Σε μια νέα εποχή περνά η καταγραφή και η αξιολόγηση των δανειακών υποχρεώσεων πολιτών και επιχειρήσεων με την πλήρη ενεργοποίηση του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων. Πρόκειται για ένα ψηφιακό σύστημα που φιλοδοξεί να αποτελέσει το βασικό εργαλείο χαρτογράφησης της πιστωτικής εικόνας κάθε φυσικού και νομικού προσώπου στη χώρα, συγκεντρώνοντας δεδομένα που μέχρι σήμερα ήταν αχαρτογράφητα ή προσβάσιμα μόνο εν μέρει.
Το μητρώο λειτουργεί υπό την ευθύνη της Τράπεζας της Ελλάδος και περιλαμβάνει πληροφορίες για το σύνολο των χρηματοδοτήσεων που έχουν χορηγηθεί από τράπεζες και άλλους φορείς παροχής πίστωσης. Σε αυτό καταγράφονται, μεταξύ άλλων, στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, συμβάσεις leasing και factoring, καθώς και στοιχεία που αφορούν την πορεία αποπληρωμής, τις καθυστερήσεις και τις εξασφαλίσεις.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι στο Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων δεν αποτυπώνονται μόνο οι «κακές» οφειλές. Αντίθετα, καταγράφεται ολόκληρο το πιστωτικό προφίλ του δανειολήπτη, τόσο οι υποχρεώσεις που εξυπηρετούνται κανονικά όσο και εκείνες που παρουσιάζουν προβλήματα. Με τον τρόπο αυτό, διαμορφώνεται μια συνολική εικόνα της οικονομικής συμπεριφοράς κάθε προσώπου, η οποία λαμβάνεται υπόψη σε μελλοντικές χρηματοδοτικές αποφάσεις.
Για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις με οφειλές, το νέο σύστημα αλλάζει ουσιαστικά τους όρους του παιχνιδιού. Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων αποκτούν πλέον πρόσβαση σε πλήρη και επικαιροποιημένα στοιχεία, γεγονός που περιορίζει τα περιθώρια υποκειμενικής αξιολόγησης. Η συνέπεια στις πληρωμές μπορεί να λειτουργήσει θετικά, ενώ αντίθετα ένα ιστορικό καθυστερήσεων ενδέχεται να δυσχεράνει τη λήψη νέου δανείου ή να επηρεάσει τους όρους χρηματοδότησης.
Παράλληλα, το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων ενισχύει τη διαφάνεια και για τους ίδιους τους δανειολήπτες. Κάθε πολίτης ή επιχείρηση έχει τη δυνατότητα να αποκτήσει δωρεάν πρόσβαση στο προσωπικό του πιστωτικό αρχείο μέσω ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας, χρησιμοποιώντας τους κωδικούς του Taxisnet. Σε περίπτωση που εντοπιστούν ανακριβή ή ελλιπή στοιχεία, προβλέπεται συγκεκριμένη διαδικασία διόρθωσης, με την υποχρέωση των πιστωτών να απαντούν εντός καθορισμένων προθεσμιών.
Σε επίπεδο οικονομίας, η λειτουργία του μητρώου εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας των χρηματοδοτήσεων και στη μείωση των επισφαλειών. Η ύπαρξη αξιόπιστων δεδομένων επιτρέπει στις τράπεζες να εκτιμούν με μεγαλύτερη ακρίβεια τον πιστωτικό κίνδυνο, ενισχύοντας τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και περιορίζοντας τις πρακτικές υπερδανεισμού.
Όπως αναφέρεται από την Τράπεζα της Ελλάδος, ο σκοπός του ΚΜΠ είναι η ενίσχυση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας από το ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθώς και η διασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μέσω της βελτίωσης της παρεχόμενης πληροφόρησης, της ορθολογικότερης αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των δυνητικών δανειοληπτών και της εν γένει συνδρομής στη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων χρηματοδότησης. Η λειτουργία του ΚΜΠ συμβάλλει παράλληλα στην προώθηση των σκοπών του Ευρωπαϊκού Συστήματος Κεντρικών Τραπεζών, καθώς και στην αποτελεσματικότερη άσκηση των εποπτικών αρμοδιοτήτων της Τράπεζας της Ελλάδος και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Το Κεντρικό Μητρώο Πιστώσεων δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική βάση δεδομένων, αλλά ένα εργαλείο που επαναπροσδιορίζει τη σχέση μεταξύ δανειοληπτών και πιστωτών. Σε ένα περιβάλλον όπου η πρόσβαση στη χρηματοδότηση συνδέεται άμεσα με την αξιοπιστία, η σωστή διαχείριση των υποχρεώσεων αποκτά πλέον ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
