Η Wall Street εισέρχεται σε μια νέα εποχή χρηματιστηριακής φρενίτιδος και τεχνολογικής αναδιαμόρφωσης, όπου οι γιγαντιαίες IPO, πρώτα της SpaceX και εν συνεχεία των OpenAI και Anthropic, δεν αποτελούν απλώς μεμονωμένα γεγονότα, αλλά τον πυρήνα ενός νέου επενδυτικού υπερκύκλου που θα μπορούσε να προσθέσει έως και 4 τρισ. δολάρια σε συνολική κεφαλαιοποίηση στη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή αγορά του πλανήτη. Πρόκειται για μια βαθιά μετατόπιση που επανακαθορίζει, τόσο την αγορά, όσο και την τεχνολογία: η τεχνητή νοημοσύνη παύει να είναι αφήγημα και μετατρέπεται σε πλήρες asset class, ικανό να διαμορφώσει δείκτες, ροές κεφαλαίων και συνταξιοδοτικά χαρτοφυλάκια.
Για τα χρηματιστήρια, αυτό σημαίνει μια περίοδο πρωτοφανούς ρευστότητας αλλά και αυξημένης ευθραυστότητας, καθώς τεράστιες εισροές κεφαλαίων συγκρούονται με αποτιμήσεις που στηρίζονται περισσότερο σε μελλοντικά σενάρια παρά σε υφιστάμενα κέρδη. Για την ίδια την τεχνητή νοημοσύνη, σηματοδοτεί τη μετάβασή της από τεχνολογική επανάσταση σε χρηματοοικονομικό μηχανισμό αυτοτροφοδότησης, όπου η πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίου γίνεται εξίσου κρίσιμη με την ίδια την καινοτομία.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η IPO της SpaceX λειτουργεί ως το πρώτο μεγάλο τεστ αντοχής ενός οικοσυστήματος που συνδέει τη διαστημική τεχνολογία, την τεχνητή νοημοσύνη και τη μαζική συμμετοχή των ιδιωτών επενδυτών σε μια ενιαία, παγκόσμια επενδυτική αφήγηση υψηλού ρίσκου και ακόμη υψηλότερων προσδοκιών.
Η μεγάλη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών
Η εταιρεία αναμένεται να προσελκύσει εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον τόσο από θεσμικούς όσο και από ιδιώτες επενδυτές, καθώς και από διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF). Πλήθος μικροεπενδυτών θέλουν να συμμετάσχουν στην αρχική δημόσια εγγραφή της SpaceX, καθώς πιστεύουν στη φιλοδοξία του Έλον Μασκ για ένα πολυπλανητικό μέλλον που θα στηρίζεται σε υπεράνθρωπη τεχνητή νοημοσύνη.
Την Παρασκευή, η μετοχή της SpaceX αναμένεται να κάνει το ντεμπούτο της στη μεγαλύτερη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) όλων των εποχών. Ο Μασκ σχεδιάζει να αντλήσει 75 δισ. δολάρια -ποσό υπερδιπλάσιο από τα 30 δισ. δολάρια που είχε αντλήσει το 2019 η Saudi Aramco- σε μια συμφωνία που θα μπορούσε να τον καταστήσει τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο και να αποτιμήσει την εταιρεία του κοντά στο 1,8 τρισ. δολάρια. Η εταιρεία θα διαθέσει συνολικά 555,6 εκατ. μετοχές με τιμή μετοχής τα 135 δολάρια.
- Δείτε επίσης: Όσα πρέπει να ξέρετε για την IPO της SpaceX
Μέχρι στιγμής, η ζήτηση έχει φτάσει το αστρονομικό ποσό των 250 δισ. δολαρίων, συμφωνα με το Reuters, που σημαίνει ότι η προσφορά έχει υπερκαλυφθεί έως τέσσερις φορές.
Οι τράπεζες εκτιμούν ότι τα έσοδα της SpaceX θα μπορούσαν να φτάσουν τα 3,4 τρισ. δολάρια έως το 2040, σύμφωνα με ανάλυση της Morgan Stanley. Ωστόσο, υπάρχει πάντα ο κίνδυνος η SpaceX να δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια στην προσπάθειά της να αναπτύξει έργα τεχνητής νοημοσύνης που θα λειτουργούν από το διάστημα, τα οποία ενδέχεται τελικά να μην αποδειχθούν εμπορικά βιώσιμα.
Η δύναμη των μικροεπενδυτών
Η δημόσια εγγραφή αναμένεται να αποτελέσει ορόσημο για τους μικροεπενδυτές στη λεγόμενη «επανάσταση της λιανικής επένδυσης» στη Wall Street.
Τα τελευταία χρόνια, οι ιδιώτες επενδυτές έχουν εξελιχθεί σε μια δύναμη που επηρεάζει καθοριστικά τις αγορές, ανατρέποντας στοιχήματα hedge funds, διασώζοντας προβληματικές εταιρείες και εκτοξεύοντας αγαπημένες μετοχές στα ύψη. Σύμφωνα με την Citadel Securities, ο συνολικός όγκος συναλλαγών ιδιωτών σε μετοχές και δικαιώματα προαίρεσης (options) κατέγραψε νέο ρεκόρ τον Μάιο.
Ο Μασκ γνωρίζει καλύτερα από τους περισσότερους πως να αξιοποιήσει αυτή την επιρροή. Στην Tesla, οι ιδιώτες επενδυτές αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο της μετοχικής βάσης. Η πίστη και ο ενθουσιασμός τους συνέβαλαν ώστε η αποτίμηση της εταιρείας να ξεπερνά τη συνολική αξία των 30 μεγαλύτερων αυτοκινητοβιομηχανιών συνολικά, παρότι η Tesla βρίσκεται μόλις στη 12η θέση των πωλήσεων στις ΗΠΑ.
Ο Μασκ αναμένεται να διαθέσει στους ιδιώτες επενδυτές ασυνήθιστα μεγάλο ποσοστό των μετοχών της δημόσιας εγγραφής, κοντά στο 30%, τρεις φορές υψηλότερο από το συνηθισμένο ποσοστό στις IPO. Ωστόσο, ακόμη και αυτό το μεγάλο μερίδιο, πιθανότατα δεν θα επαρκεί για να καλύψει τη ζήτηση.
Αρνητικό προηγούμενο
Πολλές μετοχές έχουν κάνει θεαματικό ντεμπούτο στο χρηματιστήριο μόνο και μόνο για να καταρρεύσουν λίγες εβδομάδες αργότερα. Σύμφωνα με ιστορικά στοιχεία του καθηγητή Τζέι Ρίτερ από το Πανεπιστήμιο της Φλόριντα, περίπου το ένα τέταρτο των IPO χάνει τουλάχιστον το 50% της αξίας του μέσα στα τρία πρώτα χρόνια μετά την εισαγωγή.
Ιστορικά στοιχεία της Truist Wealth που εξετάζει 30 μεγάλες τεχνολογικές IPO στη διάρκεια των τελευταίων 15 ετών, έδειξαν ότι οι μετοχές κατέγραψαν μέγιστη πτώση 55% τον πρώτο χρόνο της εισαγωγής τους στο χρηματιστήριο, ενώ αρνητικές ήταν και οι επιδόσεις του πρώτου εξαμήνου. Για παράδειγμα, η Meta, όταν μπήκε στο χρηματιστήριο το 2012 η μετοχές έχασε 30% στο πρώτο έτος, όμως όσοι διατήρησαν τις θέσεις τους έως σήμερα ανταμείφθηκαν με κέρδη 1.400%.
Μήπως τα μεγάλα κέρδη έχουν ήδη γίνει;
Κατά τη διάρκεια των περισσότερων από δύο δεκαετιών που παρέμεινε ιδιωτική εταιρεία, η SpaceX άντλησε δισεκατομμύρια δολάρια από μετόχους που περιλαμβάνουν μερικούς από τους μεγαλύτερους διαχειριστές κεφαλαίων στον κόσμο.
Οι σκεπτικιστές - ανάμεσά τους και αρκετοί ιδιώτες επενδυτές - θεωρούν ότι τα εύκολα κέρδη έχουν ήδη πραγματοποιηθεί και ότι οι επαγγελματίες επενδυτές αναζητούν πλέον κάποιον άλλον για να αναλάβει το ρίσκο.
Η αποτίμηση της SpaceX αυξήθηκε κατά περισσότερο από 2.000% τα τελευταία χρόνια.
Οι μικροεπενδυτές έχασαν σχεδόν ολόκληρη αυτή την άνοδο και θα είναι εκείνοι που έχουν τα περισσότερα να χάσουν σε περίπτωση πτώσης της μετοχής.
«Πιστεύω ότι οι περισσότεροι ιδιώτες επενδυτές θα έπρεπε να αποφεύγουν αυτή τη μετοχή σαν την πανούκλα», δήλωσε στη WSJ ο Ντέιβ Νάντιγκ, βετεράνος αναλυτής επενδυτικών κεφαλαίων, ο οποίος αναμένει ακραία μεταβλητότητα μετά την εισαγωγή.
Mεγάλο στοίχημα για τη Wall Street
Οι επικριτές επισημαίνουν ότι οι κίνδυνοι της επένδυσης στη SpaceX ενδέχεται να επηρεάσουν εκατομμύρια αποταμιευτές.
Πριν ακόμη από τη δημόσια εγγραφή, τραπεζίτες επικοινώνησαν με μεγάλους παρόχους χρηματιστηριακών δεικτών ώστε η εταιρεία να ενταχθεί ταχύτερα στους βασικούς δείκτες της αγοράς.
Το χρηματιστήριο Nasdaq συμφώνησε να επιταχύνει την πιθανή ένταξη της εταιρείας στον δείκτη Nasdaq 100 μόλις 15 ημέρες μετά την εισαγωγή της, αντί για αναμονή έως και ενός έτους.
Αντίθετα, ο δείκτης S&P 500 αρνήθηκε να παρακάμψει τους κανόνες του, επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες πρέπει πρώτα να είναι κερδοφόρες. Η SpaceX κατέγραψε ζημιές 4,9 δισ. δολαρίων το προηγούμενο έτος.
Παράλληλα, η εταιρεία έχει υιοθετήσει σταδιακή αποδέσμευση των μετοχών που δεσμεύονται μετά την IPO, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότερες μετοχές θα γίνουν διαθέσιμες νωρίτερα από το συνηθισμένο, ασκώντας πιθανώς πιέσεις στην τιμή.
Ποιοι μπορούν να συμμετέχουν
Οι επενδυτές μπορούν να συμμετέχουν μέσω τραπεζών, χρηματιστηριακών εταιρειών αλλά και επενδυτικών πλατφορμών. Στην Ευρώπη, η δημόσια εγγραφή θα είναι διαθέσιμη σε επτά χώρες – Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Ισπανία, Δανία, Νορβηγία και Σουηδία. Οι Έλληνες επενδυτές θα μπορούσαν να συμμετέχουν, σύμφωνα με traders, μέσω χρηματιστηριακών που έχουν πρόσβαση στην όλη διαδικασία και μπορούν να δεσμεύσουν τα απαραίτητα κεφάλαια.
Συναγερμός για τις υποδομές
Μια γιγαντιαία IPO δεν αποτελεί μόνο δοκιμασία της επενδυτικής ζήτησης. Δοκιμάζει και τις τεχνολογικές υποδομές, τα δίκτυα επικοινωνίας και τα συστήματα διαχείρισης κινδύνου που επεξεργάζονται εκατομμύρια εντολές, μηνύματα και συναλλαγές σχεδόν ακαριαία.
Χρηματιστηριακές εταιρείες, χρηματιστήρια, market makers και φορείς εκκαθάρισης πρέπει να λειτουργούν απόλυτα συγχρονισμένα, καθώς οι εντολές δρομολογούνται, οι συναλλαγές εκτελούνται και οι διακανονισμοί ολοκληρώνονται.
«Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι η καθυστέρηση του συστήματος και το ενδεχόμενο οι εντολές να μην καταχωρούνται σωστά», δήλωσε στο Bloomberg ο Ντάρεν Τόμας, επικεφαλής εταιρικών λύσεων της S&P Global Market Intelligence.
Άλλωστε, οι αγορές δεν έχουν ξεχάσει προηγούμενες αποτυχίες. Η εισαγωγή της Facebook το 2012 - της σημερινής Meta Platforms - στιγματίστηκε από τεχνικά προβλήματα που άφησαν πολλούς επενδυτές αβέβαιους για το αν οι εντολές τους είχαν εκτελεστεί.
Πιο πρόσφατα, διακοπές λειτουργίας χρηματιστηρίων και περίοδοι ακραίας μεταβλητότητας υπενθύμισαν πόσο γρήγορα μπορούν να εξαπλωθούν οι δυσλειτουργίες σε μια αγορά που εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την τεχνολογία.
Φώτο: Getty Images
