Αποφεύχθηκαν σε κεντρικό επίπεδο οι απεργιακές κινητοποιήσεις στον κλάδο των πρατηρίων βενζίνης, μετά τη συνάντηση στο Υπουργείο Ανάπτυξης του υπουργού Τάκη Θεοδωρικάκου με εκπροσώπους του κλάδου, την Ομοσπονδία Βενζινοπωλών Ελλάδος (ΟΒΕ) και την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ). Έτσι απομακρύνεται ο άμεσος κίνδυνος ευρείας διαταραχής στην αγορά καυσίμων, με το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους να παραμένει σε ισχύ, αλλά με συμφωνημένες παρεμβάσεις για το λειτουργικό κόστος των πρατηρίων.
- Διαβάστε ακόμα - Βενζίνη: Από το Brent των 100 δολαρίων στην αντλία και τι «κόβει» το πλαφόν - Παραδείγματα
Τι συμφωνήθηκε
Η συνάντηση στο Υπουργείο Ανάπτυξης οδήγησε σε αποκλιμάκωση της έντασης, με βασικό στοιχείο τη διατήρηση του πλαφόν μέχρι τις 30 Ιουνίου και την ταυτόχρονη παροχή στήριξης προς τα πρατήρια. Στο πλαίσιο της συζήτησης, η κυβέρνηση δεσμεύθηκε να χορηγήσει voucher ύψους 3.000 ευρώ για την εγκατάσταση ή αναβάθμιση των συστημάτων εισροών-εκροών καυσίμων, ενώ παράλληλα θα δοθεί και παράταση στην προθεσμία που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Από την πλευρά τους, εκπρόσωποι της αγοράς εμφανίζονται διατεθειμένοι να μην προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις σε κεντρική γραμμή, λαμβάνοντας υπόψη ότι το πλαφόν έχει συγκεκριμένο χρονικό ορίζοντα και, σύμφωνα με τον υφιστάμενο σχεδιασμό, ισχύει έως τον Ιούνιο. Σε αυτό το πλαίσιο, επιλέγεται μια στάση αναμονής, παρά τις επιφυλάξεις που εξακολουθούν να εκφράζονται για τη βιωσιμότητα των περιθωρίων. Ωστόσο, οι αποφάσεις για τυχόν απεργιακές κινητοποιήσεις παραμένουν σε τοπικό επίπεδο, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αποκλείεται να υπάρξουν επιμέρους αντιδράσεις ή κινήσεις από μερίδα πρατηρίων.
- Διαβάστε ακόμα - Καύσιμα: Τι θα συμβεί αν κλείσουν τα πρατήρια σε όλη τη χώρα
Μετά το τέλος της συνάντησης, ο κ. Θεοδωρικάκος δήλωσε: «Εν μέσω μιας παγκόσμιας κρίσης εξαιτίας της πολεμικής αναμέτρησης στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, πήραμε ορισμένα έκτακτα μέτρα για να αντιμετωπίσουμε ενδεχόμενα φαινόμενα αισχροκέρδειας. Και τα μέτρα αυτά αφορούν το diesel και την αμόλυβδη βενζίνη των 95 οκτανίων.
Θέλω να σημειώσω ότι από τους ελέγχους που έχουν γίνει από την Ανεξάρτητη Αρχή ως τώρα, τα φαινόμενα παραβίασης του πλαφόν στο ποσοστό κέρδους είναι σχεδόν μηδενικά. Και αυτό δείχνει ότι υπάρχει μεγάλη προσαρμογή και - όπως ήταν και το κλίμα στη σημερινή συνάντηση με τους εκπροσώπους των βενζινοπωλών - υπάρχει υπεύθυνη συμπεριφορά. Αυτό είναι πολύ θετικό, διότι αποτελεί την προϋπόθεση για να αντιμετωπίσουμε όλοι μαζί, αποτελεσματικά και με θετικό τρόπο αυτή την κρίση.
Στη συζήτηση που κάναμε, ξεκαθαρίστηκε πλήρως ότι το μέτρο αυτό - το οποίο ασφαλώς είναι σκληρό για τους επιχειρηματίες του κλάδου - έχει ημερομηνία λήξης, είναι προσωρινό μέτρο για να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα αισχροκέρδειας και θα διαρκέσει μέχρι τις 30 Ιουνίου.
Θα υποστηρίξουμε τον κλάδο των πρατηριούχων βενζίνης, οι οποίοι έχουν αναλάβει την υποχρέωση να τοποθετήσουν τα συστήματα εισροών και εκροών. Θέλω να ευχαριστήσω το Υπουργείο Οικονομικών - ιδιαίτερα τους δύο Υφυπουργούς, τον κ. Κώτσηρα και τον κ. Πετραλιά και ασφαλώς τον Υπουργό Οικονομικών τον κ. Πιερρακάκη - για την απόφαση να στηρίξουν με 3.000 ευρώ voucher κάθε βενζινάδικο που θα τοποθετεί αυτά τα συστήματα μέσα στην προθεσμία που προβλέπεται.
Επίσης, θέλω να υπογραμμίσω ότι είμαι βέβαιος πως η Ανεξάρτητη Αρχή θα εφαρμόσει με σωστό και δίκαιο τρόπο την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου που ψηφίζεται από το Ελληνικό Κοινοβούλιο, καθώς αυτό που μας ενδιαφέρει, είναι να παταχθούν φαινόμενα αληθινής αισχροκέρδειας. Εκεί είναι το κέντρο βάρους που μας ενδιαφέρει να αντιμετωπίσουμε με αυτό το μέτρο.
Τέλος, θέλω να τονίσω ότι οι εκπρόσωποι των βενζινοπωλών μού έθεσαν μια σειρά από θέματα που αφορούν τον τρόπο φορολόγησης. Αυτό είναι αρμοδιότητα του Υπουργείου Οικονομικών, ωστόσο δεσμευτήκαμε να το εξετάσουμε, ώστε αυτό να γίνεται με τον πιο σωστό και δίκαιο τρόπο».
Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Βενζινοπωλών Ελλάδος Μιχάλης Κιούσης ανέφερε ότι το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, φέρνει το μεγαλύτερο ποσοστό των βενζινοπωλών, στα όρια της επιβίωσης ή πολλές φορές και ακόμα κάτω από τα όρια της επιβίωσης. Πρόσθεσε ότι για να έχουμε χαμηλότερες τιμές πρέπει να μειωθούν οι φόροι και ότι θα ακολουθήσει ενημέρωση των μελών της Ομοσπονδίας για τα αποτελέσματα της συνάντησης. Τόνισε ωστόσο ότι μετά τις συζητήσεις με τον υπουργό και τις διαβεβαιώσεις που ελήφθησαν δεν υπάρχει ενδεχόμενο κινητοποιήσεων.
Ο πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων - Εμπόρων Καυσίμων Θέμης Κιουρτζής ανέφερε: «Θεωρώ ότι κάποιες αποφάσεις που πάρθηκαν και εξηγήσεις που έγιναν, είναι σημαντικές. Οι ομοσπονδίες θα μεταφέρουν αυτή τη συζήτηση στα μέλη τους. Και προφανώς θα παρθούν οι ανάλογες αποφάσεις για να αποκλιμακωθεί η ένταση».
Τι σημαίνει για την αγορά
Η αποφυγή κινητοποιήσεων σε κεντρικό επίπεδο λειτουργεί σταθεροποιητικά για την αγορά, περιορίζοντας τον κίνδυνο ευρείας διαταραχής στην τροφοδοσία καυσίμων. Ωστόσο, η δομή της αγοράς σημαίνει ότι η εικόνα δεν είναι ενιαία.
Αφενός, μεγάλος αριθμός πρατηρίων λειτουργεί ως ανεξάρτητες, οικογενειακές επιχειρήσεις που κινούνται με βάση τοπικές αποφάσεις. Αφετέρου, υπάρχουν πρατήρια που είναι ιδιολειτουργούμενα από εταιρείες εμπορίας καυσίμων ή εντάσσονται σε οργανωμένα εταιρικά δίκτυα, καθώς και σημεία που συνδέονται με μεγαλύτερους ενεργειακούς ομίλους στους οποίους υπάρχει και συμμετοχή του Δημοσίου. Τα πρατήρια αυτά δεν δεσμεύονται απαραίτητα από αποφάσεις ενώσεων, γεγονός που καθιστά δύσκολη την πλήρη και οριζόντια εφαρμογή κινητοποιήσεων.
Με άλλα λόγια, ακόμη και αν υπάρξουν τοπικές αντιδράσεις, η συνολική λειτουργία της αγοράς αναμένεται να συνεχιστεί, έστω και υπό πίεση.
Όπως είναι γνωστό, ήδη από χθες καταγράφηκαν οι πρώτες τοπικές κινητοποιήσεις, με πρατήρια στη Λέσβο να προχωρούν σε απεργία, η οποία τελικά την Πέμπτη μετά από τη συνάντηση λύθηκε. Ωστόσο, ακόμη και αν ένα περιορισμένο ποσοστό πρατηρίων –ενδεικτικά της τάξης του 10%–20% σε μια περιοχή– διακόψει τη λειτουργία του, η επίδραση μπορεί να γίνει αισθητή σε τοπικό επίπεδο, κυρίως μέσω αυξημένης ζήτησης στα σημεία που παραμένουν ανοιχτά και μεγαλύτερων χρόνων εξυπηρέτησης. Ωστόσο, λόγω της ύπαρξης εναλλακτικών πρατηρίων και της λειτουργίας εταιρικών/ιδιολειτουργούμενων σημείων ανεφοδιασμού, τέτοιες πιέσεις τείνουν να εξομαλύνονται, χωρίς να οδηγούν σε γενικευμένες ελλείψεις, εκτός εάν αποκτήσουν ευρύτερη γεωγραφική έκταση ή μεγαλύτερη διάρκεια. Σε αυτό το πλαίσιο, η συνολική εικόνα της αγοράς παραμένει διαχειρίσιμη, ακόμη και αν σε επιμέρους περιοχές εμφανίζονται πρόσκαιρες δυσκολίες.
Τι σημαίνει για τις τιμές
Το βασικό πλαίσιο διαμόρφωσης των τιμών δεν μεταβάλλεται. Οι τιμές των καυσίμων καθορίζονται από τη χονδρική αγορά –δηλαδή τις διεθνείς τιμές προϊόντων (Platts), το Brent και την ισοτιμία ευρώ-δολαρίου– ενώ το πλαφόν περιορίζει το περιθώριο κέρδους στη λιανική. Η διατήρηση του πλαφόν σημαίνει ότι τα πρατήρια συνεχίζουν να λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια, χωρίς δυνατότητα αυτόνομης αύξησης τιμών. Ταυτόχρονα, η αποφυγή γενικευμένων διαταραχών περιορίζει τον κίνδυνο έμμεσων πιέσεων που θα μπορούσαν να προκύψουν από προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα.
Παρά την εκτόνωση της έντασης, η πίεση στις τιμές παραμένει. Το Brent έφτασε τα 119 δολάρια το πρωί της Πέμπτης και κινείται στα 114 δολάρια το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, διατηρώντας τις διεθνείς πιέσεις. Στην εγχώρια αγορά, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης διαμορφώνεται στα 1,957 ευρώ το λίτρο, του πετρελαίου κίνησης στα 1,934 ευρώ και του πετρελαίου θέρμανσης στα 1,518 ευρώ.
Σε αυτό το περιβάλλον, το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις παραμένει αυξημένο, ενώ και για τον ίδιο τον κλάδο των πρατηρίων οι πιέσεις δεν υποχωρούν, καθώς το περιορισμένο περιθώριο κέρδους σε συνδυασμό με το αυξημένο λειτουργικό κόστος διατηρούν ένα απαιτητικό πλαίσιο λειτουργίας, παρά τα επιμέρους μέτρα στήριξης.
Σήμα κατά της κερδοσκοπίας από Παπασταύρου
Παρά την εκτόνωση της έντασης στην αγορά και την αποφυγή απεργιακών κινητοποιήσεων, το μήνυμα από την πλευρά της κυβέρνησης είναι ότι ο έλεγχος στην αγορά καυσίμων παραμένει ενεργός και τα μέτρα δεν θεωρούνται προσωρινή παρένθεση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής παρέμβασης. Σε αυτό το πλαίσιο, η διατήρηση του πλαφόν συνοδεύεται από σαφές σήμα ότι δεν υπάρχει περιθώριο ανοχής σε φαινόμενα στρέβλωσης ή υπέρβασης των ορίων της αγοράς.
Αναφερόμενος στα μέτρα που ελήφθησαν το προηγούμενο διάστημα για την ανάσχεση φαινομένων αθέμιτης κερδοφορίας στην αγορά καυσίμων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας σήμερα στη Βουλή, σημείωσε ότι «ήταν άμεσα αντανακλαστικά για να περάσουμε το μήνυμα ότι δεν θα ανεχθούμε φαινόμενα κερδοσκοπίας», υπογραμμίζοντας ότι τα μέτρα που έχουν ληφθεί δεν είναι τα μόνα που εξετάζονται.
Όπως σημείωσε, «κανείς δεν είπε ότι αυτά τα πρώτα μέτρα θα είναι τα μόνα μέτρα», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω παρεμβάσεων εφόσον οι συνθήκες στην αγορά το απαιτήσουν.
Η τοποθέτηση αυτή λειτουργεί ως σαφές μήνυμα συνέχειας της εποπτείας στην αγορά καυσίμων, με το πλαφόν να αποτελεί μόνο ένα από τα εργαλεία που μπορούν να ενεργοποιηθούν, όσο διατηρείται η πίεση από τις διεθνείς τιμές.
