Με χρονική μετάθεση ενός μήνα, και με το ενδιαφέρον των αγροτών να παραμένει ισχυρό, εισέρχεται στην τελική ευθεία η εγκατάσταση των πρώτων αγρο-φωτοβολταϊκών στη χώρα μας. Σύμφωνα με τον επικαιροποιημένο σχεδιασμό, η πλατφόρμα του ΔΕΔΔΗΕ για την υποβολή αιτήσεων θα ανοίξει τελικά την 1η Μαρτίου και όχι την 1η Φεβρουαρίου, όπως προβλεπόταν αρχικά. Η καθυστέρηση αποδίδεται σε τεχνικές εκκρεμότητες, και πιο συγκεκριμένα στο ότι η υποβολή όλων των δικαιολογητικών θα γίνει εξ ολοκλήρου ηλεκτρονικά.
Ήδη, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, πολλοί αγρότες βρίσκονται «με το δάχτυλο στη σκανδάλη», έχοντας ετοιμάσει τους φακέλους τους, καθώς γνωρίζουν ότι σε κάθε Περιφέρεια θα διατεθούν μόλις 10 MW. Το περιορισμένο αυτό περιθώριο δημιουργεί συνθήκες έντονου ανταγωνισμού και καθιστά κρίσιμη την έγκαιρη και πλήρη υποβολή των αιτημάτων, από την πρώτη κιόλας ημέρα λειτουργίας της πλατφόρμας.
Περιορισμοί
Το θεσμικό πλαίσιο των αγρο-φωτοβολταϊκών θεσμοθετήθηκε από το ΥΠΕΝ με στόχο να δώσει στους κατ’ επάγγελμα αγρότες τη δυνατότητα να αποκτήσουν ένα συμπληρωματικό, πιο προβλέψιμο έσοδο, χωρίς να αλλοιώνεται ο αγροτικός χαρακτήρας της γης. Το εγγυημένο έσοδο των μονάδων θα καθοριστεί με Υπουργική Απόφαση, η οποία θα εκδοθεί έως το τέλος Μαρτίου.
Η συγκεκριμένη απόφαση θεωρείται κομβική, καθώς θα καθορίσει την οικονομική βιωσιμότητα των επενδύσεων και θα επηρεάσει τις τελικές αποφάσεις των παραγωγών. Πάντως, πολλοί αγρότες είναι διατεθειμένοι να «κλειδώσουν» συστήματα, χωρίς να γνωρίζουν την πιο κρίσιμη οικονομική παράμετρο για τη λειτουργίας του.
Υπενθυμίζεται πως το καθεστώς, όπως αυτό θεσμοθετήθηκε, συνοδεύεται από σαφείς τεχνικούς και χωροταξικούς περιορισμούς. Τα φωτοβολταϊκά πάνελ θα πρέπει να τοποθετούνται σε ύψος τουλάχιστον 2,10 μέτρων πάνω από το καλλιεργούμενο έδαφος, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη συνέχιση της γεωργικής δραστηριότητας. Το πλαφόν ισχύος ανά εγκατάσταση ορίζεται στα 200 kW, ενώ δίνεται και η δυνατότητα συνδυασμού των συστημάτων με μπαταρία αποθήκευσης, ενισχύοντας την ευελιξία και την ενεργειακή αυτονομία των εκμεταλλεύσεων.
Και σε κορεσμένα δίκτυα
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο ζήτημα της γης υψηλής παραγωγικότητας. Τα αγρο-φωτοβολταϊκά δεν μπορούν να εγκαθίστανται σε τέτοιες εκτάσεις, με μοναδική εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου τα φωτοβολταϊκά τοποθετούνται στις οροφές θερμοκηπίων. Μάλιστα, τα συστήματα που εγκαθίστανται σε θερμοκήπια δεν προσμετρώνται στο όριο του 0,8% της γης υψηλής παραγωγικότητας που μπορούν να καταλαμβάνουν ηλιακά πάρκα σε κάθε Περιφέρεια, ως προς τη συνολική έκταση. Η πρόβλεψη αυτή ανοίγει παράθυρο για αξιοποίηση θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων, χωρίς να επιβαρύνεται το ήδη «στενό» περιθώριο διαθέσιμης γης.
Ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει την ελκυστικότητα του μέτρου είναι ότι τα αγρο-φωτοβολταϊκά μπορούν να εγκαθίστανται και σε περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως κορεσμένα δίκτυα. Η πρόβλεψη αυτή αίρει έναν από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες για νέες συνδέσεις ΑΠΕ, ιδίως σε αγροτικές περιοχές, όπου ο ηλεκτρικός χώρος είναι περιορισμένος.
Συνολικά, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης του αγροτικού εισοδήματος και στην αποφυγή στρεβλώσεων που είχαν παρατηρηθεί στο παρελθόν με τα φωτοβολταϊκά. Πάντως, παράγοντες της αγοράς κρίνουν πως οι αυστηροί όροι και τα χαμηλά όρια ισχύος δεν θα επιτρέψουν αυτά τα συστήματα να αποκτήσουν τη δυναμική που θα έπρεπε.
