Στο επίκεντρο της αναπτυξιακής δραστηριότητας της LAMDA βρίσκεται αυτή τη στιγμή η μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στην Ευρώπη, το The Ellinikon, έκτασης 2 εκ. τ.μ. Πρόκειται για τη δημιουργία μιας νέας έξυπνης, πράσινης, βιώσιμης πόλης που αναπτύσσεται ήδη στο χώρο του πρώην διεθνούς αερολιμένα Αθηνών.
Ευρωπαϊκό case study και αποκάλυψη στη διεθνή κοινή γνώμη
Έχοντας κερδίσει την εμπιστοσύνη της Ελληνικής κοινής γνώμης (χωρίς να λείπουν, όμως, οι αντιδράσεις από τοπικούς δήμους, τα προβλήματα και οι δικαστικές εμπλοκές), των αγοραστών κατοικιών (έχουν ξεπουλήσει τα διαμερίσματα σε Πύργους, βίλες, Little Athens και άλλα οικιστικά projects), όπως και των εγχώριων και ξένων επιχειρηματικών σχημάτων και επενδυτών (π.χ. συνεργασίες και deals με ονόματα όπως οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, HardRock, ΤΕΜΕΣ, BrookLane, ION, Προκοπίου, Fourlis, Orilinia, TenBrinke, Centric, Ιατρικό, Κωστέα – Γείτονα, Κούτρα κ.α.) η μεγάλη επένδυση της Lamda Development στην πρώην έκταση του αεροδρομίου στο Ελληνικό «αποκαλύφθηκε», και μάλιστα με επιτυχία, και στο Ευρωπαϊκό κοινό.
«Δεν πρόκειται απλώς για μια ιστορία ανάπλασης, είναι η δημιουργία ενός νέου ευρωπαϊκού αστικού προτύπου: μιας μεσογειακής πόλης, συνέχειας του υφιστάμενου αστικού ιστού, που τοποθετεί την κοινωνία, τον άνθρωπο και το περιβάλλον στο επίκεντρο. Ενός προορισμού όπου η καθημερινότητα εξελίσσεται σε ένα πιο πράσινο, πιο έξυπνο και πιο διασυνδεδεμένο αστικό οικοσύστημα. Αυτό αποτελεί την απόλυτη έκφραση του οράματος που αποτυπώνεται στη φράση “Δημιουργούμε Τόπους που εμπνέουν τη Ζωή”, δηλαδή πόλεις σχεδιασμένες για τους ανθρώπους του σήμερα και έτοιμες για τις προκλήσεις του αύριο», ισχυρίζονται στη Lamda.
Πυρήνας της φιλοσοφίας της Lamda, της ίδιας της ανάπτυξης, όπως παρουσιάστηκε προ ολίγων εβδομάδων στις Βρυξέλλες στην εκδήλωση «Next-generation urban development: Building the cities of tomorrow», η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι η υλοποίηση μιας αστικής ανάπλασης, με όρους βιωσιμότητας και συμπερίληψης, με περιβαλλοντικό πρόσημο, που μεταμορφώνει έναν πρώην εγκαταλελειμμένο χώρο για δεκαετίες σε μια «έξυπνη» πόλη των 15 λεπτών - ένα ζωντανό και σύγχρονο οικοσύστημα, που συμβάλλει στην οικονομική και κοινωνική πρόοδο, διαμορφώνοντας ένα ζωντανό παράδειγμα για τις πόλεις του μέλλοντος. Αυτό το ευρωπαϊκό case study, όπως στην Lamda τονίζουν ότι πρόκειται, δείχνει ότι σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου η κλιματική προσαρμογή, οι ανθεκτικές υποδομές και τα σύγχρονα μοντέλα αστικών κέντρων βρίσκονται όλο και πιο ψηλά στον δημόσιο διάλογο, το The Ellinikon αποδεικνύει ότι η τεχνολογική καινοτομία, ο ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός και η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορούν να συνυπάρξουν, να συνδυαστούν και να προσφέρουν μετρήσιμη δημόσια αξία.
Οφέλη για την χώρα και game changer
Επειδή το έργο είναι εξαιρετικά σύνθετο και παγκόσμιας κλίμακας, είναι φυσικό ο αντίκτυπός του να είναι εξίσου τεράστιος. Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι, σύμφωνα με τη Lamda, η συνεισφορά του φαίνεται και στα εξής: 2,5% συμβολή στο ελληνικό ΑΕΠ, €14 δισ. πρόσθετα έσοδα για το κράτος, 70.000 νέες θέσεις εργασίας, 1 εκατομμύριο επιπλέον τουρίστες ετησίως, ενίσχυση της εμπιστοσύνης της διεθνούς κοινότητας προς την Ελλάδα και της προβολής της χώρας στο εξωτερικό. «Ένα στρατηγικό εθνικό έργο με τεράστιο, μετρήσιμο αντίκτυπο στην ελληνική οικονομία, την απασχόληση, τον τουρισμό και τη διεθνή προβολή της χώρας, ένα έργο που δημιουργεί αναπτυξιακή δυναμική συγκρίσιμη με εκείνη μεγάλων εθνικών μεταρρυθμίσεων. Ένα έργο Game Changer για τη χώρα», λένε χαρακτηριστικά άνθρωποι του ομίλου.
Στόχος της Lamda είναι το The Ellinikon να μεταμορφώσει μια εγκαταλελειμμένη για δεκαετίες περιοχή σε ένα κλιματικά ουδέτερο, ανθρωποκεντρικό ευρωπαϊκό πρότυπο αστικής ανάπλασης, προσφέροντας οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αξία, ενώ ταυτόχρονα θέτει ένα νέο σημείο αναφοράς για τη βιώσιμη αστική ανάπτυξη, αποτελώντας ένα εφαρμόσιμο μοντέλο του EU Green Deal, του New European Bauhaus και του σύγχρονου σχεδιασμού πόλεων προσαρμοσμένων στην κλιματική αλλαγή. «Το σημαντικότερο όμως είναι ότι το The Ellinikon επαναπροσδιορίζει τον μεσογειακό αστικό τρόπος ζωής, έχοντας τους ανθρώπους - κατοίκους, επισκέπτες, οικογένειες, φοιτητές, ηλικιωμένου - στο επίκεντρο. Εξασφαλίζει συγχρόνως ότι ο πολιτισμός, ο αθλητισμός, η υγεία, η μάθηση, η αναψυχή και η πρόσβαση στα καταγάλανα νερά του Σαρωνικού βρίσκονται όλα σε απόσταση μόλις 15 λεπτών με τα πόδια ή το ποδήλατο», σημειώνεται.
Οι πρωτοβουλίες με το «βλέμμα» σε περιβάλλον και τοπικές κοινωνίες
Υπενθυμίζεται, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, ότι η Lamda έχει αναλάβει νέες πρωτοβουλίες γύρω από το project, και τη διαχείρισή του, στο Ελληνικό με γνώμονα την προστασία του περιβάλλοντος και την αύξηση του οφέλους για τις τοπικές – όμορες κοινωνίες. Οι πρωτοβουλίες αυτές υλοποιούνται σε συνεργασία με κορυφαία επιστημονικά ιδρύματα και φορείς της χώρας και έχουν ως στόχο την προστασία του περιβάλλοντος, την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, την ενίσχυση ευπαθών ομάδων και την ενίσχυση της ποιότητας ζωής των κατοίκων των όμορων Δήμων, της ανάπτυξης του Ελληνικού. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα νέο, ουσιαστικό κεφάλαιο συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες.
Οι ενέργειες έχουν στον πυρήνα τους τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων των όμορων περιοχών και τη θωράκιση από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής. Αφετηρία αποτέλεσαν οι ανάγκες, οι προσδοκίες αλλά και οι ανησυχίες των κατοίκων των όμορων Δήμων, όπως καταγράφηκαν μέσα από εκτεταμένες έρευνες που πραγματοποίησε η Lamda στο πλαίσιο της ανάπτυξης του The Ellinikon.
Παράλληλα, οι έρευνες ανέδειξαν και τις προκλήσεις που συνδέονται με την κατασκευαστική δραστηριότητα ενός τόσο μεγάλου έργου. Με βάση τα ευρήματα αυτά, η Lamda σχεδίασε ένα συνεκτικό πλέγμα δράσεων που εστιάζει: στην προστασία και ενίσχυση του φυσικού περιβάλλοντος, στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, στη στήριξη των ευπαθών ομάδων και της νέας γενιάς, καθώς και στον περιορισμό της όχλησης και του περιβαλλοντικού αποτυπώματος από τις κατασκευαστικές εργασίες. Επίσης, δημιουργείται ένας ειδικός διαδραστικός πίνακας (dashboard) στην ιστοσελίδα του The Ellinikon για on-line παρακολούθηση των μετρήσεων από κάθε ενδιαφερόμενο μέρος με στόχο την πλήρη διαφάνεια.
Η «φιλοσοφία» της Lamda
«Τα έργα που αναπτύσσονται και υλοποιούνται από την LAMDA Development βασίζονται στην αξία ότι οι πόλεις πρέπει να υπηρετούν τους ανθρώπους, να ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και να αναβαθμίζουν την ποιότητα της ζωής τους, με σεβασμό στο περιβάλλον», αναφέρουν από τον όμιλο. «Αυτή η φιλοσοφία εμπνέει κάθε πτυχή της επιχειρηματικής δραστηριότητας της LAMDA Development: από τον τρόπο που σχεδιάζονται οι τόποι – προορισμοί, οι οικιστικές και εμπορικές αναπτύξεις, το παραλιακό μέτωπο, έως τη δημιουργία σύγχρονων, συμπεριληπτικών πάρκων και πολιτιστικών διαδρομών. Στόχος είναι η δημιουργία τόπων προσβάσιμων για όλους και έτοιμους να ανταποκριθούν στις ανάγκες των ανθρώπων και τις προκλήσεις του μέλλοντος», συμπληρώνουν.
Η «έξυπνη πόλη των 15 λεπτών»
Το έργο του Ελληνικού είναι το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη, καθώς συνδυάζει τεράστια έκταση, ισχυρή, εμπορική δυναμική - με εξασφαλισμένα έσοδα 2,2 δισ. - και εξαιρετική συνδεσιμότητα. Στο χώρο του πρώην του διεθνούς αερολιμένα Αθηνών δημιουργείται μια κλιματικά ανθεκτική πόλη 15 λεπτών που αποτελεί τμήμα και συνέχεια του υφιστάμενου αστικού ιστού. Το The Ellinikon δεν είναι απλώς μια ανάπτυξη, αλλά ένα ευρωπαϊκό case study βιωσιμότητας, κοινωνικής συνοχής, που μεταμορφώνει ένα πρώην εγκαταλελειμμένο χώρο σε ένα ζωντανό και σύγχρονο οικοσύστημα, συμβάλλοντας στην οικονομική και κοινωνική πρόοδο για τις πόλεις του μέλλοντος.
«Το The Ellinikon δημιουργείται από την αρχή ως μια έξυπνη, σύγχρονη πόλη των 15 λεπτών, όπου κάθε βασική ανάγκη της καθημερινότητας - εργασία, εκπαίδευση, πολιτισμός, αθλητισμός, αγορές, υγεία, ψυχαγωγία, είναι προσβάσιμη μέσα σε λίγα λεπτά με τα πόδια ή το ποδήλατο για κατοίκους και επισκέπτες της. Σε ένα ευρωπαϊκό περιβάλλον όπου η κλιματική προσαρμογή, οι ανθεκτικές υποδομές και τα σύγχρονα μοντέλα αστικών κέντρων βρίσκονται όλο και πιο ψηλά στον δημόσιο διάλογο, το The Ellinikon αποδεικνύει ότι η τεχνολογική καινοτομία, ο ανθρωποκεντρικός σχεδιασμός και η ιδιωτική επένδυση μπορούν να συνυπάρξουν, να συνδυαστούν και να προσφέρουν μετρήσιμη δημόσια αξία», εκτιμούν στο γκρουπ.
Ο νέος προορισμός αναπτύσσεται σε μια περιοχή που είχε εγκαταλειφθεί για δεκαετίες—το πρώην διεθνές αεροδρόμιο της Αθήνας—και η οποία για χρόνια παρέμενε ρυπασμένη, απροσπέλαστη και σε κατάσταση σταδιακής παρακμής στην καρδιά του παράκτιου μετώπου της Αττικής. Το έδαφος είχε επιβαρυνθεί από περιβαλλοντική ρύπανση λόγω χρήσης του αεροδρομίου για δεκαετίες, ενώ μεγάλα τμήματα του χώρου ήταν περιφραγμένα, με αποτέλεσμα η περιοχή να είναι πλήρως αποκομμένη από τους κατοίκους και τους επισκέπτες των γύρω περιοχών.
Το έργο μεταμορφώνει αυτή την εγκαταλελειμμένη κληρονομιά σε μια ασφαλή, ανοιχτή, κλιματικά ουδέτερη και ανθρωποκεντρική παραθαλάσσια πόλη. Στο The Ellinikon υλοποιείται ένα από τα πιο ολοκληρωμένα και οραματικά masterplans στην Ευρώπη - συνδυάζοντας σημαντικούς πολιτιστικούς και ψυχαγωγικούς πυλώνες, το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο στην Ευρώπη, κορυφαίες οικιστικές γειτονιές, εμβληματικούς εμπορικούς προορισμούς, ξενοδοχεία διεθνούς επιπέδου και εκπαιδευτικές υποδομές - δημιουργώντας μια πραγματικά ολοκληρωμένη πόλη στην Αθηναϊκή Ριβιέρα.
Ευρωπαϊκό πρότυπο ανάπλασης
Το The Ellinikon αναπτύσσεται από ορισμένα από τα πιο καταξιωμένα αρχιτεκτονικά και σχεδιαστικά γραφεία παγκοσμίως (Foster & Partners, Aedas, Kengo Kuma, BIG)καθώς και από κορυφαίες κατασκευαστικές και consulting εταιρείες τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς, γεγονός που υπογραμμίζει το διεθνές κύρος, την αριστεία στον σχεδιασμό και την αξιοπιστία του έργου. Η ποιότητα του αστικού σχεδιασμού βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με εκείνη μεγάλων έργων αστικής ανάπλασης διεθνώς.
Το The Ellinikon έχει σχεδιαστεί ως μια έξυπνη και βιώσιμη πόλη επόμενης γενιάς, ενεργειακά αυτόνομη, data-driven, κλιματικά ανθεκτική και θεμελιωμένη σε bluegreen υποδομές και αρχές κυκλικής οικονομίας.
• Η ενεργειακή αυτονομία και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποτελούν τον πυρήνα της στρατηγικής βιωσιμότητας του έργου που ενσωματώνει μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις και τεχνολογίες έξυπνων δικτύων, οι μειώνοντας σημαντικά την εξάρτηση από συμβατικές πηγές ενέργειας. Αυτή η προσέγγιση ευθυγραμμίζεται με τον ευρωπαϊκό στόχο για μετάβαση σε καθαρή ενέργεια, ενώ περιορίζει το συνολικό ανθρακικό αποτύπωμα του έργου.
• Κεντρικός πυλώνας του The Ellinikon είναι η κλιματική ανθεκτικότητα. Το έργο ενσωματώνει ολοκληρωμένα συστήματα διαχείρισης νερού, blue-green corridors και υποδομές αντιπλημμυρικής προστασίας, σχεδιασμένες να ανταποκρίνονται στις σημερινές αλλά και στις μελλοντικές κλιματικές πιέσεις. Τα μέτρα αυτά είναι πλήρως ευθυγραμμισμένα με τις ευρωπαϊκές πολιτικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και αποτελούν ζωντανό υπόδειγμα ανθεκτικής παράκτιας ανάπτυξης.
• Η ανάπλαση του πρώην αεροδρομίου δίνει επίσης προτεραιότητα σε green & blue infrastructure σε πρωτοφανή κλίμακα. Με 2 εκατομμύρια τ.μ. πάρκου και 3,5 χιλιόμετρα παράκτιας ζώνης —συμπεριλαμβανομένης μιας πλήρως προσβάσιμης δημόσιας παραλίας 1χιλ.— το The Ellinikon δημιουργεί ένα νέο οικοσύστημα βιοποικιλότητας, ενισχύει το μικροκλίμα και προσφέρει ανοιχτούς, συμπεριληπτικούς δημόσιους χώρους, ενισχύοντας το όραμα της ΕΕ για smarter & healthier cities.
• Η πόλη υποστηρίζεται από ένα πλήρως data-driven σύστημα λειτουργιών, που βασίζεται σε μια κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα, ένα tailor made “super-app” το οποίο απλοποιεί τις υπηρεσίες για κατοίκους, επισκέπτες και 6 επαγγελματίες. Η ψηφιακή αυτή υποδομή θα διαχειρίζεται τη κινητικότητα, την ενέργεια, τη συντήρηση και τις υπηρεσίες προς τους πολίτες. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται η αποδοτικότητα, η μείωση σπατάλης πόρων και η συνολική καθημερινή εμπειρία μέσα στην πόλη, αποδεικνύοντας ότι η τεχνολογία μπορεί να προσφέρει απτά οφέλη βιωσιμότητας.
• Τέλος, το The Ellinikon ενσωματώνει αρχές κυκλικής οικονομίας σε όλο τον κύκλο ζωής του, από την κατασκευή έως και τη λειτουργία. Τα υλικά επαναχρησιμοποιούνται όπου είναι δυνατόν, τα απόβλητα μειώνονται, ενώ η λειτουργία της πόλης έχει σχεδιαστεί με γνώμονα την ανακύκλωση, την αποδοτική χρήση πόρων και τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Αυτό τοποθετεί το έργο σε πλήρη ευθυγράμμιση με το EU Circular Economy Action Plan και αναδεικνύει πώς η κυκλικότητα μπορεί να εφαρμοστεί σε κλίμακα πόλης.
Όλα αυτά τα στοιχεία αναδεικνύουν το The Ellinikon ως ένα ευρωπαϊκό πρότυπο ανάπλασης για βιώσιμη, τεχνολογικά προηγμένη αστική ανάπτυξη — ένα εφαρμόσιμο μοντέλο του EU Green Deal, του New European Bauhaus και του ευρωπαϊκού αστικού σχεδιασμού προσαρμοσμένου στην κλιματική αλλαγή. Αποδεικνύει ότι η βιώσιμη ανάπτυξη και η καινοτομία μπορούν να συνυπάρξουν στον μεσογειακό χώρο, παρουσιάζοντας ένα blueprint για το μέλλον των ευρωπαϊκών πόλεων.
Κέντρο καινοτομίας
Το The Ellinikon διαμορφώνεται επίσης ως ένα Ευρωπαϊκό κέντρο καινοτομίας, έρευνας και εκπαίδευσης, με βασικό πυλώνα τις στρατηγικές συνεργασίες με το Πανεπιστήμιο Purdue, το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και τον Όμιλο ION, οι οποίες θα ενισχύσουν τη συνεργασία στην έρευνα και θα ενσωματώσουν την τεχνολογία και την καινοτομία στην καθημερινή αστική ζωή. Το έργο άρχισε να παίρνει ζωή το 2020 και, μέχρι τότε, είχε ήδη εξασφαλίσει το χρηματοδοτικό του μοντέλο, την υπογραφή των βασικών συμβάσεων και μια ευρεία πολιτική συναίνεση, ενώ είχε ταυτόχρονα αντέξει μία από τις μακρύτερες και πιο σύνθετες διαδικασίες αδειοδότησης που έχουν γίνει ποτέ για ευρωπαϊκό έργο αστικής ανάπλασης.
Η θέση του project δίπλα σε διεθνώς αναγνωρισμένα έργα
Σύμφωνα με τον φορέα ανάπτυξης, το The Ellinikon της Αθήνας τοποθετείται δίπλα σε διεθνώς αναγνωρισμένα έργα, όπως το Hudson Yards στη Νέα Υόρκη, το Palm Jumeirah στο Ντουμπάι, το Berlin TXL στη Γερμανία, το Downsview Airport Redevelopment στο Τορόντο, το Barangaroo στο Σίδνεϊ και το Mission Bay στο Σαν Φρανσίσκο. «Καθένα από αυτά αντιπροσωπεύει μια προσπάθεια αναγέννησης και μεταμόρφωσης του αστικού σχεδιασμού, ενσωματώνοντας μικτές χρήσεις, πράσινους χώρους και προηγμένες υποδομές. Ωστόσο, το The Ellinikon ξεχωρίζει γιατί είναι μια ανάπτυξη που γίνεται στη μεγαλύτερη ενιαία αστική έκταση στον κόσμο, η οποία συνδυάζει, σε ένα ενιαίο, συμπεριληπτικό και κλιματικά ουδέτερο αστικό περιβάλλον, το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο στην Ευρώπη και ένα αυθεντικό μοντέλο πόλης των 15 λεπτών- σχεδιασμένης από την αρχή- δίπλα σε ένα από τα ομορφότερα –αν όχι το ομορφότερο-παράκτια μέτωπα στον κόσμο», λένε από τον όμιλο.
Επίσης, «ενώ άλλα διεθνή έργα δίνουν έμφαση στην πολυτέλεια, τις πολλές εμπορικές χρήσεις και τις οικιστικές αναπτύξεις, το The Ellinikon συνθέτει με μοναδικό τρόπο βιωσιμότητα, καινοτομία, πολιτισμό, οικιστική χρήση, αθλητισμό, αγορές, ψυχαγωγία, παραλία και το μεγαλύτερο παράκτιο πάρκο ανοιχτό και προσβάσιμο για όλους, σε πλήρη κλίμακα πόλης. Αυτό το καθιστά ως το πιο ολοκληρωμένο και πιο σύγχρονο μοντέλο αστικής ανάπλασης παγκοσμίως. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ τα περισσότερα διεθνή έργα αυτού του μεγέθους χρηματοδοτούνται από το κράτος (σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό), το The Ellinikon αποτελεί την εξαίρεση καθώς είναι 100% ιδιωτική επένδυση, χωρίς καμία επιβάρυνση για τον κρατικό προϋπολογισμό ή τον Έλληνα φορολογούμενο», προσθέτουν από την εισηγμένη.
