Προσδοκίες ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κινηθεί ταχύτερα προς την κατεύθυνση της συγκρότησης ενός πλαισίου συλλογικής άμυνας γεννούν τα συμπεράσματα της χθεσινής Συνόδου Κορυφής.
Παρά το γεγονός ότι σε αυτά δεν περιλαμβάνεται ρητή αναφορά στο άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Λισαβόνας − το οποίο προβλέπει αμυντική συνδρομή από τα μέλη της ΕΕ προς κράτος-μέλος που δέχεται ένοπλη επίθεση − το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όχι μόνο επιβεβαίωσε «τη σταθερή βούλησή του να ενισχυθεί αποφασιστικά η αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης έως το 2030», αλλά ταυτόχρονα ζήτησε να επιταχυνθούν οι σχετικές προσπάθειες. Μεταξύ άλλων, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο επανέλαβε ότι «η προάσπιση όλων των χερσαίων, εναέριων και θαλάσσιων συνόρων της ΕΕ συμβάλλει στην ασφάλεια της Ευρώπης στο σύνολό της» και ζήτησε να επικαιροποιηθεί η «κοινή αντίληψη σχετικά με τις απειλές και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ΕΕ», η οποία συμφωνήθηκε με τη Στρατηγική Πυξίδα του 2022.
Διαβάστε ακόμα - Μητσοτάκης από Σύνοδο Κορυφής: Η Ευρώπη οφείλει να προστατεύσει καταναλωτές και επιχειρήσεις - Κάλεσμα για ανάληψη κοινής δράσης
Ελληνικές πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν στο Insider.gr πως, το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ζητά «να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για τη γρήγορη επίτευξη αμυντικής ετοιμότητας» σηματοδοτεί την ανακίνηση σχετικών συζητήσεων σε πολλαπλά επίπεδα εντός της ΕΕ οι οποίες επί της ουσίας βγάζουν από την «αφάνεια» το άρθρο 42.7.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι αρχίζει να γίνεται αντιληπτή η ανάγκη να «τρέξουν» πιο συντονισμένα αφενός οι διαδικασίες ενίσχυσης των ευρωπαϊκών αμυντικών υποδομών και, αφετέρου, οι διαδικασίες διαμόρφωσης ενός πιο συγκεκριμένου πολιτικού και θεσμικού πλαισίου περί κοινής ευρωπαϊκής άμυνας.
Βεβαίως, αναγνωρίζεται ότι η διαδικασία αυτή θα είναι απαιτητική και πιθανώς χρονοβόρα, όμως από ελληνικής πλευράς η ανακίνηση αυτών των συζητήσεων αξιολογείται ως θετική εξέλιξη.
Υπενθυμίζεται ότι, προσερχόμενος στη Σύνοδο Κορυφής, ο Έλληνας Πρωθυπουργός τόνισε πως η κρίση στη Μέση Ανατολή «ανέδειξε την ανάγκη της πραγματικής ενεργοποίησης της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης». Περιέγραψε ως άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 το γεγονός ότι, μετά την πρωτοβουλία της Ελλάδας να στηρίξει στρατιωτικά την Κύπρο ακολούθησαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ενώ υπογράμμισε την ανάγκη να υπάρξει ένας σαφής οδικός χάρτης ώστε αυτή η ουσιαστικά άτυπη ενεργοποίηση του άρθρου 42.7 να μετατραπεί «σε μία θεσμικά στέρεη επιλογή, την οποία θα έχουν οι ευρωπαϊκές χώρες σε περίπτωση που δεχθούν εκ νέου κάποια επίθεση».
Σε κάθε περίπτωση, από διαφορετικές πηγές προκύπτει ότι βρισκόμαστε στα πρώιμα στάδια μια τέτοιας διαδικασίας, η οποία εμφανίζει (τις γνωστές) προκλήσεις. Καθώς η ΕΕ θα κινείται προς αυτή κατεύθυνση, κι αν πράγματι εμφανιστεί αποφασισμένη να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία εμβαθύνοντας σε θέματα αμυντικής θωράκισης, αναπόφευκτα θα κληθεί να διαμορφώσει όχι μόνο συγκεκριμένους μηχανισμούς λήψης αποφάσεων, αλλά και μηχανισμούς επιχειρησιακού συντονισμού.
