Μεικτά σινιάλα «εκπέμπει» για την πορεία της κατανάλωσης το 2026, ενώ ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εξελίσσεται σε νούμερο ένα αστάθμητο παράγοντα.
Με την κρίση στον Περσικό να διανύει ήδη τον δεύτερο μήνα και την κυβέρνηση να έχει λάβει μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα δύο γύρους έκτακτων μέτρων για τη στήριξη των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, οι καταναλωτές εκφράζουν φόβους για νέο κύμα ανατιμήσεων στο ράφι, αδυνατώντας πλέον να διαχειριστούν την έντονη οικονομική ανασφάλεια που έχει συσσωρευτεί μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών.
Η εικόνα της κατανάλωσης
«Το οργανωμένο λιανεμπόριο παρουσιάζει μια καλή εικόνα σε γενικές γραμμές, με ερωτηματικό, βέβαια, τη μεταβλητότητα λόγω του πολέμου», δήλωσε χθες από το βήμα του 16ου Food Retail Conference o Managing Director της NielsenIQ για Ελλάδα και Βουλγαρία, Βάιος Δημοράγκας.
Όπως εξήγησε, από τις αρχές του έτους μέχρι και τις 15 Μαρτίου, το οργανωμένο λιανεμπόριο μετρά μια ανάπτυξη της τάξης του 6,7%, μια ανάπτυξη η οποία έρχεται κυρίως μέσων της αύξησης των όγκων, σε μια τάση που συνεχίζεται από το 2024.
Ο Έλληνας καταναλωτής είναι αγχωμένος και συνεχίζει να πιέζεται, αναγνωρίζει ο κ. Δημοράγκας, ενώ όπως αποκαλύπτει «δεν υπάρχει κανένας που να είναι αδιάφορος για την έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή».
Φόβος, θυμός και ανησυχία
Τον φόβο των ελληνικών νοικοκυριών για τις επιπτώσεις της κρίσης πιστοποιεί και σχετική έρευνα του ΙΕΛΚΑ, την οποία παρουσίασε ο πρόεδρος του Ινστιτούτου, Γιώργος Δουκίδης, από το βήμα του ίδιου συνεδρίου. Όπως προκύπτει από την εν λόγω έρευνα, τα επίπεδα φόβου, άγχους και ανασφάλειας των καταναλωτών είναι υψηλότερα ακόμη και από εκείνα που είχαν καταγραφεί για τον πόλεμο της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με τον κ. Δουκίδη, το 25% των καταναλωτών αισθάνεται φόβο για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, το 27% αισθάνεται θυμό και το 26% ανησυχία. Τα ποσοστά είναι σαφώς υψηλότερα συγκριτικά με τα στοιχεία που είχαν καταγραφεί για τον πόλεμο της Ουκρανίας και την περιβαλλοντική κρίση.
Συγκεκριμένα για τον πόλεμο στην Ουκρανία, το 13% των ερωτηθέντων είχε δηλώσει ότι αισθάνεται φόβο, το 27% θυμό και το 17% ανησυχία. Για την περιβαλλοντική κρίση το ποσοστό των φοβισμένων ήταν 19%, των θυμωμένων 14% και των ανήσυχων 25%.
Η ανησυχία των καταναλωτών για τις δαπάνες εστιάζεται σε δύο τομείς, στην ενέργεια και στα τρόφιμα. Το 40% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι ανατιμήσεις σε τρόφιμα είναι εξαιρετικά επιβαρυντικές για τον προϋπολογισμό τους, ενώ το 34% θεωρεί το ίδιο για την ενέργεια. Παραπλήσια είναι τα ποσοστά όταν ερωτήθηκαν οι ανατιμήσεις σε ποιες κατηγορίες αγαθών θα είναι επιβαρυντικές το επόμενο εξάμηνο. Το 39% απάντησε οι ανατιμήσεις στα τρόφιμα και το 35% στην ενέργεια.
Οι πρώτες αντιδράσεις των καταναλωτών απέναντι στον πόλεμο ήταν η αναβολή ή ακύρωση δαπανών (60% των ερωτηθέντων), η μείωση της κατανάλωσης σε εστίαση (54%) και σε άλλες υπηρεσίες και η αυξημένη χρήση εκπτώσεων, προσφορών και οικονομικότερων εναλλακτικών προϊόντων (40%).
Η επόμενη μέρα
«Ξέρουμε αν η κρίση στη Μέση Ανατολή θα είναι παροδική; Όχι δεν το ξέρουμε και για αυτό τον λόγο θα πρέπει να προσαρμοστούμε», διερωτήθηκε με τη σειρά του ο πρόεδρος της αλυσίδας Θανόπουλος ΑΕ, Τέλης Θανόπουλος, συμμετέχοντας και ο ίδιος στο 16ο Food Retail Conference .
«Αυτό που συμβαίνει είναι πολύ κοντά μας, ελπίζουμε σε άμεση αποκλιμάκωση, αλλά πρέπει να διατηρούμε και τις επιφυλάξεις μας. Απαιτείται μεγάλη προσοχή», εξήγησε από την πλευρά του ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκο Βέττας, αναγνωρίζοντας πως «η εξέλιξη των τιμών και των εισοδημάτων είναι τέτοια στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια που περίπου τα μισά νοικοκυριά πιέζονται».
«Η οικονομία μας πρέπει να αλλάξει. Χρειάζεται επενδύσεις. Είμαστε στα μισά μιας νέας προσπάθειας. Τα επόμενα 2-3 χρόνια θα δείξουν εάν θα υπάρξει σταθεροποίηση και αν θα είναι προς όφελος του καταναλωτή και του εργαζόμενου», σημείωσε ο κ. Βέττας.
