Η χώρα πρέπει να κινηθεί τώρα απέναντι στη λειψυδρία, πριν η πίεση στα υδατικά αποθέματα περιορίσει περαιτέρω τα περιθώρια αντίδρασης, διαμήνυσε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας το πρωί της Τετάρτης στο δεύτερο Workshop με τίτλο «Ανθεκτικότητα και επιχειρησιακή συνέχεια στον κύκλο του νερού: Διεθνείς και Εγχώριες Πρακτικές». Παρά το γεγονός ότι αυτή τη στιγμή τα αποθέματα δεν βρίσκονται "στο κόκκινο", ο υπουργός έθεσε ως βασικό ζητούμενο τη μετάβαση από την αποσπασματική αντιμετώπιση στην πρόληψη, την προετοιμασία και τον μακρόπνοο σχεδιασμό και επεσήμανε ότι απέναντι στη λειψυδρία «η αδράνεια δεν είναι επιλογή», επιμένοντας στην ανάγκη για πρόληψη, προετοιμασία και μακρόπνοο σχεδιασμό.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Σταύρος Παπασταύρου στη θέση της Ελλάδας απέναντι στον κίνδυνο λειψυδρίας, σημειώνοντας ότι η χώρα βρίσκεται στη 19η θέση παγκοσμίως. Όπως τόνισε, το πρόβλημα δεν περιορίζεται πλέον ούτε στη Μεσόγειο ούτε στην Ευρώπη, αλλά έχει παγκόσμιες διαστάσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο επικαλέστηκε στοιχεία του UN-Water, σύμφωνα με τα οποία έως το 2030 περισσότεροι από 3 δισ. άνθρωποι παγκοσμίως αναμένεται να μην καλύπτονται από αποτελεσματικά πλαίσια διακυβέρνησης του νερού, ικανά να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους.
«Να ενώσουμε όλες τις δυνάμεις»
Ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε την ανάγκη να «ενωθούν δυνάμεις» σε όλα τα επίπεδα, από την κυβέρνηση και την Τοπική Αυτοδιοίκηση μέχρι τις εταιρείες ύδρευσης, τα επιμελητήρια και την κοινωνία των πολιτών.
«Όταν λέμε ενώνουμε δυνάμεις πρέπει να ενώνουμε όλες τις δυνάμεις που μπορούμε», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, σημειώνοντας ότι η αντιμετώπιση της λειψυδρίας δεν μπορεί να γίνει χωρίς συνεργασίες και χωρίς αξιοποίηση της τεχνογνωσίας άλλων χωρών.
Όπως είπε, στόχος είναι «να μην ανακαλύψουμε την πυρίτιδα ξανά, να μην κάνουμε λάθη που έχουν κάνει άλλες χώρες», υπογραμμίζοντας ότι το πρόβλημα έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια της Μεσογείου. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στις εικόνες που καταγράφηκαν το προηγούμενο διάστημα σε μεγάλους ευρωπαϊκούς ποταμούς, όπως ο Δούναβης και ο Ρήνος, σε χώρες οι οποίες μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν περισσότερο ανθεκτικές απέναντι στον κίνδυνο λειψυδρίας.
«Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο τη χώρα μας. Δεν αφορά μόνο τη Μεσόγειο, όπως νομίζαμε. Δεν αφορά μόνο την Ευρώπη, όπως θεωρούσαμε. Είναι παγκόσμιο», ανέφερε.
Από τα έκτακτα προβλήματα στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός στην αλλαγή του μοντέλου με το οποίο αντιμετωπίζονται μέχρι σήμερα τα προβλήματα ύδρευσης ανά την Ελλάδα.
Όπως είπε, η χώρα απέκτησε για πρώτη φορά Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα, η οποία εγκρίθηκε από το Υπουργικό Συμβούλιο. «Ναι, η χώρα μας μέχρι το 2026 δεν είχε μία εθνική στρατηγική για το νερό. Τώρα την έχουμε αποκτήσει», σημείωσε.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει έργα δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης σε περισσότερους από 170 δήμους, συνολικού ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ.
Το επόμενο βήμα, ωστόσο, όπως υπογράμμισε, είναι να εγκαταλειφθεί η λογική της αντιμετώπισης κάθε προβλήματος όταν αυτό εμφανίζεται σε έναν δήμο.
«Οφείλουμε να σταματήσουμε να αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα αποσπασματικά. Ένα τηλέφωνο, ο δήμαρχος Πάτμου έχει ένα πρόβλημα ή από το Ωραιόκαστρο. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε με το αποσπασματικό», ανέφερε.
«Οφείλουμε να περάσουμε από τη σπασμωδική αντιμετώπιση στην πρόληψη, στην προετοιμασία και κυρίως στον μακρόπνοο σχεδιασμό», πρόσθεσε.
Κατά τον υπουργό, αυτό δεν μπορεί να επιτευχθεί με εκατοντάδες διαφορετικούς φορείς, οι οποίοι διαθέτουν διαφορετικούς πόρους, δυνατότητες και τεχνογνωσία. «Αυτός ο κατακερματισμός είναι μια εθνική πρόκληση», είπε, συνδέοντας ευθέως το πρόβλημα με τη μεταρρύθμιση που ψηφίστηκε το καλοκαίρι για την ΕΥΔΑΠ και την ΕΥΑΘ.
Όπως υποστήριξε ο υπουργός, τα υδατικά αποθέματα μπορεί να μη βρίσκονται αυτή τη στιγμή στο «κόκκινο», ωστόσο αυτό δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Το ζητούμενο είναι να υπάρξουν παρεμβάσεις τώρα, όσο υπάρχουν ακόμη περιθώρια αντίδρασης, με έμφαση στην πρόληψη, την προετοιμασία και τον μακρόπνοο σχεδιασμό, αντί για την εκ των υστέρων και αποσπασματική αντιμετώπιση των προβλημάτων.
Σημειώνεται ότι η συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη αποκτήσει συγκεκριμένο επενδυτικό σκέλος στον τομέα του νερού. Για την ΕΥΑΘ, η ΕΤΕπ έχει καταχωρίσει από τις 3 Σεπτεμβρίου 2026 επενδυτικό σχέδιο για τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης στη Θεσσαλονίκη, το οποίο βρίσκεται σε διαδικασία αξιολόγησης. Παράλληλα, από τον Ιούλιο βρίσκεται σε ισχύ η ευρύτερη συνεργασία ΥΠΕΝ - ΕΤΕπ για την προετοιμασία και ωρίμανση επενδύσεων σε κρίσιμες υποδομές, με πρώτο πεδίο εφαρμογής την ενέργεια και το νερό και με ρητή αναφορά στη συνεργασία με ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ και δήμους.
