«Ανοσία» κινδυνεύει να πάθει η αγορά πετρελαίου σε δηλώσεις που άλλοτε την ταρακουνούσαν σε δευτερόλεπτα. Η αρχή έχει γίνει πριν από τον πόλεμο ΗΠΑ, Ισραήλ – Ιράν όπου ο ΟΠΕΚ+ ανακοίνωνε περιορισμούς και μετά χαλάρωση της παραγωγής και η αγορά αντιδρούσε υποτονικά. Τώρα ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, παρά τις αυθόρμητες και σπασμωδικές προσπάθειες να αλλάξει ρητορική (στρατηγική η οποία μπορεί να κρατά από μερικά λεπτά έως κάποιες ώρες) φαίνεται να μην εισακούεται επίσης.
Οι δηλώσεις τους έχουν περιορισμένο χρονικά αντίκτυπο καθώς η αγορά αρχίζει να συνηθίζει να αποτιμά αντιφατικά μηνύματα από πολλαπλές πηγές τα οποία συχνά αλληλοεξουδετερώνονται. Τη Δευτέρα, για λίγες ώρες, η αγορά έδειξε να «ακούει» τις δηλώσεις Τραμπ για πενθήμερη παύση επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές του Ιράν και να καταγράφει μια υποχώρηση, όμως η κίνηση αυτή δεν πρόλαβε να αποκτήσει ουσία.
Η διόρθωση εξαφανίστηκε σχεδόν πριν αποτυπωθεί στις τιμές, με το πετρέλαιο να επιστρέφει γρήγορα σε ανοδική τροχιά. Την Τρίτη το βράδυ το Brent διαμορφωνόταν στα 103,71 δολάρια επιβεβαιώνοντας ότι η αγορά συνεχίζει να τιμολογεί τον γεωπολιτικό κίνδυνο. Σε αυτό το περιβάλλον, οι πολιτικές δηλώσεις δεν αρκούν για να αλλάξουν την τάση και η πίεση μεταφέρεται σχεδόν αυτούσια στην αντλία. Και μάλιστα με διάρκεια.
- Καύσιμα: Θα πέσει η βενζίνη με το πλαφόν; Παραδείγματα για την τιμή στην αντλία
- Ευρώπη χωρίς «μαξιλάρι» φυσικού αερίου: Πίεση στις τιμές και τι σημαίνει για την Ελλάδα
Η αγορά που δεν «αγόρασε» τελικά την πτώση
Οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι η αγορά πετρελαίου έχει αλλάξει τρόπο αντίδρασης. Οι δηλώσεις Τραμπ προκάλεσαν μια γρήγορη αλλά προσωρινή υποχώρηση, χωρίς όμως συνέχεια. Μέσα σε λίγες ώρες, το Brent ανέκτησε τις απώλειες και επανήλθε σε επίπεδα άνω των 100 δολαρίων, καθώς οι επενδυτές επέστρεψαν στον βασικό παράγοντα: τον γεωπολιτικό κίνδυνο και την πιθανότητα διαταραχών στην προσφορά. Η ταχύτητα της αναστροφής δείχνει ότι κανείς δεν πείστηκε ποτέ ότι υπάρχει πραγματική αποκλιμάκωση. Οι τιμές ενέργειας παραμένουν στα ύψη με τις χώρες που βασίζονται σε εισαγωγές πετρελαίου όπως είναι η Ελλάδα να συγκαταλέγονται στις πιο ευάλωτες.
Ελλάδα: Η αγορά εξακολουθεί να απορροφά την κρίση
Στην ελληνική αγορά, η εικόνα παραμένει επιβαρυμένη χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστική αποκλιμάκωση. Η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 2,037 ευρώ ανά λίτρο, ενώ το diesel κίνησης κινείται στα 2,055 ευρώ ανά λίτρο. Οι αποκλίσεις ανά περιοχή είναι σημαντικές, καθώς σε νησιωτικές και τουριστικές ζώνες οι τιμές κινούνται αισθητά υψηλότερα.
Στα Δωδεκάνησα η αμόλυβδη φτάνει τα 2,094 ευρώ, στις Κυκλάδες τα 2,089 ευρώ και στο Ηράκλειο τα 2,081 ευρώ, ενώ στο diesel περιοχές όπως τα Χανιά και η Κρήτη συνολικά κινούνται πάνω από τα 2,10 ευρώ. Το όριο των 2 ευρώ έχει πλέον ενσωματωθεί ως σημείο βάσης. Φυσικά οι τιμές αυτές αφορούν το μέσο όρο και στους πυλώνες των πρατηρίων ακόμη και της ίδιας περιοχής παρατηρούνται διακυμάνσεις. Στα μεγάλα αστικά κέντρα οι αποκλίσεις κινούνται συνήθως στα 5 έως 10 λεπτά ανά λίτρο, ενώ σε νησιωτικές ή τουριστικές περιοχές μπορούν να φτάσουν ακόμη και τα 15 με 20 λεπτά.
Γιατί το diesel «τρέχει» πιο γρήγορα από τη βενζίνη
Η ταχύτερη άνοδος του diesel σε σχέση με τη βενζίνη δεν είναι συγκυριακή, αλλά συνδέεται με τη δομή της ευρωπαϊκής αγοράς καυσίμων και τον τρόπο που τιμολογούνται τα προϊόντα. Σε αντίθεση με τη βενζίνη, που επηρεάζεται περισσότερο από την ιδιωτική κατανάλωση, το diesel αποτελεί βασικό καύσιμο για μεταφορές, logistics και βιομηχανία, με πιο ανελαστική ζήτηση σε περιόδους κρίσης.
Παράλληλα, η Ευρώπη είναι διαχρονικά ελλειμματική σε diesel και εξαρτάται από εισαγωγές, ενώ στη βενζίνη η εικόνα είναι πιο ισορροπημένη ή ακόμη και πλεονασματική σε ορισμένες περιόδους. Αυτό σημαίνει ότι στις διεθνείς αγορές προϊόντων, και ειδικά στις τιμές αναφοράς στα Platts Μεσογείου, το diesel ενσωματώνει ταχύτερα το ρίσκο και τις προσδοκίες για την προσφορά. Έτσι εξηγείται και η εικόνα που μεταφέρουν παράγοντες της αγοράς, όπως η ΠΟΠΕΚ, που «βλέπουν» ταυτόχρονα πτώση στη χονδρική της βενζίνης και άνοδο στο diesel: τα crack spreads στο diesel διευρύνονται όταν η αγορά φοβάται ελλείψεις ή πιέσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα, ενώ στη βενζίνη μπορεί να υπάρξει προσωρινή εκτόνωση λόγω χαμηλότερης ζήτησης ή διαφορετικής ισορροπίας προϊόντων. Με απλά λόγια, δεν κινείται όλο το «βαρέλι» ενιαία. Κάθε προϊόν ακολουθεί τη δική του αγορά.
Ωστόσο, αυτές οι κινήσεις στη χονδρική δεν περνούν άμεσα στην αντλία στην Ελλάδα. Για να φανεί ουσιαστική μείωση στη βενζίνη ή αύξηση στο diesel στον καταναλωτή, θα πρέπει η τάση να έχει διάρκεια μερικών ημερών και να περάσει στα τιμολόγια των διυλιστηρίων και της εφοδιαστικής αλυσίδας. Σε διαφορετική περίπτωση, τέτοιες αντίθετες κινήσεις «σβήνουν» πριν φτάσουν στο πρατήριο.
Τα σενάρια των 150 δολαρίων επανέρχονται
Σε μια αγορά που κινείται πλέον περισσότερο με βάση το ρίσκο παρά τα θεμελιώδη, οι προβλέψεις αποκτούν αυξημένο βάρος. Στις προβλέψεις, η πιο καθαρή και πρόσφατη κίνηση έρχεται από τη Goldman Sachs, η οποία αναθεώρησε προς τα πάνω τις εκτιμήσεις της. Ο οίκος ανεβάζει τον μέσο όρο του Brent για το 2026 στα 85 δολάρια ανά βαρέλι από 77 προηγουμένως, ενώ για το άμεσο χρονικό διάστημα διάστημα, και συγκεκριμένα για τους μήνες Μάρτιο–Απρίλιο 2026, «βλέπει» τιμές γύρω στα 110 δολάρια.
Το ενδιαφέρον όμως βρίσκεται στα σενάρια κινδύνου. Σε περίπτωση σοβαρής και παρατεταμένης διαταραχής της προσφοράς, η Goldman Sachs τοποθετεί την πιθανή κορύφωση ακόμη και στα 135 δολάρια ανά βαρέλι. Παράλληλα, στην αγορά κυκλοφορούν πλέον αναλύσεις που ανεβάζουν το λεγόμενο risk range έως και τα 150 δολάρια, ειδικά στο ενδεχόμενο να παραμείνει κλειστό το Στενό του Ορμούζ και μετά τον Απρίλιο. Δεν πρόκειται για βασικό σενάριο, αλλά για επίπεδα που έχουν αρχίσει να ενσωματώνονται στη λογική τιμολόγησης του ρίσκου.
Αυτό που αλλάζει, ουσιαστικά, δεν είναι μόνο οι προβλέψεις αλλά το εύρος τους. Και αυτή η διεύρυνση του ρίσκου δεν μένει θεωρητική, καθώς λειτουργεί ήδη ως «οδηγός» για τις τιμές των προϊόντων και, τελικά, για την αντλία.
Μια αγορά χωρίς πραγματικές ανάσες
Για τον καταναλωτή, η εικόνα που διαμορφώνεται δεν είναι αντιφατική, αλλά αποτυπώνει τη νέα κανονικότητα της αγοράς. Οι τιμές χαρακτηρίζονται από έντονη μεταβλητότητα, με διακυμάνσεις που μπορεί να είναι ακόμη και απότομες σε καθημερινή βάση, χωρίς όμως αυτό να μεταφράζεται σε ουσιαστική αποκλιμάκωση. Αντίθετα, η αγορά φαίνεται να «ταλαντώνεται» γύρω από ένα σταθερά υψηλό επίπεδο, ενσωματώνοντας συνεχώς το γεωπολιτικό ρίσκο.
Σε αυτό το περιβάλλον, οι αυξήσεις περνούν σχεδόν άμεσα στην αντλία, καθώς οι επιχειρήσεις προσαρμόζονται γρήγορα στο κόστος. Αντίθετα, οι μειώσεις, ιδίως όταν είναι στιγμιαίες ή περιορισμένης διάρκειας, χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αποτυπωθούν, εφόσον πρώτα σταθεροποιηθούν στη χονδρική και στα τιμολόγια της εφοδιαστικής αλυσίδας. Το αποτέλεσμα είναι ότι η μεταβλητότητα γίνεται αισθητή στις διεθνείς αγορές, αλλά φιλτράρεται σημαντικά πριν φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Έτσι, ακόμη και όταν οι διεθνείς τιμές υποχωρούν για μικρό χρονικό διάστημα, η εικόνα στην αντλία παραμένει σχεδόν αμετάβλητη. Οι τιμές δεν κινούνται γραμμικά προς τα κάτω, αλλά διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα, με μικρές και συχνά παροδικές αποκλίσεις. Με άλλα λόγια, η αγορά μπορεί να αλλάζει κατεύθυνση από τη μία μέρα στην άλλη, αλλά για τον καταναλωτή η αίσθηση είναι ότι δεν υπάρχει πραγματικό «διάστημα ανακούφισης», μόνο διακυμάνσεις γύρω από μια μόνιμα ακριβή βάση.
