Οι αγορές «πανηγύρισαν» για την… αρχή του τέλους της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ. Μένει να φανεί αν οι πανηγυρισμοί ήταν βεβιασμένοι, το βέβαιο όμως είναι ότι στην πραγματική οικονομία, για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και τις κυβερνήσεις, τα πράγματα μάλλον θα γίνουν χειρότερα, πριν αρχίσουν να βελτιώνονται.
Η επαναλειτουργία των Στενών είναι μια διαδικασία πολλών μηνών και όχι ένας διακόπτης που ενεργοποιείται στιγμιαία. Το μνημόνιο κατανόησης (MoU) μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν και η εκεχειρία των 60 ημερών αποτελούν μια σημαντική καμπή, αλλά συνιστούν ένα πλαίσιο αποκλιμάκωσης και όχι μια οριστική διευθέτηση. Όλοι σχεδόν αντιλαμβάνονται ότι η επιστροφή στην κανονικότητα θα είναι αργή, γεμάτη τριβές και δυνητικά αναστρέψιμη.
Υπάρχουν διάφορες εκτιμήσεις για το διάστημα που θα χρειαστεί για την εκκαθάριση των ναρκών, από 30 έως 50 ημέρες. Μετά το πέρας αυτής της διαδικασίας, η ναυσιπλοΐα θα αποκατασταθεί ανάλογα με τον ρυθμό αποκατάστασης της εμπιστοσύνης των πλοιοκτητών.
Όπως αναφέρει σε ανάλυσή της η Allianz, η εμπειρία του πολέμου Ιράν–Ιράκ το 1988 δείχνει ότι χρειάστηκαν περισσότεροι από τρεις μήνες για να επανέλθουν οι συνθήκες κανονικότητας, ακόμη και με τη συνοδεία του αμερικανικού ναυτικού. Το βασικό σενάριο των οικονομολόγων της Allianz προβλέπει ότι θα χρειαστούν τρεις μήνες για να αποκατασταθεί το 65% των «χαμένων» ροών (4-5 εκατ. βαρέλια ημερησίως) και τέσσερις μήνες για το 80% μέσα σε, ενώ η πλήρης εξομάλυνση θα πρέπει να αναμένεται προς το τέλος του έτους.
Στο μεταξύ, ο διάδρομος θα επαναλειτουργήσει πιθανότατα υπό καθεστώς ελεγχόμενης και όχι πλήρως ελεύθερης ναυσιπλοΐας. Παράλληλα, οποιαδήποτε εμπλοκή στις πυρηνικές διαπραγματεύσεις ή παραβίαση της εκεχειρίας στον Λίβανο θα μπορούσε να αναζωπυρώσει την κρίση.
Ετεροχρονισμένες συνέπειες
Οι αγορές μοιάζουν να έχουν ήδη προεξοφλήσει τα θετικά νέα, προτού κορυφωθεί, με χρονική υστέρηση, η διάχυση των επιπτώσεων της κρίσης. Οι τιμές της ενέργειας αποκλιμακώνονται σήμερα, αλλά ο πληθωρισμός θα κορυφωθεί αργότερα, εξηγούν οι αναλυτές της Allianz. Εκτιμούν ότι το Brent αναμένεται να σταθεροποιηθεί γύρω στα 80 δολάρια το βαρέλι στο γ’ τρίμηνο, πριν υποχωρήσει στα 75 δολάρια το δ’ τρίμηνο και στα 67 δολάρια στο τέλος του 2027. Ωστόσο, οι αυξήσεις των τιμών της ενέργειας που έχουν προηγηθεί, εξακολουθούν να μεταφέρονται στις εφοδιαστικές αλυσίδες, στους λογαριασμούς κοινής ωφέλειας και στα ενοίκια.
Στις ΗΠΑ, ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 3,3% το 2026, ενώ ο δομικός πληθωρισμός θα κορυφωθεί στο 3,1% στο δ’ τρίμηνο. Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα κορυφωθεί περίπου στο 3,4% στο δ’ τρίμηνο και θα κινηθεί κατά μέσο όρο στο 3,1% το 2026.
«Με άλλα λόγια, οι αγορές που προεξοφλούν ήδη σήμερα μια ταχεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού φαίνεται να προηγούνται των πραγματικών δεδομένων κατά τουλάχιστον δύο τρίμηνα» σχολιάζει η Allianz.
Το σοκ αγγίζει κάθε ισολογισμό, αλλά η Ευρώπη είναι εκείνη που θα βιώσει το βαθύτερο αποτύπωμα. Τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με πιο έντονη και πιο επίμονη πίεση. Οι ενεργειακοί λογαριασμοί απορροφούν μεγαλύτερο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος σε σχέση με τις ΗΠΑ, η έκθεση σε στεγαστικά δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου είναι υψηλότερη σε χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία, η καταναλωτική εμπιστοσύνη δεν έχει επιστρέψει στα προπολεμικά επίπεδα και η πραγματική αγοραστική δύναμη αναμένεται να παραμείνει υπό πίεση στο μεγαλύτερο μέρος του 2026.
Βεβαίως, όπως σημειώνουν οι οικονομολόγοι της Allianz, «μια νέα κατάρρευση της εκεχειρίας θα επανέφερε ταυτόχρονα όλες αυτές τις πιέσεις: υψηλότερο ενεργειακό κόστος, πιεσμένα νοικοκυριά και εξαντλημένο δημοσιονομικό χώρο» και η Ευρώπη θα είναι η πιο εκτεθειμένη.
Προοπτικές για τις μετοχές
Για τις μετοχικές αγορές, η αποκλιμάκωση της έντασης είναι θετική εξέλιξη, αλλά δύσκολα θα αποτελέσει τον καταλύτη για ένα νέο ισχυρό ανοδικό ράλι. Ο λόγος είναι ότι, με μέγιστη διόρθωση μικρότερη του 10%, οι αγορές μετοχών ουσιαστικά δεν αντιμετώπισαν ποτέ τη σύγκρουση ως ένα συστημικό σοκ. Η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν περιορίζει έναν από τους πιο προφανείς καθοδικούς κινδύνους για τις αγορές. Ωστόσο, εξακολουθεί να πρόκειται για μια μερική και εύθραυστη γεωπολιτική αποκλιμάκωση και όχι για μια ολοκληρωμένη ειρηνευτική συμφωνία.
Ούτως ή άλλως, οι μετοχικές αγορές κοίταξαν πέρα από τη σύγκρουση, καθώς τα εταιρικά κέρδη, η κυριαρχία της τεχνητής νοημοσύνης και η ισχυρή διάθεση ανάληψης κινδύνου αποδείχθηκαν σημαντικότεροι παράγοντες από τη γεωπολιτική. Το όφελος από τη συμφωνία είναι κυρίως η ανακούφιση και όχι μια συνολική επαναξιολόγηση των αποτιμήσεων. Το βασικό σενάριο της Allianz προβλέπει μέση τιμή για το πετρέλαιο Brent στα 80 δολάρια ανά βαρέλι στο γ’ τρίμηνο, 75 δολάρια στο δ’ τρίμηνο και μέσο όρο στα 70 δολάρια το 2027. Πρόκειται για ένα σενάριο σταδιακής εξομάλυνσης της προσφοράς, το οποίο απομακρύνει τον φόβο ενός νέου κύματος πληθωρισμού και υψηλότερων επιτοκίων, χωρίς όμως να δημιουργεί μια ισχυρή νέα θετική ώθηση για την οικονομία και τις αγορές.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να ευνοήσει την Ευρώπη, τους κυκλικούς κλάδους, τις μεταφορές, τις αεροπορικές εταιρείες και τους ενεργοβόρους τομείς, οι οποίοι διαπραγματεύονταν με ένα μικρό «πολεμικό discount». Παράλληλα, μειώνει την πιθανότητα ενός λάθους νομισματικής πολιτικής από τις κεντρικές τράπεζες. Ωστόσο, οι αγορές σήμερα δεν αντιστρέφουν κάποιο σημαντικό γεωπολιτικό discount στις αποτιμήσεις. Απλώς αφαιρούν εν μέρει έναν ακραίο κίνδυνο που παρέμενε κυρίως ενσωματωμένος στις αγορές εμπορευμάτων.
Εφόσον η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν διατηρηθεί, οι αναλυτές της Allianz αναμένουν περισσότερο μια περίοδο σταθεροποίησης και συσσώρευσης παρά ένα γενικευμένο ανοδικό ξέσπασμα. Τα μεγαλύτερα οφέλη θα κατευθυνθούν προς την Ευρώπη, τους κυκλικούς κλάδους και τους τομείς που επηρεάζονται περισσότερο από το ενεργειακό κόστος, παρά προς το σύνολο της αγοράς. Προσθέτουν δε, ότι επειδή η σύγκρουση δεν αποτιμήθηκε ποτέ ως συστημικό σοκ, υπάρχει περιορισμένο περιθώριο περαιτέρω ανόδου από τα θετικά νέα, αλλά σημαντικό περιθώριο απότομης πτώσης σε περίπτωση νέων αρνητικών εξελίξεων. Αυτό καθιστά την αγορά ασύμμετρη και ιδιαίτερα ευαίσθητη, ειδικά εάν η εκεχειρία αρχίσει να παρουσιάζει ρωγμές.
Σε κάθε περίπτωση, βασικός κίνδυνος δεν είναι μόνο η πιθανή κατάρρευση της συμφωνίας, αλλά και οι δευτερογενείς επιπτώσεις των προηγούμενων ενεργειακών και γεωπολιτικών σοκ στην ανάπτυξη, στις πληθωριστικές προσδοκίες και στα επιτόκια. Αν υπάρξουν σημαντικές καθοδικές αναθεωρήσεις των οικονομικών προβλέψεων, οι μετοχές θα μπορούσαν εύκολα να οδηγηθούν σε διόρθωση της τάξης του 5%-10% μέσα στο καλοκαίρι.
