Η πρόσφατη κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ιδιαίτερα οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο έναν από τους μεγαλύτερους φόβους των ευρωπαϊκών οικονομιών: την επιστροφή του υψηλού πληθωρισμού μέσω της ενεργειακής κρίσης. Μέσα σε αυτό το αβέβαιο περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) επιχειρεί να καθησυχάσει τις αγορές και τους πολίτες, διαβεβαιώνοντας ότι θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ώστε να διατηρήσει τον πληθωρισμό κοντά στον στόχο του 2%.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Γαλλίας και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, σε συνέντευξή του στο CNBC, τόνισε ότι η ΕΚΤ παραμένει προσηλωμένη στην αποστολή της, παρά τις πιέσεις που προκαλεί ο πόλεμος. Η ουσιαστική διακοπή της λειτουργίας των Στενών του Ορμούζ έχει οδηγήσει σε απότομη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τις τιμές καυσίμων, μεταφορών και ενέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη. Επειδή η Ευρωπαϊκή Ένωση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιου είδους διεθνείς κρίσεις.
Ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη είχε υποχωρήσει στο 1,9%, κάτω δηλαδή από τον στόχο της ΕΚΤ, πριν ξεκινήσουν οι επιθέσεις ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου. Ωστόσο, λίγες εβδομάδες αργότερα, ο ρυθμός αυξήθηκε στο 3%, προκαλώντας ανησυχία στις αγορές και στους επενδυτές. Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξήθηκαν σημαντικά, ιδιαίτερα στη Γερμανία, καθώς οι επενδυτές προεξοφλούν πιθανές αυξήσεις επιτοκίων και πιο αυστηρή νομισματική πολιτική.
Τι αναμένεται για τα επιτόκια
Η ΕΚΤ ανησυχεί κυρίως για τις λεγόμενες «δευτερογενείς επιπτώσεις» του πληθωρισμού. Τα αρχικά αποτελέσματα σχετίζονται άμεσα με την αύξηση των τιμών της ενέργειας. Ωστόσο, αν οι αυξήσεις αυτές επηρεάσουν τους μισθούς, τις τιμές προϊόντων και τις προσδοκίες των πολιτών, τότε ο πληθωρισμός μπορεί να παγιωθεί σε υψηλά επίπεδα. Για αυτόν τον λόγο, ο Ντε Γκαλό υπογράμμισε ότι η ΕΚΤ πρέπει να παραμείνει «εξαιρετικά προσεκτική» και έτοιμη να δράσει άμεσα.
Παράλληλα, η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ είχε ήδη προειδοποιήσει από τον Μάρτιο ότι ακόμη και μια προσωρινή αύξηση του πληθωρισμού ίσως απαιτήσει προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής. Σύμφωνα με την ίδια, η αδράνεια της ΕΚΤ θα μπορούσε να πλήξει την αξιοπιστία της στα μάτια των πολιτών και των αγορών.
Οι περισσότεροι traders εκτιμούν πλέον ότι η ΕΚΤ θα αυξήσει τα επιτόκια στις επόμενες συνεδριάσεις της, πιθανώς ακόμη και κατά 50 μονάδες βάσης μέχρι το τέλος του έτους. Η κατάσταση παραμένει αβέβαιη, καθώς η πορεία του πολέμου, οι τιμές του πετρελαίου και οι διεθνείς οικονομικές εξελίξεις θα καθορίσουν τις επόμενες κινήσεις της ευρωπαϊκής νομισματικής πολιτικής. Και η Ιζαμπέλ Σνάμπελ εκτίμησε ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δύσκολα θα αποφύγει νέα αύξηση επιτοκίων τον Ιούνιο, ακόμη και στην περίπτωση που υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή, σύμφωνα με συνέντευξή της στο Reuters. Σε κάθε περίπτωση, η ΕΚΤ επιχειρεί να δείξει ότι διαθέτει τόσο τα εργαλεία όσο και την αποφασιστικότητα να αποτρέψει μια νέα περίοδο ανεξέλεγκτου πληθωρισμού στην Ευρώπη.
