Τέρας με πολλά κεφάλια παραμένει ο πληθωρισμός καθώς πολλές εστίες ανά τον πλανήτη απειλούν με αναζωπύρωση των ανατιμήσεων, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν ροκανίσει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών εξαλείφοντας τα όποια οφέλη δημιουργούνται από την ανάπτυξη, τη μείωση της ανεργίας και την αύξηση των ονομαστικών μισθών. Οι προβλέψεις πάντως δείχνουν πως παρά την όποια ήπια αποκλιμάκωση αναμένεται εντός του 2026, ο κίνδυνος νέου κύκλου ανατιμήσεων δεν έχει αποφευχθεί.
Τα προσωρινά στοιχεία της Eurostat που θα οριστικοποιηθούν αύριο Τρίτη 13 Ιανουαρίου χωρίς να αναμένονται σημαντικές διαφοροποιήσεις δείχνουν πως ο εναρμονισμένος πληθωρισμός στη χώρα μας τον Δεκέμβριο διαμορφώθηκε στο 2,9% από 2,8% που ήταν το Νοέμβριο, όταν την ίδια στιγμή στην Ευρωζώνη παρέμεινε στο 2%.
Το μεγάλο ζήτημα είναι το τι θα γίνει τους επόμενους μήνες και εκεί τα πράγματα δεν είναι ενθαρρυντικά αν ληφθεί υπόψη πως σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της ευρωπαϊκής στατιστικής υπηρεσίες οι τιμές παραγωγού στη βιομηχανία αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 0,9% το Νοέμβριο στη χώρα μας, όταν στην Ευρωζώνη μειώθηκαν κατά 1,7% και στην ΕΕ κατά 1,3%.
Διεθνείς αναταραχές
Σε διεθνές επίπεδο η έναρξη του 2026 δεν ήταν και η καλύτερη. Η επέμβαση στη Βενεζουέλα, οι αναταραχές στο Ιράν και βέβαια ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία αποτελούν εστίες που μπορούν άμεσα να πυροδοτήσουν νέο κύμα αυξήσεων ξεκινώντας από το πετρέλαιο.
Πάντως οι αναλυτές δεν φαίνεται τουλάχιστον μέχρι στιγμής να ανησυχούν. Χαρακτηριστική είναι η ανάλυση της Goldman Sachs που εκτιμά πως οι τιμές του πετρελαίου θα μειωθούν εντός του 2026 γιατί θα αυξηθεί η παραγωγή, παρά τις όποιες αναταράξεις που είναι πολύ πιθανό να προκαλέσουν οι γεωπολιτικές αναταραχές σε διάφορες πλευρές του πλανήτη.
Η επενδυτική τράπεζα προβλέπει μέση τιμή τα 56 δολάρια το βαρέλι για το Brent και τα 52 δολάρια το βαρέλι για το αμερικανικό αργό (WTI). Θα κινηθούν σε χαμηλότερα επίπεδα από τις σημερινές τιμές των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης στις αγορές πετρελαίου.
Εκτός από το πετρέλαιο που διαμορφώνει σε σημαντικό βαθμό τον πληθωρισμό καθώς επηρεάζει τις τιμές σχεδόν όλων των εμπορευμάτων υπάρχουν πολλές άλλες δυνάμεις οι οποίες μάλιστα ενεργούν προς αντίθετες κατευθύνσεις όπως συνόψισε πρόσφατα ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας, Γιάννης Στουρνάρας. «Μετά την επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ, η Κίνα προσπαθεί να αυξήσει τις πωλήσεις αγαθών της στην Ευρώπη, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι τιμές. Ταυτόχρονα, απαιτούνται επενδύσεις για την κλιματική αλλαγή και την άμυνα, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν οι τιμές», είχε πει σε συνέντευξή του στην ισπανική εφημερίδα El Pais λίγο πριν τα Χριστούγεννα.
Ήπια αποκλιμάκωση
Τα τελικά στοιχεία πρόκειται να δημοσιευθούν αύριο, αλλά όπως φαίνεται ο μέσος εναρμονισμένος πληθωρισμός για την Ελλάδα το 2025 διαμορφώθηκε στο περίπου 2,9% οριακά χαμηλότερα από το 3% του 2024.
Όπως αναφέρει η ενδιάμεση έκθεση νομισματικής πολιτικής μέσα σε ένα διεθνές και κυρίως ευρωπαϊκό περιβάλλον χαμηλών ενεργειακών τιμών και περαιτέρω υποχώρησης του πληθωρισμού, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός της Ελλάδος αναμένεται να συνεχίσει την αποκλιμάκωσή του κατά το 2026, με ήπιους όμως ρυθμούς. Η περαιτέρω υποχώρησή του σχετίζεται με τον πληθωρισμό των υπηρεσιών και των ενεργειακών αγαθών.
Οι προσδοκίες της αγοράς και των καταναλωτών
Μια εικόνα για το πως αντιλαμβάνονται την πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά δίνει η έρευνα οικονομικής συγκυρίας του ΙΟΒΕ. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα για τον Δεκέμβριο, στο λιανεμπόριο οι απαντήσεις των επιχειρήσεων δείχνουν ήπια πληθωριστικά επίπεδα. Στις υπηρεσίες αναμένονται επιπλέον ανατιμήσεις με την πληθωριστική τάση να ενισχύεται ήπια τον τελευταίο μήνα του έτους σε σχέση με το Νοέμβριο. Εξαίρεση αποτελεί ο κλάδος των ξενοδοχείων - εστιατορίων στον οποίο εμφανίζονται έντονα αποπληθωριστικά επίπεδα μετά όμως την εκτίναξη των τιμών κατά το προηγούμενο έτος. Στις χερσαίες μεταφορές το ισοζύγιο των τιμών διατηρείται σε ήπια πληθωριστικά επίπεδα, στις +9 μονάδες. Πιο απαισιόδοξες είναι προβλέψεις των καταναλωτών με το 56% (από 59% το Νοέμβριο) των νοικοκυριών να αναμένει άνοδο τιμών με τον ίδιο ή ταχύτερο ρυθμό και το 13% (από 17%) να αναμένει σταθερότητα.
Την ίδια στιγμή η Ελλάδα διατηρεί τις αρνητικές «πρωτιές» στα ευρήματα της έρευνας της ΕΚΤ για τις προσδοκίες των καταναλωτών στο πεδίο των τιμών (Consumer Expectations Survey). Τον Νοέμβριο η μέση προσδοκία για το πως θα πάει ο πληθωρισμός τους επόμενους 12 μήνες παρέμεινε αμετάβλητη στην Ελλάδα στο 7,2% από 8% τον Σεπτέμβριο αλλά και 5,6% τον Ιούλιο. Στην Ευρωζώνη, η μέση προσδοκία είναι για πληθωρισμό 2,8%, ενώ μετά την Ελλάδα έπεται σε πιέσεις η Πορτογαλία με 4,5%.
