Με την απορρόφηση 3,3 δισεκατομμυρίων ευρώ υπό την μορφή των επιδοτήσεων έκλεισε ο κύκλος του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας ως προς το ενεργειακό του σκέλος με τα ποσά να κατευθύνονται σε τομείς όπως Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αποθήκευση, δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, εξοικονόμηση, βιομηχανία και καινοτομία.
Ειδικότερα, όπως αναφέρουν πηγές του ΥΠΕΝ, η διαδικασία κύλησε εν μέσω συνεχόμενων διαβουλεύσεων και διαπραγματεύσεων με την Κομισιόν ώστε να διασφαλιστεί μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 30ης Ιουνίου 2026 ότι θα αξιοποιηθεί το σύνολο των διαθέσιμων κονδυλίων, όπως και έγινε με τον κλάδο της ενέργειας να απορροφά περισσότερο από το 1/6 των διαθέσιμων grants, πράγμα που θεωρείται ιδιαίτερα μεγάλο νούμερο, δεδομένου ότι πρόκειται για ένα μόνο Υπουργείο.
Η «άσκηση», όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, υπήρξε ιδιαίτερα απαιτητική δεδομένου ότι τυχόν μη περάτωση μιας δράσης εντός χρονοδιαγράμματος συνεπαγόταν και απώλεια της χρηματοδότησης, χωρίς την δυνατότητα να αξιοποιηθεί διαφορετικά μετά το πέρας της καταληκτικής ημερομηνίας.
Σε αυτή την βάση, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας προχώρησε σε μια σειρά «διορθωτικές κινήσεις» κατά την διάρκεια του προγράμματος, καταλήγοντας να απορροφηθούν τα διαθέσιμα κεφάλαια από 3 βασικούς πυλώνες: ΑΠΕ-Αποθήκευση και Δίκτυα και τρίτος πυλώνας βιομηχανία, καινοτομία και εξοικονόμηση ενέργειας.
1,5 δισ. ευρώ για ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα ηλ. ενέργειας
Ο πρώτος πυλώνας – ΑΠΕ, αποθήκευση και δίκτυα – κάλυψε σχεδόν το ήμισυ των επιδοτήσεων με το συνολικό ποσό να φτάνει το 1,5 δισ.. ευρώ με τις «εμβληματικές» δράσεις-ορόσημα να αποτελούν η «ένεση» 200 εκατ. ευρώ στον Ειδικό Λογαριασμό ΑΠΕ, τα 150 εκατ. ευρώ ως επενδυτική ενίσχυση (CAPEX) στο πλαίσιο των τριών διαγωνισμών αποθήκευσης, η στήριξη του έργου αντλησιοταμίευσης της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Αμφιλοχία με 250 εκατ. ευρώ καθώς και η συμβολή στην αύξηση μετοχικού κεφαλαίου του ΑΔΜΗΕ με περίπου 350 εκατ. ευρώ. Επιπρόσθετα, επιδοτήσεις διατέθηκαν για την αναβάθμιση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας σε ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ καθώς και για έργα υπογειοποιήσεων καλωδίων.
Βιομηχανία - Καινοτομία
Ο δεύτερος πυλώνας αφορά στο κομμάτι της βιομηχανίας με την έμφαση να δίνεται στην καινοτομία, ενώ το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων έφτασε περί τα 400 εκατ. ευρώ.
Ενδεικτικά, 111,7 εκατομμύρια ευρώ έλαβε υπό την μορφή δημόσιας ενίσχυσης η μονάδα πρασίνου υδρογόνου που αναπτύσσεται από την Motor Oil στο διυλιστήριο στους Αγίους Θεοδώρους και αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Η μονάδα ηλεκτρόλυσης 50 MW θα παράγει περίπου 7.500 τόνους πράσινου υδρογόνου ετησίως, με έναρξη παραγωγής το 2027 και αποτελεί την πρώτη βιομηχανική μονάδα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Επιπρόσθετα, 199,7 εκατ. ευρώ διατέθηκαν μέσω της δράσης «Παραγωγικές Επενδύσεις Πράσινης Οικονομίας – Produc-e Green» με τις τελευταίες πληροφορίες να αναφέρουν ότι έχουν εγκριθεί συνολικά 24 επενδυτικά σχέδια, με τα 20 ωστόσο, να προλαβαίνουν να ολοκληρωθούν εντός χρονοδιαγράμματος.
Τέλος, το project «Prinos CO2» που αναπτύσσει η EnEarth, θυγατρική της Energean και αφορά στην υπόγεια αποθήκη διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο, έλαβε αρχικά χρηματοδότηση 150 εκατ. ευρώ, με το ποσό να αναπροσαρμόζεται εσχάτως στα 75 εκατ. ευρώ σύνολο, με το υπόλοιπα 75 εκατ. ευρώ να καλύπτονται εν τέλει από εθνικούς πόρους.
1,5 δισ. ευρώ για εξοικονόμηση
Όπως προαναφέρθηκε, οι επιδοτήσεις προς χάριν εξοικονόμησης ενέργειας ανήλθαν συνολικά στο 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ, πράγμα που, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, «μεταφράστηκε», μέσω των οικείων προγραμμάτων, σε πάνω από 90 χιλιάδες δικαιούχους. Αντίστοιχα είναι τα νούμερα των ωφελούμενων στην περίπτωση του προγράμματος για την εγκατάσταση αντλίας θερμότητας και θερμοσίφωνα. Πιο περιορισμένη υπήρξε η απορρόφηση των κονδυλίων στα αντίστοιχα προγράμματα για τις επιχειρήσεις με τα αιτήματα να βρίσκονται ακόμη υπό εξέταση και να αθροίζονται περί τις 1000 επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, όπως τονίζουν πηγές του ΥΠΕΝ, τα αποτελέσματα χρήζουν επιδοκιμασίας «overall» καθώς μετρήθηκαν ουσιαστικά βήματα στο κομμάτι της εξοικονόμησης με το επόμενο βήμα να αφορά τα προγράμματα που θα ακολουθήσουν μέσω του Κοινωνικού και Κλιματικού Ταμείου.
Τα μεταρρυθμιστικά «ορόσημα»
Τέλος, ο απολογισμός του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας περιλαμβάνει και μια σειρά μεταρρυθμίσεις που προκρίθηκαν ως «ορόσημα» στο πλαίσιο του προγράμματος, με τα κυριότερα να αφορούν στο πλαίσιο για το βιομεθάνιο και την δέσμευση και αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα (CCS), το νέο χωροταξικό των ΑΠΕ, καθώς και 3 βασικές αποφάσεις σχετικά με τα υπέρακτια αιολικά.
Οι εν λόγω αποφάσεις αφορούν στην δέσμευση ηλεκτρικού χώρου για την σύνδεση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων όταν αυτά κατασκευαστούν, στην ίδρυση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV) που θα διεξάγει υπό την εποπτεία της ΕΔΕΥΕΠ τις βασικές ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες στις περιοχές παραχώρησης, καθώς και στην απόφαση της ΡΑΑΕΥ, κατόπιν σχετικής εισήγησης της ΕΔΕΥΕΠ, σχετικά με τους κανόνες που θα διέπουν τους πρώτους διαγωνισμούς επιλογής επενδυτών.
Ως προς το Ειδικό Χωροταξικό των ΑΠΕ, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, εξετάζει τα σχόλια και τις παρατηρήσεις που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης με στόχο να προχωρήσει στην τελική έγκριση του σχεδίου μέχρι τα τέλη του μήνα. Σε κάθε περίπτωση, οι ίδιες πληροφορίες αναφέρουν ότι θα υπάρξουν σημειακές αλλαγές με τα βασικά «σημεία» και περιορισμοί να μένουν ως έχουν.
