Η επισημοποίηση χτες της «εισόδου» των AKTOR – AKTOR Παραχωρήσεις και METLEN – ΜΕΤΚΑ στο σχήμα τόσο της παραχώρησης / λειτουργίας όσο και της κατασκευής στον ΒΟΑΚ (σύμβαση παραχώρησης της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ του τμήματος «Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο», αξίας άνω των 2 δισ. ευρώ), επιβεβαιώνει αφενός όσα εδώ και πολλούς μήνες (σχεδόν ένα χρόνο) κυκλοφορούσαν στην αγορά περί επικείμενης αλλαγής του «εταιρικού χάρτη» στον ΒΟΑΚ, όπου η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ παραμένει κυρίαρχη στην εν λόγω σύμβαση, αφετέρου, το αυξημένο ενδιαφέρον των κατασκευαστικών ομίλων να διευρύνουν την παρουσία τους σε τέτοιου είδους projects.
Πάντως, στις χτεσινές ανακοινώσεις δεν υπήρχαν αναφορές για τιμήματα γύρω από το deal, καθώς, όπως αναφέρουν σχετικές πηγές, δεν έχουμε να κάνουμε με ώριμη σύμβαση που «τρέχει» από καιρό. Επίσης, η ολοκλήρωση της συναλλαγής τελεί υπό την αίρεση της πλήρωσης όλων των όρων και προϋποθέσεων που προβλέπονται στη σύμβαση αγοραπωλησίας μετοχών και στη σύμβαση παραχώρησης, συμπεριλαμβανομένης της λήψης των απαιτούμενων εγκρίσεων από τις αρμόδιες αρχές και τις δανείστριες τράπεζες του έργου.
Άρα, η… τιμολόγηση θα «κλειδώσει» (ή έστω γίνει γνωστή, εφόσον γίνει) προσεχώς, ενώ οι νέοι στρατηγικοί εταίροι αναλαμβάνουν προφανώς ποσοστό επί των ιδίων κεφαλαίων που τους αναλογεί να καταβληθούν, θα αναλάβουν οι θυγατρικές τους τα ανάλογα δάνεια (για τη συμμετοχή τους στην παραχώρηση), βάσει ποσοστών στο σχήμα κ.α.. Προφανώς, δεδομένου ότι έχει γίνει αναφορά για κατασκευαστικό αντικείμενο ύψους 2 δισ. ευρώ, θα υπάρξει και ανάλογη «μοιρασιά» στο τεχνικό κομμάτι βάσει των μεριδίων (700 εκατ. έκαστος).
Όπως προβλέπονταν στα συμβατικά κείμενα η χρηματοδότηση της παραχώρησης, Χανιά – Ηράκλειο, προέρχεται από τρεις διαφορετικές πηγές. Ο επενδυτής υποχρεούται να επενδύσει συνολικά 219,3 εκατ. Με την προαίρεση το ποσό για τον παραχωρησιούχο αυξάνεται σε 243,5 εκατ. ευρώ. Η χρηματοδοτική συμβολή του δημοσίου ανέρχεται σε 693 εκατ. ευρώ. Με την προαίρεση αυξάνεται κατά 99 εκατ. ευρώ. Τα δάνεια που θα λάβει ο παραχωρησιούχος από Εμπορικές Τράπεζες ανέρχονται σε 971,8 εκατ. ευρώ και με την προαίρεση 1,079 δισ. ευρώ. Για το τμήμα αυτό προβλέπεται και συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης κατά περίπου 370 εκατ. ευρώ.
Οι «βλέψεις» των 3
Σε κάθε περίπτωση, από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, που διατηρεί το υψηλότερο ποσοστό (40%), πηγάζει ότι κρίθηκε συμφέρουσα η μη διατήρηση του 100% της σύμβασης ώστε να απελευθερωθούν πόροι προς αναζήτηση άλλων «ευκαιριών» εντός κι εκτός Ελλάδας, όχι απαραίτητα σε οδικές παραχωρήσεις, αλλά ευρύτερα σε projects με επίσης υποσχόμενες αποδόσεις.
Να συνυπολογιστεί και το γεγονός του μειωμένου τραπεζικού δανεισμού που πλέον θα απαιτηθεί για το project και του όπου ρίσκου που πάντα συνοδεύει ένα έργο ακόμα και υψηλών προσδοκιών, αλλά με υψηλές χρηματοοικονομικές και τεχνικές απαιτήσεις και δύσκολο κατασκευαστικό αντικείμενο. Η συναλλαγή ενισχύει την ευελιξία του Ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ να συνεχίσει περαιτέρω τη διεκδίκηση και ανάληψη νέων έργων.
Από την άλλη πλευρά, AKTOR και Metlen εισέρχονται σε μια μεγάλη σύμβαση παραχώρησης με 36% και 24% αντίστοιχα ενισχύοντας το αποτύπωμά τους σε έργα με μακροχρόνιες ροές, ενώ προσθέτουν αντικείμενο στο κατασκευαστικό τους ανεκτέλεστο με εκατοντάδες εκατ. ευρώ η κάθε μία.
Αναζήτηση μακροχρόνιων σταθερών ροών
Προφανώς και ο αμιγώς τεχνικός τομέας παραμένει βασικός πυλώνας δράσης, ωστόσο, όπως έχουν δείξει οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, Metlen, αλλά και η ΑΒΑΞ, δεδομένης της… εποχικότητας – κυκλικότητας που παρουσιάζει η (σημαντική, όμως, για όλα τα γκρουπ), κατασκευή, αποτελούσε μονόδρομο η ενίσχυση της θέσης των εισηγμένων ομίλων σε έργα μακροχρόνιου ορίζοντα που μπορούν να εξασφαλίσουν προβλέψιμες, όσο το δυνατόν, ροές και διανομές μερισμάτων, σταθερά έσοδα και EBITDA στη διάρκεια ζωής τους, ήτοι ακόμη και έως 25-35 έτη, όσο διαρκούν οι «φρεσκότερες» συμβάσεις (δίχως να παραγνωρίζονται οι συνεισφορές από υφιστάμενες).
Άλλωστε, όλα τα γκρουπ, σε κάθε ευκαιρία, από τις ανακοινώσεις οικονομικών μεγεθών έως τις παρουσιάσεις ή τις ενημερώσεις, έχουν σπεύσει να αναδείξουν τον ρόλο των σταθερών συμβάσεων Παραχώρησης και ΣΔΙΤ ως τον «μοχλό» ανάπτυξης, σε συνδυασμό με το κατασκευαστικό αντικείμενο που πολλές συνδυάζουν. Κάτι, που ιδίως στην περίπτωση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, έχουν αρχίσει ολοένα και περισσότερο να αναδεικνύουν και οι διεθνείς και εγχώριοι αναλυτές.
Το «παζάρι» για το deal και οι άλλες συμβάσεις
Αξίζει, βέβαια, να αναφέρουμε ότι λίγο μετά την ανακήρυξη της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ ως «νικήτριας» στον διαγωνισμό για την παραχώρηση του ΒΟΑΚ, είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν σενάρια και πληροφορίες για συμφωνία ανάμεσα στους 3 ομίλους για είσοδο τότε των ΕΛΛΑΚΤΩΡ και Μυτιληναίος στο σχήμα. Τα οποία «φούντωσαν» όσο καθυστερούσαν οι εξελίξεις, σταδιακά είχαμε την εξαγορά των ΑΚΤΩΡ – ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις και τη συγκρότηση του νέου σχήματος AKTOR υπό τον Αλ. Εξάρχου, τις αναφορές του τελευταίου για επικείμενες συμφωνίες σε τουλάχιστον 2 συμβάσεις παραχώρησης, για να καταλήξουν οι επαφές και οι διαπραγματεύσεις στο χτεσινό, αναμενόμενο από την αγορά, deal, λίγες ημέρες μετά την ουσιαστική εκκίνηση της σύμβασης.
Να σημειωθεί ότι ήδη έχουν γίνει και άλλες κινήσεις στον τομέα των συμβάσεων, όπως, για παράδειγμα, η αποχώρηση της Hochtief από την Ολυμπία Οδό (οι άλλοι εταίροι ενίσχυσαν έτσι τα ποσοστά τους) που είχε αποκαλύψει το insider.gr, ή η πώληση του μεριδίου της ΑΒΑΞ σε Vinci, ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις, η είσοδος του Latsco Family Office στην Αττική Οδό (με 10%) κ.α..
Προφανώς, έχουν κυκλοφορήσει και άλλα σενάρια με αφορμή την κίνηση της Hochtief, αν δηλαδή αυτή ή η Vinci έχουν σκέψεις αποχώρησης από την παραχώρηση του «Αυτοκινητόδρομου Αιγαίου», ενώ υπάρχουν και άλλες συμβάσεις (π.χ. Γέφυρα Ρίο – Αντίρριο), όχι απαραίτητα οδικές (π.χ. αεροδρόμια, λιμένες, logistics, άλλες υποδομές) που τέθηκαν στο μικροσκόπιο είτε… εξ αντανακλάσεως, είτε επειδή από συγκεκριμένους ομίλους έχουν εκφραστεί προσδοκίες για απόκτηση και άλλων συμμετοχών σε παραχωρήσεις ή ΣΔΙΤ. Κατά πόσο έχουμε νέες αλλαγές στον χάρτη των παραχωρήσεων ή για την ώρα ολοκληρώθηκε ένας κύκλος, θα φανεί προσεχώς.
Από κει και πέρα, υπάρχουν αρκετά ανοιχτά μέτωπα στις εν λόγω συμβάσεις, από διεκδικήσεις διαγωνισμών έως νέα έργα που «πέφτουν στο τραπέζι» προς υλοποίηση.
Ο νέος «εταιρικός χάρτης» στη σύμβαση παραχώρησης – Κυρίαρχη η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Στο… δια ταύτα, και όσον αφορά στον ΒΟΑΚ, οι χτεσινές ανακοινώσεις αποτελούν την αναμενόμενη κατάληξη πολύμηνων διαπραγματεύσεων ανάμεσα στους ομίλους Γ. Περιστέρη, Αλ. Εξάρχου και Ευ. Μυτιληναίου, με την επισημοποίηση του deal να απαιτούσε προφανώς και την ολοκλήρωση των διαδικασιών για την ουσιαστική ενεργοποίηση της σύμβασης παραχώρησης του ΒΟΑΚ, όπως πρόσφατα είχε αναφέρει το insider.gr. Πλέον, στον νέον εταιρικό χάρτη του ΒΟΑΚ (το εν λόγω τμήμα), σε σχέση με τη «κομμάτι» παραχώρηση/λειτουργία, ήτοι στις εταιρείες Παραχώρησης «Δικταίον Παραχωρήσεις Μ.Α.Ε.» και Λειτουργίας «Δικταίον Λειτουργία Μ.Α.Ε.», του οδικού τμήματος Χανιά - Ηράκλειο του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), η νέα μετοχική σύνθεση έχει ως εξής: ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ Α.Ε.: 40%, Άκτωρ Παραχωρήσεις Α.Ε.: 24%, Metlen Energy & Metals Α.Ε.: 24%, Aktor Συμμετοχές σε Έργα Παραχωρήσεων και ΣΔΙΤ Α.Ε.: 12%.
Άρα, ουσιαστικά τα μερίδια είναι 40% για ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, 36% για AKTOR και 24% για Metlen. Όσον αφορά το κατασκευαστικό αντικείμενο του έργου το οποίο σήμερα εκτελείται από την ΤΕΡΝΑ Α.Ε., με την οριστική ολοκλήρωση της συναλλαγής, η ΤΕΡΝΑ Α.Ε. θα υποκατασταθεί από νέο εταιρικό σχήμα υπό την επωνυμία «ΤΕΡΝΑ - AKTOR - ΜΕΤΚΑ - Δικταίον Κοινοπραξία» αποτελούμενο από τους: ΤΕΡΝΑ Α.Ε. με 40%, AKTOR με 30% και ΜΕΤΚΑ με 30%.
Ο «χάρτης» του ΒΟΑΚ
Βέβαια, έχοντας πλέον επιτύχει το χρηματοοικονομικό κλείσιμο και την έναρξη της περιόδου παραχώρησης του ΒΟΑΚ, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ διατηρεί τη μεγαλύτερη συμμετοχή στο έργο. Δηλαδή, διατηρεί κυρίαρχο ρόλο στην κατασκευή και παραχώρηση ενός από τα μεγαλύτερα οδικά έργα που εκτελούνται σήμερα στην Ευρώπη. Ωστόσο, AKTOR και Metlen κάνουν «είσοδο» σε ένα σημαντικό έργο αξίας άνω των 2 δις ευρώ. Ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (Β.Ο.Α.Κ.) έχει συνολικό μήκος περίπου 300 χλμ., περιλαμβάνοντας επίσης τα υπό κατασκευή τμήματα «Χερσόνησος–Νεάπολη» και «Νεάπολη-Άγιος Νικόλαος», γεγονός που τον κατατάσσει ως τον μεγαλύτερο αυτοκινητόδρομο που βρίσκεται σήμερα υπό κατασκευή στην Ευρώπη. Ευρύτερα, λοιπόν, πέραν της παραχώρησης, υπενθυμίζεται Ο Όμιλος AKTOR συμμετέχει ενεργά στην κατασκευή του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης μέσω δύο ακόμη σημαντικών συμβάσεων, επιβεβαιώνοντας τον στρατηγικό του ρόλο σε ένα έργο εθνικής προτεραιότητας.
Η πρώτη, είναι το έργο Σύμπραξης Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) που υλοποιείται από την Κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ Συμμετοχές – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, και αφορά στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, προϋπολογισμού 330 εκατ. και μήκος 22,5 χλμ. Η δεύτερη, αφορά στην εξ’ ολοκλήρου ανάληψη από τον Όμιλο AKTOR, του έργου που αφορά στην κατασκευή του τμήματος Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, προϋπολογισμού 169 εκατ. και συνολικού μήκους 14,5 χλμ., του οποίου η υλοποίηση προχωρά με ιδιαίτερα ταχύ ρυθμούς.
Το μεγάλο ενδιαφέρον για παραχωρήσεις / ΣΔΙΤ
Όπως πολλές φορές έχει αναφέρει το insider.gr, αλλά και προ μηνών, γύρω από τον χώρο των συμβάσεων παραχώρησης και ΣΔΙΤ, δίχως να είναι ο μοναδικός τομέας στον οποίο επενδύουν οι ισχυροί όμιλοι, φαίνεται να… «παίζεται το παιχνίδι» στις τάξεις των κατασκευών – υποδομών. Μπορεί στην παρούσα φάση να υπάρχει, όπως εκτιμούν στελέχη του κλάδου, δουλειά για κάμποσα ακόμα χρόνια μπροστά μας, έως τα τέλη της δεκαετίας, καθώς εκκρεμεί η υλοποίηση σημαντικών υποδομών ή «βγαίνουν» διαγωνισμοί και συμβάσεις (δημόσιοι, ιδιωτικοί, ΣΔΙΤ, κάποιου του Υπερταμείου, στο εξωτερικό), ωστόσο, οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ, ΜΕΤΚΑ μοιραία κοιτάζουν και προς την «επόμενη μέρα».
Είναι προφανές ότι η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ είναι κυρίαρχη στον τομέα αυτόν. Είχε ήδη παρουσία σε Νέα και Κεντρική οδό (100%), στην Ολυμπία, στην Αττική Οδό, ανέλαβε στο τέλος του 2025 την Εγνατία Οδό, κατέχει το 40% στον ΒΟΑΚ αλλά και συμμετοχή στο ΣΔΙΤ του, σε αρδευτικά ΣΔΙΤ, στο IRC Ελληνικού, στο Καστέλι, σε ΣΔΙΤ απορριμμάτων κ.α.. Οι αναλυτές βάζουν ολοένα και υψηλότερα των πήχη ακριβώς λόγω των συμβάσεων αυτών, με την Mediobanca προχτές να επανέρχεται ξαναπαίρνοντας τη σκυτάλη από Santander, Πειραιώς, Euroxx και άλλες χρηματιστηριακές – τραπεζικές, εστιάζοντας στο ισχυρό καθετοποιημένο μοντέλο παραχωρήσεων/κατασκευής, καθώς και στο επιτυχημένο track record που έχει επιδείξει η εταιρεία. Η οποία αναμένει διανομές άνω των 11 δισ. ευρώ από τις συμβάσεις αυτές στη διάρκεια της ζωής τους, άρα σε διπλάσια και άνω adj. Ebitda και σε πολλαπλάσια έσοδα, έχοντας ορατότητα 2-3 δεκαετιών τουλάχιστον.
Ωστόσο, η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ… «δεν παίζει μόνη της» στον τομέα παραχωρήσεων. Ήδη, υπάρχει η απόκτηση της ΑΚΤΩΡ Παραχωρήσεις (του ομίλου ΕΛΛΑΚΤΩΡ) από την AKTOR. Που επίσης έχει παρουσία σημαντική στον τομέα αυτόν και στις ΣΔΙΤ (Ολυμπία, πλέον ΒΟΑΚ, ΣΔΙΤ ΒΟΑΚ αλλά και Νοτιοδυτικής Πελοποννήσου, ΣΔΙΤ φοιτητικές εστίες Κρήτης, Θεσσαλίας, Θράκης κ.α.), ενώ διεκδικεί πλήθος συμβάσεων. Όπως έχουν αναφέρει από τον όμιλο, στόχος είναι να αποκτήσει ένα μερίδιο στη σχετική αγορά ανάλογο με εκείνο που έχει στις κατασκευές και ο τομέας να αποδίδει προσαρμοσμένο EBITDA της τάξης των 79 εκατ. το 2030, που ενδεχομένως αναθεωρηθεί προσεχώς ανοδικά. Το γκρουπ προσεχώς το 75% των εσόδων αν έρχονται από Παραχωρήσεις – LNG και 25% από κατασκευή.
Προφανώς, οι δύο άλλοι όμιλοι που συμπληρώνουν το «καρέ» των ισχυρών, ΑΒΑΞ και ΜΕΤΚΑ (όμιλος Metlen), «δεν κάθονται με σταυρωμένα χέρια», αντιθέτως, έχουν κινηθεί προς την κατεύθυνση δημιουργίας μιας μάζας συμβάσεων (παραχωρήσεις και ΣΔΙΤ), έχοντας προφανώς ως στόχο την ενίσχυση του χαρτοφυλακίου τους. Η ΑΒΑΞ, ως γνωστόν, έχει ένα portfolio αξίας περί των 400 εκατ. ευρώ στον τομέα, με σημαντική παρουσία π.χ. σε οδικά project (Ολυμπία Οδός, Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου, Fly Over Θεσσαλονίκης) και όχι μόνο (π.χ. σε αρδευτικά ΣΔΙΤ, μαρίνες κ.α.), ενώ διεκδικεί και αυτή και άλλες συμβάσεις που βγαίνουν μέσω ΣΔΙΤ (οδικά έργα, κτηριακά μέσω του PPF κ.α.).
Αλλά και ο όμιλος Metlen – ΜΕΤΚΑ, που σαφώς έχει ως «αιχμή του δόρατος» άλλες μπίζνες (ενέργεια, μεταλλευτικά κ.α.), φαίνεται τελικά να επιθυμεί την περαιτέρω διεύρυνση της παρουσίας του σε κατασκευές/υποδομές και προφανώς σε Παραχωρήσεις/ΣΔΙΤ. Όπως φαίνεται, η ανάληψη συμβάσεων όπως το FlyOver, αρδευτικά ΣΔΙΤ ή κτηριακά έχουν «ανοίξει την όρεξη» στο γκρουπ που επίσης φαίνεται να ποντάρει στη δημιουργία χαρτοφυλακίου σταθερών ροών σε βάθος χρόνου. Μπορεί τα έσοδα και τα EBITDA του τομέα αυτού να είναι ακόμη μικρά σε σχέση με τα συνολικά νούμερά όμως έχει εκφραστεί η πρόθεση για ενίσχυση παρουσίας και μεγεθών.
