Δύο σημαντικά αγκάθια στον δρόμο προς τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Στο δρόμο προς την οριστικοποίηση ονομάτων και χαρτοφυλακίων της νέας Ευρωπαϊκής Επιτροπής, πολλοί καταγράφουν τουλάχιστον δύο ανισορροπίες: τη μειωμένη εκπροσώπηση των γυναικών και τη μειωμένη παρουσία της σοσιαλδημοκρατίας σε κρίσιμα χαρτοφυλάκια. Η δική μας άποψη είναι ελαφρώς διαφορετική από τη… mainstream.

Σε επίπεδο Βρυξελλών, η ΕΕ έχει ολοκληρώσει όλα τα απαραίτητα βήματα προκειμένου να απαλειφθούν διαχωρισμοί με βάση το φύλο. Δεν είναι τόσο οι Βρυξέλλες αλλά αρκετές πρωτεύουσες αυτές που δεν έχουν κινηθεί προς την αυτονόητη κατεύθυνση της στήριξης της παρουσίας των γυναικών σε κρίσιμες θέσεις. Κι αυτό δεν επιβάλλεται απλώς για λόγους ηθικής. Επιβάλλεται για λόγους κοινής λογικής, κοινωνικής ισορροπίας αλλά και αποτελεσματικότητας έργου. Επίσης, η στήριξη αυτή είναι μια διαδικασία bottom up. Και σε κάθε περίπτωση, αν κοιτάξει κανείς τα κορυφαία ευρωπαϊκά πόστα, τέσσερις ισχυρές γυναίκες κατέχουν τα πέντε από αυτά. Πάντως, από μόνη της η πιθανότητα να πέσει η παρουσία των γυναικών σε κάτω από το 1/3 των θέσεων του νέου Κολλεγίου των Επιτρόπων αναπόφευκτα προκαλεί πολιτικά αντανακλαστικά στα ευρωπαϊκά όργανα ενόψει μάλιστα των ακροάσεων του Ευρωκοινοβουλίου.

Το δεύτερο ζήτημα είναι κατά την άποψή μας αμεσότερο και δυσεπίλυτο. Τα αποτελέσματα των ευρωεκλογών και των εθνικών εκλογών έχουν μειώσει σημαντικά τις θέσεις των σοσιαλιστών ειδικά στο Συμβούλιο και την Επιτροπή. Μόνο τέσσερις χώρες της ΕΕ έχουν σοσιαλιστές επικεφαλής κυβερνήσεων, με τη Γερμανία μάλιστα -με δεδομένο το ειδικό πολιτικό της βάρος- να οδεύει σχετικά σύντομα σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις προς την επάνοδο της Κεντροδεξιάς στην εξουσία. Την ίδια ώρα, ωστόσο, οι Σοσιαλδημοκράτες είναι εκείνοι που συνεχίζουν να στηρίζουν αποτελεσματικά τη σαφή επικράτηση του δημοκρατικού τόξου εντός του Κοινοβουλίου. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι δημοκρατική πλειοψηφία της κεντροδεξιάς -και η νέα Επιτροπή της Ούρσουλα Φον Ντερ Λέιεν- καλείται να συνυπολογίζει στο μέγιστο εφικτό επίπεδο και προφανώς με δεδομένη την εκλογική της υπεροχή, την αναγκαιότητα της συμμετοχής των σοσιαλδημοκρατών στο σχεδιασμό σημαντικών πολιτικών.

Αυτό όμως οφείλει να λειτουργεί και αντιστρόφως. Η σοσιαλδημοκρατία καλείται να κινηθεί προς την παραδοσιακή αρχή που καταγράφει την πολιτική ως την τέχνη του εφικτού. Οφείλει να αυξήσει την εποικοδομητική της συνεισφορά σε δύσκολες πολιτικές αποφάσεις και συχνά να περιορίσει ανούσιες αντιπαραθέσεις που δεν οδηγούν σε ουσιαστικά αποτελέσματα αλλά μόνο σε πρόκληση εντυπώσεων – συχνά, μάλιστα, με τη στήριξη της ευρωπαϊκής αριστεράς.

Τις επόμενες εβδομάδες θα προκύψει μία πρώτη εικόνα αναφορικά με τα παραπάνω δύο κρίσιμα ζητήματα. Το πρώτο αποτελεί μία διαχρονική και εύλογη αναγκαιότητα. Το δεύτερο δείχνει να είναι μία εξαιρετικά επείγουσα πολιτική προτεραιότητα.