Οικονομία | Διεθνή
03-12-2021 | 16:02

Νομισματική «αποστείρωση», πραγματικά επιτόκια και η τελευταία προειδοποίηση

Γιάννης Αγγέλης
Μοιράσου το
Νομισματική «αποστείρωση», πραγματικά επιτόκια και η τελευταία προειδοποίηση
live updates: Ανανεώθηκε πριν

Στις 16 Δεκέμβρη, σύμφωνα με τις τελευταίες δηλώσεις της λαλίστατης τελευταία κας Λαγκάρντ, θα παρθούν και δεν θα αναβληθούν αποφάσεις από την ΕΚΤ. Ο λόγος, όπως η ίδια εξήγησε, είναι ότι όσο μεγαλύτερη η αβεβαιότητα τόσο μεγαλύτερη η ανάγκη για ένα σαφή προσανατολισμό από την πλευρά των κεντρικών τραπεζών και την ΕΚΤ.

Σ' αυτό όλοι παραδέχονται ότι έχει απόλυτο δίκιο, αυτό άλλωστε κάνει τις τελευταίες ημέρες η μεγαλύτερη Κεντρική Τράπεζα του συστήματος η Fed, «εξοστρακίζοντας» από τη ρητορική της την «προσωρινότητα» όσον αφορά τις πληθωριστικές πιέσεις.

Σε λιγότερο από δύο εβδομάδες η κα Λαγκάρντ υπόσχεται ότι και η ΕΚΤ θα δώσει στις αγορές και τις κυβερνήσεις ένα «μπούσουλα» που θα αφορά αφενός την εκτίμησή της για την κατάσταση και αφετέρου για το τι η ίδια θα κάνει μέσα σ' αυτή από το 2022.

Και στα δύο επίπεδα ήδη έχει δώσει μια ιδέα για το πως σκέφτεται η ΕΚΤ και κατά συνέπεια τι μπορούμε να περιμένουμε στις 16 Δεκεμβρίου.

Όσον αφορά την εκτίμησή της για την κατάσταση επανέλαβε επίμονα ότι ο πληθωρισμός θα αρχίσει να εκτονώνεται από το 2022 και απέδωσε – αυτή την φορά – την εκτίμηση αυτή στο γεγονός ότι θα αφαιρεθεί από τον ΔΤΚ το base effect, δηλαδή η διαφορά που έχει προκύψει λόγω της μεγάλης πτώσης του πληθωρισμού το 2020, πριν αυξηθεί το 2021.

Πράγματι θα «αφαιρεθεί» αυτό το διαφορικό ποσοστό από τον ΔΤΚ μετά τον Ιανουάριο – Φεβρουάριο του 2022, ειδικά στις τιμές ενέργειας και τροφίμων που αποτελούν ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της πληθωριστικής εκτίναξης.

Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι η «αφαίρεση» αυτή θα μειώσει τις τιμές από τα ύψη που έχουν εκτιναχθεί σήμερα.

Το αντίθετο, θα συνεχίσει να τα αυξάνει με χαμηλότερους ρυθμούς βέβαια αφού θα έχει αφαιρεθεί μεν το base effect, αλλά η σωρευτική αυτή αύξηση θα τις ανεβάσει πάνω από εκεί που είναι σήμερα (2021), συνεχίζοντας να μειώνει σε πραγματική αγοραστική δύναμη το διαθέσιμο εισόδημα που υπάρχει στις τσέπες του καταναλωτή.

Θα αφαιρεί δηλαδή το 2022 μεγαλύτερο μέρος αξίας από το διαθέσιμο εισόδημα από εκείνο που αφαίρεσε το 2021 που είχαμε την έκρηξη του ΔΤΚ...

Παράλληλα, το 2022 θα αρχίσουν να «προστίθενται» στους παράγοντες αύξησης της πληθωριστικής πίεσης, περισσότερο από ότι συνέβη το 2021, δύο νέες αυξητικές τάσεις:

  • μία που προκύπτει λόγω της διολίσθησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ έναντι του δολαρίου για όλα τα εισαγόμενα προϊόντα και υπηρεσίες που τιμολογούνται σε δολάρια και
  • μία δεύτερη που αφορά στο γεγονός ότι για νομισματικούς, δημοσιονομικούς και γεωπολιτικούς λόγους οι εισαγωγές από την Κίνα (μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Γερμανίας) έχουν αρχίσει να μεταλλάσσονται από αποπληθωριστικός παράγοντας (της προηγούμενης δεκαετίας) σε παράγοντα εισαγωγής πληθωριστικής πίεσης.

Αν σ' αυτούς τους παράγοντες συνυπολογίσει κανείς ότι το 2022 θα αρχίσουν να είναι πολύ περισσότερο ευδιάκριτες οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και κάποιων συγκυριακών καιρικών φαινομένων στις τιμές των σιτηρών, των ελαιουχικών προϊόντων, κ.λπ., τότε ίσως πολύ γρήγορα μέσα στο 2022, ξεπεραστεί από τους παράγοντες αυτούς σωρευτικά η προηγούμενη εξισορρόπηση από το base effect του 2020/2021 στον ΔΤΚ.

Όσον αφορά τις αποφάσεις της ΕΚΤ στις 16 Δεκεμβρίου, αυτές λίγο πολύ έχουν σκιαγραφηθεί : Τέλος στη λειτουργία του PEPP τον Μάρτιο του 2022, αλλά συνέχιση των αγορών κρατικών τίτλων χρέους μέσω του APP, πιθανώς με την εισαγωγή κάποιας ελαστικότητας – με γνώμονα την υποστήριξη της σταθερότητας του νομισματικού και τραπεζικού συστήματος – που θα επιτρέπει την επιλεξιμότητα και των ελληνικών ομολόγων, για όσο διαρκεί η επανεπένδυση του χαρτοφυλακίου που έχει συσσωρευτεί μέσω του PEPP ήτοι μέχρι τέλος του 2023.

Όπως όμως δήλωσε η κα Λαγκάρντ σε διεθνές οικονομικό πρακτορείο – για να ακουστεί παντού και να μη υπάρξουν... ατυχείς εκπλήξεις και αντιδράσεις από τις αγορές – «δεν πρόκειται στο μεταξύ να υπάρξει αύξηση επιτοκίων μέσα στο 2022». Ο κ. Κνοτ (Ολλανδική Κεντρική Τράπεζα) έσπευσε να διευκρινίσει ότι αυτό είναι πιθανό ότι θα γίνει το 2023...

Η κα Λαγκάρντ, όμως παρ' ότι υποσχέθηκε ότι δεν θα υπάρξουν εκπλήξεις με το κόστος του χρήματος φρόντισε να δεσμευτεί ότι «εφόσον καταστεί απαραίτητο» δεν θα διστάσει να αναλάβει δράση και να αντιμετωπίσει τον αυξημένο πληθωρισμό.

Το πως θα μπορούσε να γίνει αυτό χωρίς να αυξήσει τα επιτόκια δεν θεώρησε αναγκαίο να το εξηγήσει...

Στο μεταξύ με όλα τα προηγούμενα στοιχεία, δύο στοιχεία προκύπτουν πλέον ως βεβαιότητα:

  • Η ΕΚΤ το 2022 θα επιχειρήσει να αυξήσει την αποτελεσματικότητά της όσον αφορά τη νομισματική «αποστείρωση» επεκτείνοντας το ευρωπαϊκής έμπνευσης tapering με την διακοπή του PEPP.
  • Θα διατηρήσει τα «πραγματικά επιτόκια» σε πολύ – πολύ αρνητικά επίπεδα, αφού δεν θα αυξήσει τα επιτόκια τα οποία είναι ήδη αρνητικά και σε πραγματικούς όρους πολύ πιο αρνητικά, αν από αυτά αφαιρεθεί ο πληθωρισμός, είτε «τρέχει» με τους σημερινούς, είτε με ελαφρώς μικρότερους ρυθμούς.

Με αυτούς τους όρους και τις προϋποθέσεις οι αποφάσεις της ΕΚΤ στις 16 Δεκεμβρίου, είναι μία τελευταία προειδοποίηση για τις κυβερνήσεις της Ευρωζώνης και τα σχέδιά τους για το 2022, όπως αυτά θα αποτυπώνονται στους προϋπολογισμούς που θα ψηφιστούν στα εθνικά κοινοβούλια τον ίδιο μήνα...

Ακολουθήστε το insider.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις από την Ελλάδα και τον κόσμο.