Τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του Leonardo Del Vecchio, ιδρυτή της Luxottica και ενός από τους πλουσιότερους Ιταλούς επιχειρηματίες, η μάχη για την περιουσία του, αξίας άνω των 40 δισ. ευρώ, όχι μόνο δεν έχει τελειώσει αλλά εισέρχεται σε νέα φάση. Στο επίκεντρο βρίσκεται η Delfin, η οικογενειακή holding που ελέγχει το μεγαλύτερο πακέτο της EssilorLuxottica και διαθέτει σημαντικές συμμετοχές σε ορισμένους από τους μεγαλύτερους χρηματοοικονομικούς ομίλους της Ιταλίας.
Νέο κεφάλαιο στην οικογενειακή διαμάχη άνοιξε η αιφνιδιαστική αποχώρηση του Leonardo Maria Del Vecchio, τέταρτου γιου του ιδρυτή, από όλες τις διοικητικές θέσεις που κατείχε στην EssilorLuxottica.
Ο 31χρονος αποχωρεί από τη θέση του προέδρου της Ray-Ban και του chief strategy officer της EssilorLuxottica με ισχύ από τις 31 Αυγούστου, προκειμένου να επικεντρωθεί στις επενδυτικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες του family office του, LMDV Capital. Η αποχώρησή του επιβεβαιώθηκε από την εταιρεία και έρχεται έπειτα από μήνες έντασης με τον CEO και πρόεδρο Francesco Milleri.
Πίσω από το διαζύγιο βρίσκεται, ωστόσο, μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία: το αδιέξοδο γύρω από την κληρονομιά του Leonardo Del Vecchio και κυρίως τον έλεγχο της Delfin.
Η κληρονομιά που μοιράστηκε στα οκτώ
Όταν ο Del Vecchio πέθανε το 2022, άφησε την ιδιοκτησία της Delfin ισόποσα σε οκτώ κληρονόμους, με τον καθένα να αποκτά ποσοστό 12,5%.
Πρόκειται για τα έξι παιδιά του από τρεις διαφορετικές σχέσεις, τη χήρα του Nicoletta Zampillo και τον Rocco Basilico, γιο της Zampillo από προηγούμενο γάμο.
Το πρόβλημα ήταν ότι ο ιδρυτής δεν άφησε κάποιον από αυτούς επικεφαλής. Παράλληλα, η δομή διακυβέρνησης απαιτεί ευρεία συναίνεση για τις σημαντικότερες αποφάσεις, με αποτέλεσμα οι διαφωνίες μεταξύ των οκτώ πλευρών να έχουν μετατραπεί σε πολυετές αδιέξοδο.
Και το διακύβευμα είναι τεράστιο.
Η Delfin κατέχει περίπου 32,4% της EssilorLuxottica, του γίγαντα πίσω από τη Ray-Ban, ενώ το χαρτοφυλάκιό της εκτείνεται πολύ πέρα από τα γυαλιά. Διαθέτει άνω του 17% της Monte dei Paschi di Siena, περίπου 10% της ασφαλιστικής Generali και περίπου 2,7% της UniCredit, ενώ έχει παρουσία και στον όμιλο ακινήτων Covivio.
Έτσι, μια οικογενειακή διαμάχη για μια κληρονομιά έχει εξελιχθεί σε υπόθεση με ευρύτερες προεκτάσεις για το ιταλικό επιχειρηματικό και τραπεζικό σύστημα.
Το deal των 10 δισ. ευρώ που δεν έγινε
Ο Leonardo Maria επιχείρησε νωρίτερα φέτος να σπάσει το αδιέξοδο, καταθέτοντας πρόταση για την εξαγορά των μεριδίων δύο αδελφών του, του Luca και της Paola.
Η συμφωνία, ύψους περίπου 10 δισ. ευρώ, θα του έδινε συνολικά το 37,5% της Delfin και θα τον μετέτρεπε μακράν στον ισχυρότερο μεμονωμένο μέτοχο της οικογενειακής holding.
Το σχέδιο είχε λάβει την έγκριση της οικογένειας τον Απρίλιο, αλλά τελικά εκτροχιάστηκε εξαιτίας διαφωνιών που αφορούσαν μεταξύ άλλων τη χρηματοδότηση και τη μελλοντική εταιρική διακυβέρνηση.
Η αποτυχία του deal φαίνεται ότι επιδείνωσε και τις σχέσεις του Leonardo Maria με τον Francesco Milleri, τον άνθρωπο που υπήρξε επί χρόνια στενός συνεργάτης του πατέρα του και σήμερα βρίσκεται στην κορυφή τόσο της EssilorLuxottica όσο και της Delfin. Το Reuters είχε ήδη καταγράψει ότι οι σχέσεις των δύο είχαν επιδεινωθεί από τον Ιούνιο μετά την αποτυχία της εξαγοράς των οικογενειακών συμμετοχών.
Η υπόθεση έχει πλέον πάρει και δικαστική οδό στο Λουξεμβούργο, όπου εδρεύει η Delfin, με στόχο μεταξύ άλλων να καθοριστεί επίσημα η αξία των συμμετοχών.
Ακόμη και μια δικαστική αποτίμηση, ωστόσο, δεν λύνει το βασικό πρόβλημα: για τις σημαντικότερες αποφάσεις της Delfin εξακολουθεί να απαιτείται ευρεία οικογενειακή συναίνεση.
Η αιχμηρή επιστολή αποχώρησης
Η παραίτηση του Leonardo Maria αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή συνοδεύτηκε από ασυνήθιστα σκληρή δημόσια κριτική προς τη διοίκηση της EssilorLuxottica.
Στην επιστολή αποχώρησής του περιέγραψε το σημερινό management ως περισσότερο «απόμακρο» και «απρόσωπο», υποστηρίζοντας ότι η εταιρεία έχει απομακρυνθεί από την κουλτούρα που είχε δημιουργήσει ο πατέρας του.
Ο ίδιος ανέφερε ότι ο ενθουσιασμός και το αίσθημα του «ανήκειν» μέσα στην εταιρεία δεν είναι πλέον όπως παλαιότερα και άφησε αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται στελέχη όταν περνούν δύσκολες περιόδους.
Η αποχώρησή του, πάντως, δεν σημαίνει αποχώρηση από την οικογενειακή αυτοκρατορία. Παραμένει ιδιοκτήτης του 12,5% της Delfin και έχει καταστήσει σαφές ότι σκοπεύει να ασκεί ενεργά τα δικαιώματά του ως μέτοχος, υπερασπιζόμενος μεταξύ άλλων την ανεξαρτησία και τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της EssilorLuxottica.
Το πρόβλημα φτάνει μέχρι την EssilorLuxottica
Το οικογενειακό σήριαλ συμπίπτει με μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για την EssilorLuxottica.
Ο όμιλος επιχειρεί να διατηρήσει το προβάδισμά του στην αναδυόμενη αγορά των AI smart glasses, όπου έχει αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα μέσω της συνεργασίας του με τη Meta για τα έξυπνα γυαλιά Ray-Ban.
Ο ανταγωνισμός όμως εντείνεται, καθώς μεγάλοι τεχνολογικοί όμιλοι στρέφουν πλέον το ενδιαφέρον τους στα wearables και στα γυαλιά επαυξημένης πραγματικότητας. Παράλληλα, η αβεβαιότητα γύρω από τη Delfin προσθέτει ακόμη έναν παράγοντα που καλούνται να αποτιμήσουν οι επενδυτές.
Η μετοχή της EssilorLuxottica έχει υποστεί ισχυρές πιέσεις, έχοντας χάσει περίπου 40% μέσα στον τελευταίο χρόνο και έχοντας απομακρυνθεί σημαντικά από τα ιστορικά υψηλά της. Ιταλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η κρίση διακυβέρνησης της Delfin δεν αποτελεί τον μοναδικό λόγο της πτώσης —στο παιχνίδι βρίσκονται ο ανταγωνισμός στα smart glasses και άλλοι επιχειρηματικοί παράγοντες— αλλά προσθέτει ένα σαφές «discount» αβεβαιότητας γύρω από τον όμιλο.
Buyback έως 5 εκατ. μετοχών
Λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση της αποχώρησης του Leonardo Maria, η EssilorLuxottica απάντησε στις πιέσεις της αγοράς με ένα ισχυρό μήνυμα εμπιστοσύνης στις προοπτικές της.
Την Παρασκευή ανακοίνωσε νέο πρόγραμμα επαναγοράς έως 5 εκατ. ιδίων μετοχών, το οποίο ξεκίνησε στις 28 Αυγούστου. Με βάση τις τιμές της αγοράς κατά την ανακοίνωση, η αξία του προγράμματος πλησίαζε τα 800 εκατ. ευρώ. Η ίδια η εταιρεία υπογράμμισε ότι η κίνηση αντανακλά την εμπιστοσύνη της στη δημιουργία αξίας και στις μακροπρόθεσμες προοπτικές της.
Το buyback μπορεί να λειτουργήσει ως στήριγμα για τη μετοχή, δεν μπορεί όμως να λύσει το πρόβλημα που βρίσκεται ένα επίπεδο ψηλότερα από την ίδια την EssilorLuxottica: τη διαμάχη μεταξύ των ιδιοκτητών της Delfin.
Τέσσερα χρόνια μετά τον θάνατο του Leonardo Del Vecchio, κανένας από τους οκτώ κληρονόμους δεν έχει καταφέρει να αποκτήσει τον έλεγχο της οικογενειακής holding, ενώ η δομή που άφησε πίσω του ο επιχειρηματίας καθιστά εξαιρετικά δύσκολη την επικράτηση μιας πλευράς χωρίς συμφωνία με τους υπόλοιπους.
Και κάπως έτσι, η κληρονομιά ενός ανθρώπου που έχτισε από το μηδέν μια από τις μεγαλύτερες επιχειρηματικές αυτοκρατορίες της Ευρώπης έχει μετατραπεί σε ένα από τα δυσκολότερα παζλ εταιρικής διακυβέρνησης της Ιταλίας.
