμε και στα χωριά απανταχού της επικράτειας, είναι μια έξοδος τον Δεκαπενταύγουστο για προβατίνα κάτω από τον πλάτανο ή την μουριά με φίλους και συγγενείς. Φέτος μάλλον κάποιοι θα στεναχωρηθούν. ‘Η για την ακρίβεια, όλοι θα στεναχωρηθούν, διότι οι μισοί δεν θα βρουν προβατίνα, ενώ οι άλλοι μισοί θα την πληρώσουν χρυσάφι.
Το κρέας της προβατίνας, «ανακαλύφθηκε» κατά την περίοδο της οικονομικής κρίσης, λόγω χαμηλότερης τιμής. Τότε, που μια έξοδος χρειαζόταν καλό οικονομικό προγραμματισμό αφού δεν ξέραμε τι μας ξημέρωνε, όσοι επέμεναν να μη βγάλουν το κρέας από την διατροφή τους και την έξοδό τους, αγόραζαν προβατίνα. Οι προβατίνες τότε ήταν πολύ διαφορετικές από ό,τι σήμερα.
Μην εκπλήσσεστε, αλλά τα 10 ή 15 αυτά χρόνια, άλλαξε μέχρι και το κρέας της προβατίνας! Οι κτηνοτρόφοι μας, πέραν των άλλων εκσυγχρονισμών που υιοθέτησαν, άλλαξαν φυλές αλλά και τρόπο εκτροφής. Δεν κρατούν πια για παράδειγμα τις προβατίνες τους μέχρι εξαντλήσεως του ζώου. Όταν κλείσει τον πολύ παραγωγικό κύκλο της γαλακτοφόρου ζωής του, στέλνεται στο σφαγείο, σε μια πολύ καλή ακόμη κατάσταση. Δηλαδή με τη σχέση κρέατος και λίπους σε ανεκτά επίπεδα, ενώ η σκληρότητά της δεν έχει φτάσει σε ακραία επίπεδα. Αργότερα, το κρέας θα υποβαθμισθεί σημαντικά.
Θα έχετε ίσως προσέξει ότι οι σημερινές προβατίνες μοιάζουν περισσότερο με τα πελώρια αρνιά κρεατοπαραγωγικών φυλών που πωλούνται σε βόρειες χώρες και κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρά με τις παραδοσιακές δικές μας προβατίνες.
Έτσι, αφού αναβαθμίστηκε και το κρέας, μπόρεσε η προβατίνα να κάνει μια νέα πορεία στο χώρο της σύγχρονης γαστρονομικής Ελλάδας. Βέβαια, ως κορυφαία τέτοια στιγμή, θεωρείται σε παιδάκια ψητή στα κάρβουνα, με κρασί ή μπύρα, πατάτες και σαλάτα. Και όλα αυτά με καλή παρέα σε ένα τυπικό Ελληνικό περιβάλλον, όπως περιγράψαμε παραπάνω.
Όλοι ζητούν προβατίνα κι έτσι επέστρεψε το «καπέλο»!
Η ζήτηση της προβατίνας στην αγορά ανεβαίνει κάθε χρόνο μαζί με την θερμοκρασία και τις εξόδους για φαγητό, για να κορυφωθεί τον Αύγουστο για προφανείς λόγους. Τα τελευταία χρόνια, από το τέλος Ιουνίου και μετά, διεξαγόταν μεταξύ των χονδρεμπόρων κρέατος ένας μεγάλος ανταγωνισμός για την εξασφάλιση των απαραίτητων ποσοτήτων προβατίνας για τα κρεοπωλεία πελάτες τους.
Κάθε παράδοση είχε και αυξημένο κοστολόγιο, άλλοτε μεγαλύτερο άλλοτε μικρότερο. Φέτος ο ανταγωνισμός αυτός έχει εξελιχθεί σε πόλεμο, με συνέπεια να επανέλθει στην επικαιρότητα μια ξεχασμένη έννοια: το καπέλο στα τρόφιμα!
Οι μεγαλύτεροι θα θυμούνται, ότι την εποχή της έντονης οικονομικής ανάπτυξης των δεκαετιών ‘80 κι ‘90, όπου διάφορα είδη που είχαν μεγάλη ζήτηση πωλούνταν υποχρεωτικά μαζί με άλλα που ζητούνταν λιγότερο. Άλλες εποχές τότε, άλλες εμπορικές πρακτικές, παράνομες μεν, πραγματικότητα δε.
Έτσι λοιπόν, χονδρέμπορος κρέατος της Νότιας Ελλάδος, έχοντας κουραστεί να αναζητά και να μη βρίσκει προβατίνες για τους πελάτες του, τους τηλεφώνησε και τους είπε: «έχω βρει μισό φορτίο προβατίνες στην Μακεδονία, 650 χιλιόμετρα από εδώ. Δεν με συμφέρει να στείλω ολόκληρο φορτηγό ψυγείο με μισό φορτίο, εάν συμφωνείτε με κάθε προβατίνα θα σας φέρω κι ένα χοιρινό, οπότε κι εγώ δεν θα μπω μέσα».
Κατά την γνώμη μας δεν αποτελεί εκβιασμό, αλλά μια πραγματική αντιμετώπιση της πραγματικότητας, βάλτε όλοι πλάτη να ξεπεράσουμε τα δύσκολα και βλέπουμε. Άσε που μπορεί και σε κάποιους να αρέσουν τα χοιρινά και να επεκτείνουμε τη δουλειά μας…
Σε επίπεδο τώρα ταβέρνας, θα υπάρξουν τις προσεχείς ημέρες ελλείψεις σε κάποιες περιπτώσεις ενώ σε όλες θα υπάρξουν νέες αυξημένες τιμές. Η χονδρική τιμή της προβατίνας μέσα στο 2026 έχει αυξηθεί κατά 1 ευρώ συν ΦΠΑ. Από εκεί και πέρα, κάθε μαγαζί τιμολογεί με βάση τη θέση του και την πελατεία του.
Είναι για καλό μας η εξέλιξη αυτή ή απλώς δείχνει παρακμή;
Είναι αυτή η εξέλιξη άραγε αρνητική ή θετική; Θετική και μάλιστα θετικότατη, αφού μας δείχνει ότι επιτέλους η Ελληνική κτηνοτροφία φαίνεται να παίρνει μπροστά. Μετά τα μύρια όσα βρήκαν τους κτηνοτρόφους μας τα τελευταία χρόνια (ζωονόσοι, πτώση τιμής γάλακτος, ακρίβεια ζωοτροφών για μεγάλο διάστημα), φαίνεται ότι όσοι έχουν αποφασίσει να μείνουν στο επάγγελμα, έχουν αντιληφθεί ότι οφείλουν να ακολουθήσουν το παιχνίδι όπως παίζεται και όχι όπως το έπαιζαν οι πατεράδες τους ή οι παππούδες τους.
Οι εγκαταστάσεις πρέπει να αναβαθμιστούν, οι φυλές το ίδιο, η διατροφή των ζώων οφείλει να ακολουθεί επιστημονικά και οικονομικά κριτήρια, η κτηνιατρική παρακολούθηση έγινε υποχρεωτική και άλλα πολλά.
Σκεφτείτε οτι κάποιοι «έβαλαν μέσον» φίλο και συνοδοιπόρο Αγροτικό Σύμβουλο από την Θεσσαλία, να μας ρωτήσει μήπως στην περιοχή μας υπάρχουν διαθέσιμα αρνιά προς εκτροφή για πώληση, αφού εκεί έχουν τελειώσει και οι πελάτες του βιάζονταν να μεγαλώσουν την εκμετάλλευσή τους. Στο πνεύμα αυτό, όλοι κρατούν τις προβατίνες τους και δεν ενδίδουν στις πιέσεις των χασάπηδων για «τα λεφτά στην πλάστιγγα» ( ο καθένας καταλαβαίνει ότι θέλει…).
Ας εκλάβουμε λοιπόν την φετινή έλλειψη ή τις πολύ αυξημένες τιμές στις ταβέρνες ως μια νέα αρχή και όχι ως πρόβλημα. Η προσφορά μειώνεται διότι τα κοπάδια πρέπει να μεγαλώσουν και κατά συνέπεια δεν περισσεύουν προβατίνες για τις ταβέρνες. Βλέπετε, τα πράγματα στον πρωτογενή τομέα ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες: κάθε προβατίνα γεννάει ένα άντε ορισμένες φορές και δύο αρνιά το χρόνο, άρα ο ρυθμός αναγέννησης του κοπαδιού δεν μπορεί να είναι απεριόριστος.
Κι αυτό για φέτος, διότι για νέα γέννα, θα πρέπει να περιμένουμε του χρόνου. Δεν μπορούμε δηλαδή να κάνουμε δυο ώρες υπερωρία στο μηχάνημα να βγάλουμε περισσότερα κομμάτια από ένα προϊόν που έχει ζήτηση...
«Φεύγω, δεν είναι αυτό το χωριό μου»
Ένα ακόμη στοιχείο που αντιληφθήκαμε προσπαθώντας να βγάλουμε την άκρη για το θέμα, είναι ότι οι πολύ μικροί παραγωγοί βρίσκονται σε προβληματική θέση, κυρίως λόγω των πολλών περιορισμών και γραφειοκρατικών απαιτήσεων για να κρατήσουν 5 προβατάκια έτσι για το σπίτι και τα εγγόνια. Αυτά θα τα δούμε άμα τη επιστροφή σας, αξίζει όμως να μείνουμε σε ένα στιγμιότυπο.
Σ' ένα ημιορεινό χωριό, από αυτά που οι κάτοικοί τους χαρακτηρίζονται σαν ατίθασοι, μας έλεγαν ότι πριν λίγο καιρό, την εποχή της πολύ αυστηρής επιτήρησης για την μη βόσκηση στο ύπαιθρο λόγω ευλογιάς, πετούσε συνεχώς drone πάνω από το χωριό τους, ανιχνεύοντας την περιοχή για ελεύθερα κοπάδια!
Κάποιος συγχωριανός τους, έχοντας πάρει σύνταξη μετά από κοπιαστική δουλειά σε κατασκευαστική εταιρεία, ονειρευόταν ο άνθρωπος να πάει στο χωριό του, να φτιάξει λίγα κατσικάκια να έχει να ασχολείται το υπόλοιπο του βίου του. Όταν όμως τον εντόπισε το drone και του ζητήθηκαν τα σχετικά, αγανακτισμένος έφυγε από το χωριό, έχοντας καταλάβει ότι η ζωή πια στην ελληνική ύπαιθρο άλλαξε.
