Η άνοδος των διεθνών τιμών πετρελαίου και η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή φέρνουν ξανά τη βενζίνη κοντά στο ψυχολογικό όριο των 2 ευρώ το λίτρο, με την ελληνική αγορά καυσίμων να αρχίζει ήδη να καταγράφει σημαντικές ανατιμήσεις. Η πορεία του Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, οι πιέσεις στα προϊόντα διύλισης – κυρίως στο πετρέλαιο κίνησης – αλλά και οι πιθανές διαταραχές στις παγκόσμιες ροές πετρελαίου διαμορφώνουν ένα νέο σκηνικό για τις τιμές στην αντλία.
Παράγοντες της ελληνικής αγοράς εκτιμούν ότι μέχρι το τέλος της εβδομάδας η απλή αμόλυβδη βενζίνη ενδέχεται να ξεπεράσει τα 1,90 ευρώ το λίτρο, ενώ ακόμη μεγαλύτερη ευαισθησία στις ανατιμήσεις εμφανίζει το πετρέλαιο κίνησης. Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την εξέλιξη των διεθνών τιμών, εξετάζοντας πιθανά μέτρα παρέμβασης στην αγορά εφόσον συνεχιστεί η ανοδική τάση.
Με βάση τα τελευταία στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της απλής αμόλυβδης βενζίνης διαμορφώνεται σήμερα στα 1,832 ευρώ το λίτρο, το πετρέλαιο κίνησης στα 1,772 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο θέρμανσης βρίσκεται στα 1,366 ευρώ το λίτρο. Οι τιμές αυτές έχουν ήδη αυξηθεί αισθητά σε σχέση με τις αρχές του έτους, ενώ η τάση των επόμενων ημερών παραμένει ανοδική.
Το Brent πάνω από τα 100 δολάρια
Καθοριστικό παράγοντα για τη νέα άνοδο των τιμών αποτελεί η διεθνής αγορά πετρελαίου. Το Brent το μεσημέρι της Δευτέρας διαμορφωνόταν κοντά στα 104 δολάρια το βαρέλι, επίπεδο που αντανακλά την ένταση στις αγορές ενέργειας μετά την κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών ροών, κυρίως λόγω των κινδύνων για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Η ένταση αυτή έχει ήδη οδηγήσει σε έντονες διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές, με τις τιμές του Brent να έχουν κινηθεί ακόμη και κοντά στα 119 δολάρια το βαρέλι, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών.
Πού μπορεί να φτάσουν οι τιμές
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν η κρίση παραταθεί ή υπάρξει περαιτέρω διαταραχή στις ενεργειακές ροές από τον Περσικό Κόλπο, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα.
Σε ορισμένα σενάρια της αγοράς, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη και προς τα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε ακραία περίπτωση παρατεταμένων διαταραχών στην προσφορά δεν αποκλείονται ακόμη υψηλότερα επίπεδα.
Η άνοδος αυτή μεταφέρεται σταδιακά και στην ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά καυσίμων, καθώς το κόστος προμήθειας των διυλιστηρίων αυξάνεται.
Στην ελληνική αγορά, παράγοντες του κλάδου επισημαίνουν ότι το προϊόν που εμφανίζεται συνήθως πιο «ευαίσθητο» στις ανατιμήσεις είναι το πετρέλαιο και κυρίως το ντίζελ κίνησης. Για τον λόγο αυτό εκτιμάται ότι το ντίζελ μπορεί να καταγράψει μεγαλύτερη αύξηση σε σχέση με την αμόλυβδη βενζίνη το επόμενο διάστημα. Η διεθνής αγορά των τελικών προϊόντων, δηλαδή τα Platts για το ντίζελ και τα υπόλοιπα καύσιμα, τείνει σε τέτοιες περιόδους να προεξοφλεί πιθανές ελλείψεις στην προσφορά.
Παρότι η Ελλάδα δεν προμηθεύεται πετρέλαιο μέσω των Στενών του Ορμούζ, οι διαταραχές στις ροές επηρεάζουν συνολικά την παγκόσμια αγορά. Εάν, για παράδειγμα, η Κίνα αντιμετωπίζει δυσχέρεια να προμηθευτεί πετρέλαιο από συγκεκριμένες οδεύσεις ή παραγωγούς της Μέσης Ανατολής, είναι πιθανό να στραφεί σε άλλες αγορές προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της. Μια τέτοια μετατόπιση της ζήτησης δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις διεθνείς τιμές, κάτι που σε μεγάλο βαθμό προεξοφλεί ήδη η αγορά των προϊόντων διύλισης.
Πώς μεταφέρονται οι αυξήσεις στις αντλίες
Στην πράξη, οι τελικές τιμές στα πρατήρια επηρεάζονται από μια σειρά παραγόντων της διεθνούς αγοράς. Βασικός δείκτης είναι το Brent, ενώ σε ακόμη πιο σημαντικό βαθμό επηρεάζουν τα Platts των τελικών προϊόντων, δηλαδή οι διεθνείς τιμές αναφοράς για τη βενζίνη, το ντίζελ κίνησης και το πετρέλαιο θέρμανσης. Οι τιμές αυτές καθορίζουν άμεσα τις τιμές των διυλιστηρίων, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η ισοτιμία ευρώ – δολαρίου, καθώς το πετρέλαιο τιμολογείται σε δολάρια.
Είναι χαρακτηριστικό ότι στις 27 Φεβρουαρίου 2026, δηλαδή μία ημέρα πριν από την έναρξη του πολέμου, το Brent διαμορφωνόταν στα 72,48 δολάρια το βαρέλι, ενώ μία εβδομάδα αργότερα, στις 6 Μαρτίου 2026, είχε φτάσει στα 92,69 δολάρια, καταγράφοντας άνοδο περίπου 28%. Ωστόσο, τα Platts των τελικών προϊόντων δεν κινούνται πάντα με τον ίδιο ρυθμό.
Για παράδειγμα, στα Platts, το ντίζελ κίνησης κατέγραψε άνοδο περίπου 52%, γεγονός που δείχνει ότι δεν υπάρχει απόλυτα άμεσος συσχετισμός με την πορεία του Brent.
Σε κάθε περίπτωση, οι μεταβολές αυτές μεταφέρονται στις αντλίες με χρονική υστέρηση περίπου τριών έως τεσσάρων ημερών. Η τελική τιμή που βλέπει ο καταναλωτής εξαρτάται από τη διαδρομή του καυσίμου στην αγορά, δηλαδή από τις τιμές των διυλιστηρίων προς τις εταιρείες εμπορίας που προμηθεύονται καύσιμα και στη συνέχεια προς τα πρατήρια. Τα πρατήρια διαμορφώνουν την τελική τιμή ανάλογα με την ημέρα που τιμολογήθηκαν και αγόρασαν το καύσιμο.
Αν, για παράδειγμα, έχουν προμηθευτεί καύσιμα λίγες ημέρες νωρίτερα σε χαμηλότερη τιμή, η τιμή στην αντλία μπορεί να είναι χαμηλότερη. Αντίθετα, εάν η αγορά έγινε σε ημέρα όπου η τιμή ήταν υψηλότερη, το κόστος που θα πληρώσει ο καταναλωτής στο πρατήριο είναι υψηλότερο. Αυτός είναι και ο λόγος που ακόμη και στην ίδια περιοχή μπορεί να παρατηρούνται σημαντικές διαφορές τιμών μεταξύ πρατηρίων.
Παρά την έντονη άνοδο των διεθνών τιμών πετρελαίου και τις γεωπολιτικές πιέσεις στις αγορές ενέργειας, μέχρι στιγμής οι αυξήσεις που καταγράφονται στην ελληνική αγορά καυσίμων χαρακτηρίζονται από παράγοντες του κλάδου ως συγκρατημένες σε σχέση με τους ανοδικούς παράγοντες που τις τροφοδοτούν.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ένωση Βενζινοπωλών Θεσσαλονίκης (ΕΝΒΕΘ) επισημαίνει ότι μέχρι στιγμής οι αυξήσεις που καταγράφονται στην αντλία κινούνται σε «ελεγχόμενα» επίπεδα και είναι χαμηλότερες από τις αντίστοιχες αυξήσεις που έχουν καταγραφεί στις τιμές διυλιστηρίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ένωση, από την αρχή του έτους οι τιμές στα διυλιστήρια αυξήθηκαν κατά περίπου 18,4 λεπτά το λίτρο για την αμόλυβδη βενζίνη, κατά 40,3 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και κατά 36,5 λεπτά για το πετρέλαιο θέρμανσης. Την ίδια περίοδο, με βάση τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών, οι αυξήσεις στη λιανική αγορά είναι χαμηλότερες, περίπου 13,1 λεπτά για την αμόλυβδη, 26,7 λεπτά για το ντίζελ κίνησης και 25,4 λεπτά για το πετρέλαιο θέρμανσης. Όπως υποστηρίζει η ένωση, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι αυξήσεις που καταγράφονται στα πρατήρια είναι μικρότερες σε σχέση με τις αντίστοιχες μεταβολές στις τιμές των διυλιστηρίων.
Πώς επηρεάζεται η ελληνική αγορά
Στην Ελλάδα οι μεταβολές των διεθνών τιμών περνούν στις αντλίες με χρονική καθυστέρηση, γεγονός που σημαίνει ότι οι πρόσφατες αυξήσεις στο πετρέλαιο ενδέχεται να αποτυπωθούν ακόμη πιο έντονα τις επόμενες ημέρες.
Ήδη σε ορισμένες περιοχές της χώρας, κυρίως σε νησιά αλλά και σε απομακρυσμένες αγορές με αυξημένο μεταφορικό κόστος, η τιμή της αμόλυβδης βενζίνης κινείται κοντά ή και πάνω από τα 1,90 ευρώ το λίτρο, γεγονός που σημαίνει ότι το όριο των 2 ευρώ δεν απέχει πολύ σε τοπικό επίπεδο εφόσον συνεχιστεί η ανοδική τάση.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της γεωπολιτικής κρίσης και την εξέλιξη των διεθνών τιμών πετρελαίου.
Τα μέτρα που εξετάζονται
Η νέα άνοδος των τιμών επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση για πιθανές παρεμβάσεις από την πλευρά της κυβέρνησης. Όπως έχουν αναφέρει αξιωματούχοι της κυβέρνησης σε δημόσιες τοποθετήσεις τους, εξετάζεται μια σειρά παρεμβάσεων εφόσον συνεχιστεί η ανοδική πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου. Μεταξύ αυτών βρίσκεται το ενδεχόμενο επαναφοράς ενός νέου κύκλου επιδότησης καυσίμων για τα νοικοκυριά, αντίστοιχου με τα προηγούμενα προγράμματα Fuel Pass, εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα.
Παράλληλα, εξετάζεται η διατήρηση ή ενίσχυση του μηχανισμού ελέγχου των περιθωρίων κέρδους στην αγορά καυσίμων, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην εντατικοποίηση των ελέγχων σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, από τα διυλιστήρια μέχρι τα πρατήρια, για την αποτροπή φαινομένων αισχροκέρδειας. Την ίδια στιγμή, στο κυβερνητικό επιτελείο παρακολουθούν στενά την πορεία των διεθνών τιμών, με το επίπεδο των 100 δολαρίων ανά βαρέλι για το Brent να θεωρείται ως ένα κρίσιμο όριο που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενεργοποίηση παρεμβάσεων.
