Συμπληρώνονται ήδη κάμποσα 24ωρα από τις «βόμβες» που εξαπέλυσε την περασμένη εβδομάδα ο παλιός γνώριμος της Ελλάδας, Poul Thomsen. Κι όμως o κουρνιαχτός από τη θύελλα που ξεσήκωσε σε Αθήνα και Ευρώπη δεν λέει να κοπάσει.
Ένα και μόνο άρθρο από τον Δανό αξιωματούχο ήταν αρκετό για να προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων στην κυβέρνηση, αλλά και στα κέντρα λήψης των (ευρωπαϊκών) αποφάσεων στις Βρυξέλλες. Οι ανοιχτές συστάσεις για λήψη νέων μέτρων – έως και 9 δισ. ευρώ – την ερχόμενη τριετία και οι προτάσεις για νέες περικοπές συντάξεων προκάλεσαν πολιτικό «σεισμό» πολλών ρίχτερ.
Έχουμε όμως αναρωτηθεί το γιατί; Τι είναι εκείνο που πραγματικά «ενόχλησε» Αθήνα και Ευρώπη από την «καταιγίδα» μέτρων που επιχείρησε να ξεδιπλώσει την περασμένη Πέμπτη ο παλιός γνώριμος στην Ελλάδα από τη συμμετοχή του στην «παλαιά» τρόικα;
Είναι άραγε η πρώτη φορά που το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο αξιώνει από την ελληνική κυβέρνηση να λάβει νέα σκληρά μέτρα; Είναι η πρώτη φορά που επανέρχεται στο τραπέζι ο κίνδυνος για νέες περικοπές στις συντάξεις; Είναι άραγε η πρώτη φορά που ο Thomsen αποδεικνύεται τόσο σκληροπυρηνικός; Σίγουρα όχι… Τότε γιατί όλοι έδειξαν να πέφτουν από τα σύννεφα στο άκουσμα της είδησης και μόνο περί άρθρου – βόμβα του Δανού οικονομολόγου;
Μήπως γιατί η δημοσιοποίησή του επιβεβαιώνει ένα πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα, το οποίο υποβόσκει ήδη από την έναρξη της «μνημονιακής» περιόδου της Ελλάδας και αναπόφευκτα θα έχει – ξανά – πολύ βαριές επιπτώσεις για τη χώρα μας; Ποιο είναι το πρόβλημα αυτό; Καθόλου άγνωστο ή καινούργιο, αλλά σίγουρα κάθε φορά που έρχεται στο προσκήνιο, επιβεβαιώνει πως η Αθήνα θα βρίσκεται για καιρό ακόμη ανάμεσα στις Συμπληγάδες της Σκύλλας και της Χάρυβδης.
Μέσω του περιβόητου άρθρου του ο Τhomsen αξίωσε από την ελληνική πλευρά μέτρα έως 9 δισ. ευρώ για την επόμενη τριετία, την ώρα που οι Ευρωπαίοι τοποθετούν τον «λογαριασμό» αυτό κοντά στα 5,5 δισ. ευρώ. Το χάσμα αυτό των 3,5 δισ. ευρώ μοιάζει υπεραρκετό για να επιβεβαιώσει πως όσο το ΔΝΤ και οι Ευρωπαίοι δεν τα βρίσκουν μεταξύ τους για τις παραμέτρους του ελληνικού προγράμματος, τόσο θα καθυστερεί η ολοκλήρωση της πρώτης αξιολόγησης και μοιραία θα επιβαρύνεται η πορεία της ελληνικής οικονομίας.
ΔΝΤ και Ευρώπη έχουν την τάση να διατυπώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις αναφορικά με τη «φύση» των μέτρων που αξιώνουν από την Αθήνα, με μοναδικό αποτέλεσμα κάθε φορά το ίδιο: Την Ελλάδα να βρίσκεται στη μέση ενός σκληρού παιχνιδιού υπεροχής και όχι μόνο. Ενός παιχνιδιού με σκληρούς κανόνες που πάντα άλλοι θα ορίζουν και που πάντα θα επιβαρύνουν την ήδη εύθραυστη κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.
Μπορεί η παρέμβαση του Thomsen αρχικά να «σόκαρε», όμως για τους καλά γνωρίζοντες τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί. Και αυτό γιατί παρά το γεγονός πως Ελλάδα και ΔΝΤ έχουν συμφωνήσει πως θα συνεχιστεί η οικονομική τους «σχέση» και συνεργασία, ακόμη δεν έχει υπογραφεί επισήμως καμία νέα σύμβαση (μνημόνιο).
Από την υπογραφή του τρίτου χρηματοδοτικού προγράμματος της Ελλάδας (το καλοκαίρι) μέχρι και σήμερα, το ΔΝΤ μετέχει μόνο με την ιδιότητα του τεχνικού συμβούλου και όχι χρηματοδοτικά. Η Αθήνα αλλά και το Ταμείο έχουν εκφράσει τη βούληση για συνέχιση της χρηματοδοτικής στήριξης του ελληνικού προγράμματος, αλλά μόνο στα λόγια, γιατί ακόμη στα χαρτιά δεν υπάρχει τίποτα.
Αυτό που επί της ουσίας έκανε ο Τhomsen με το άρθρο – βόμβα της περασμένης Πέμπτης ήταν να περιγράψει τους όρους και τις προϋποθέσεις, βάσει των οποίων το Ταμείο θα «μπει» ξανά, με όρους χρηματοδοτικούς πλέον, στο τρίτο πακέτο στήριξης της χώρας. Μένει να εκκινήσουν άμεσα οι διαπραγματεύσεις - σε παράλληλο χρόνο και επίπεδο με την πορεία της πρώτης αξιολόγησης - προκειμένου να υπογραφεί το νέο μνημόνιο μεταξύ Αθήνας και ΔΝΤ.
Πρόκειται όμως για ένα πολύ διαφορετικό – και δη πιο σκληρό – από τα ευρωπαϊκά δεδομένα μνημόνιο, το οποίο σίγουρα δεν μπορεί να σηκώσει στους ώμους του ο ελληνικός λαός. Όμως ούτε οι Ευρωπαίοι δείχνουν να μπορούν να αποδεχτούν τις προτάσεις του Δανού αξιωματούχου.
Αμέσως μόλις έρθει και επισήμως στην επιφάνεια – ξανά – η μεγάλη διάσταση απόψεων μεταξύ ΔΝΤ και Ευρωπαίων, θα επιβεβαιωθεί πόσο «σαθρά» είναι τα θεμέλια του ελληνικού προγράμματος, είτε αυτό περιλαμβάνει τη συμβουλευτική, είτε ακόμη και τη χρηματοδοτική εμπλοκή του ΔΝΤ. Ενός προγράμματος που, πρωτίστως σαν ιδέα, στηρίζεται σε σκληρά μέτρα λιτότητας.
Με βασικό πυρήνα την ολοένα και πιο σκληρή λιτότητα, ποια οικονομία μπορεί να ανακάμψει; Και εάν ΔΝΤ και Ευρώπη δεν τα βρίσκουν, ποιος είναι αυτός που κάθε φορά πρέπει να κάνει πίσω; Και γιατί το ίδιο έργο θα πρέπει να επαναλαμβάνεται διαρκώς από την έναρξη της «πέτρινης» περιόδου της μνημονιακής Ελλάδας; Ερωτήσεις που αναζητούν – και θα συνεχίσουν για καιρό να αναζητούν – απαντήσεις.
Ένα μόνο ερώτημα μπορεί μεμιάς να απαντηθεί.
Ποιος είναι ο μεγάλος χαμένος από αυτό το «γαϊτανάκι» εντυπώσεων, ευθυνών και υπεροχής;
Η απάντηση είναι προφανής και είναι δική σας…
