Τα έργα και τις παρεμβάσεις ύψους περίπου 5,3 δισ. ευρώ που προβλέπεται να χρηματοδοτηθούν στην Ελλάδα από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρουσιάζει την Τρίτη η κυβέρνηση, σηματοδοτώντας την έναρξη ενός από τα σημαντικότερα χρηματοδοτικά εργαλεία της επόμενης περιόδου για την ενεργειακή μετάβαση με κοινωνικό πρόσημο.
Το πακέτο αφορά δράσεις που στοχεύουν κυρίως στη στήριξη νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος, μέσα από παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων, καθαρότερες μεταφορές και μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής και μεταφορικής φτώχειας.
Οι παρεμβάσεις που προβλέπονται για την Ελλάδα
Σύμφωνα με το εθνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο που έχει καταρτίσει η Ελλάδα, περίπου το 66% των πόρων του Ταμείου αναμένεται να κατευθυνθεί σε δράσεις που σχετίζονται με τα κτίρια και την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης και του κόστους για τα νοικοκυριά. Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» για ευάλωτα νοικοκυριά, αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης με αποδοτικότερες τεχνολογίες όπως αντλίες θερμότητας, θερμομόνωση κτιρίων, καθώς και μικρές εγκαταστάσεις αυτοπαραγωγής ενέργειας.
Παράλληλα προβλέπονται δράσεις για τη στήριξη πολύ μικρών επιχειρήσεων μέσω ενεργειακής αναβάθμισης εξοπλισμού, αλλά και παρεμβάσεις στις καθαρότερες μεταφορές, όπως προώθηση της ηλεκτροκίνησης και υποδομές φόρτισης. Το σχέδιο στοχεύει συνολικά να ωφελήσει περίπου 1,5 εκατομμύριο νοικοκυριά και δεκάδες χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις, με έμφαση σε περιοχές και κοινωνικές ομάδες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή φτώχεια.
Γιατί παρουσιάζεται τώρα το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο αποτελεί νέο χρηματοδοτικό εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θεσπίστηκε το 2023 στο πλαίσιο του πακέτου πολιτικών Fit for 55, με στόχο να μετριάσει τις κοινωνικές επιπτώσεις της ενεργειακής μετάβασης. Το ταμείο συνδέεται άμεσα με την επέκταση του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας ρύπων σε κτίρια και οδικές μεταφορές (ETS2) και προβλέπεται να χρηματοδοτεί δράσεις την περίοδο 2026-2032, αξιοποιώντας μέρος των εσόδων που θα προκύπτουν από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών CO₂.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης το συνολικό πακέτο εκτιμάται ότι θα φθάσει περίπου τα 86,7 δισ. ευρώ μαζί με την εθνική συμμετοχή των κρατών-μελών, ενώ για την Ελλάδα οι διαθέσιμοι πόροι υπολογίζονται σε περίπου 5,3 δισ. ευρώ.
Η παρουσίαση των έργων αυτή την περίοδο συνδέεται και με την προετοιμασία για την εφαρμογή του νέου συστήματος ρύπων από το 2027, καθώς το Ταμείο έχει σχεδιαστεί ακριβώς για να στηρίξει νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις απέναντι στις αυξήσεις κόστους ενέργειας και καυσίμων που ενδέχεται να προκύψουν από την πράσινη μετάβαση.
