Έπειτα από τρεις εβδομάδες πολέμου, η κυβέρνηση Τραμπ φέρεται να έχει ξεκινήσει αρχικές συνομιλίες σχετικά με την επόμενη φάση αλλά και τη μορφή που θα είχαν ενδεχόμενες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios.
Την Παρασκευή, ο Τραμπ δήλωσε ότι εξετάζει το ενδεχόμενο «περιορισμού» του πολέμου, ωστόσο αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι οι συγκρούσεις αναμένεται να διαρκέσουν για άλλες δύο έως τρεις εβδομάδες.
Εν τω μεταξύ, οι σύμβουλοι του Τραμπ επιθυμούν να αρχίσουν να προετοιμάζουν το έδαφος για διπλωματικές ενέργειες. Σύμφωνα με πηγές, οι απεσταλμένοι του Τραμπ, Τζάρετ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, συμμετέχουν στις συζητήσεις σχετικά με πιθανές διπλωματικές πρωτοβουλίες.
Οποιαδήποτε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου θα πρέπει να περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, την αντιμετώπιση του ζητήματος των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου του Ιράν, καθώς και να θεσπίζει μια μακροπρόθεσμη συμφωνία σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τους βαλλιστικούς πυραύλους και τη στήριξη των συμμάχων του στην περιοχή.
Σημειώνεται ότι δεν έχουν γίνει άμεσες επαφές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν τις τελευταίες ημέρες, ωστόσο η Αίγυπτος, το Κατάρ και το Ηνωμένο Βασίλειο μετέφεραν μηνύματα μεταξύ των δύο χωρών, σημειώνει το Axios. Η Αίγυπτος και το Κατάρ έχουν ενημερώσει τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι το Ιράν ενδιαφέρεται για διαπραγματεύσεις, αλλά με πολύ σκληρούς όρους.
Οι απαιτήσεις των Ιρανών περιλαμβάνουν κατάπαυση πυρός, εγγυήσεις ότι ο πόλεμος δεν θα αναζωπυρωθεί στο μέλλον και αποζημιώσεις.
«Η εκτίμησή μας είναι ότι έχουμε ανακόψει την ανάπτυξη του Ιράν», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η Τεχεράνη θα προσέλθει σε διαπραγματεύσεις.
Όπως ανέφερε, οι ΗΠΑ θέλουν το Ιράν να αναλάβει έξι δεσμεύσεις:
- αναστολή του πυραυλικού προγράμματος για πέντε χρόνια
- μηδενικός εμπλουτισμός ουρανίου
- παροπλισμός των πυρηνικών εγκαταστάσεων σε Νατάνζ, Ισφαχάν και Φορντό
- αυστηρή διεθνής εποπτεία της τεχνολογίας φυγοκέντρησης και σχετικών μηχανημάτων που θα μπορούσαν να προωθήσουν ένα πρόγραμμα πυρηνικών όπλων,
- συμφωνίες ελέγχου εξοπλισμών στην περιοχή με περιφερειακές χώρες
- διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ, οι Χούθι και η Χαμάς.
Στην πραγματικότητα, το Ιράν έχει απορρίψει επανειλημμένα πολλές από αυτές τις απαιτήσεις στο παρελθόν, ενώ οι ηγέτες στην Τεχεράνη έχουν επισημάνει τη δυσκολία να διαπραγματευτούν με έναν πρόεδρο ο οποίος στο παρελθόν έχει συμμετάσχει σε συνομιλίες και στη συνέχεια τις διέκοψε.
Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, δήλωσε το Σάββατο στον Ινδό ομόλογό του ότι η ομαλοποίηση της κατάστασης στο Στενό του Ορμούζ θα απαιτούσε από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ να σταματήσουν τις επιθέσεις εναντίον του Ιράν και να δεσμευτούν να μην τις επαναλάβουν στο μέλλον, σύμφωνα με το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών.
Από τη μεριά του ο Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν αντιτίθεται στις διαπραγματεύσεις, αλλά δεν ενδιαφέρεται προς το παρόν για κατάπαυση του πυρός.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε επίσης ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί το αίτημα για αποζημιώσεις «εκτός συζήτησης».
Ένας άλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι ενδέχεται να υπάρχει «παράθυρο» διαπραγμάτευσης όσον αφορά την επιστροφή των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων στο Ιράν.
«Αυτοί το αποκαλούν αποζημίωση. Εμείς ίσως το ονομάζουμε επιστροφή δεσμευμένων κεφαλαίων. Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να διατυπώσουμε το θέμα, ώστε να λυθεί πολιτικά το ζήτημα», τόνισε.
Η ομάδα του Τραμπ προσπαθεί αυτή τη στιγμή να απαντήσει σε δύο βασικά ερωτήματα: Ποιος στο Ιράν αποτελεί τον καλύτερο συνομιλητή για τις διαπραγματεύσεις και ποια χώρα είναι ο καλύτερος μεσολαβητής;
Σε προηγούμενες συνομιλίες ο Αραγτσί διαδραμάτισε κομβικό ρόλο, ωστόσο πλέον οι σύμβουλοι του Τραμπ τον αντιμετωπίζουν ως «διαβιβαστή μηνυμάτων» και όχι ως πρόσωπο με πραγματική εξουσία να κλείσει μια συμφωνία. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να καταλάβουν ποιος λαμβάνει τελικά τις αποφάσεις στο Ιράν και πώς να έρθουν σε επαφή μαζί του, αναφέρουν οι αξιωματούχοι.
Επίσης, παρά το γεγονός πως το Ομάν μεσολάβησε στον τελευταίο γύρο συνομιλιών, οι ΗΠΑ αναζητούν διαφορετικό «μεσάζοντα» ιδανικά το Κατάρ. Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι οι Καταριανοί έχουν αποδείξει την αποτελεσματικότητα και αξιοπιστία τους ως μεσολαβητές στη Γάζα.
Σύμφωνα με τις πηγές του Axios, το Κατάρ είναι διατεθειμένο να βοηθήσει παρασκηνιακά, αλλά δεν επιθυμεί να αναλάβει επίσημα τον ρόλο του βασικού διαμεσολαβητή.
